Chemia Ciekawostki

10 rzeczy, których nie wiesz o fajerwerkach

Autor: Agata Kukwa

1. Już w latach 30. XIX wieku rozpoczęto nadawanie fajerwerkom różnych barw. Włoscy chemicy jako pierwsi zastosowali metale i ich tlenki, które w odpowiedniej temperaturze spalają się dając określony kolor.

2. Dla uzyskania efektu białych i srebrnych płomieni stosuje się glin. To dzięki niemu również powstają iskry. Za kolor zielony odpowiada bar, który pomaga też w stabilizacji lotnych składników wybuchowej mieszaniny. Pomarańczowe fajerwerki zawierają sole wapnia. To ten pierwiastek pomaga wydobyć głębię innych kolorów. Kolor niebieski zawdzięczamy związkom zawierającym miedź.

3. Czego używa się aby fajerwerki paliły się dłużej i jaśniej? Jak we wszystkich innych przypadkach do reakcji spalania niezbędny jest tlen. Paląca się świeczka zużywa tlen zawarty w otaczającym ją powietrzu. Dla fajerwerków to za mało, dlatego dodaje się do nich substancji nazywanych utleniaczami, których zadaniem jest wytworzenie dodatkowej ilości tlenu.

4. Za dym podczas pokazów fajerwerków odpowiada cynk.

5.  Żelazo stosuje się dla uzyskania iskier, których kolor zależy od temperatury metalu.

6. Wyrzutnie wykorzystujące sprężone powietrze, zamiast wypełnionej prochem części rakiety, oraz czas wybuchy sterowany elektronicznie po raz pierwszy zastosowano podczas pokazu w Disneylandzie w 2004 roku.

7. Wybuchające w powietrzu fajerwerki to rakiety składające się z 2 części. Pierwsza to napęd, którym jest zwykła petarda z otworem na końcu, dzięki czemu siła wybuchu wyrzuca rakietę w powietrze. Druga część zawiera mieszaninę, która wybucha dopiero w powietrzu.

8. Cena fajerwerków najczęściej odzwierciedla ich jakość. Do wykonania mieszaniny, która po wybuchu rozświetli niebo wybranymi kolorami niezbędne są czyste składniki, a im czystsze tym droższe. Precyzja producenta również jest niezwykle istotna. Wystarczy zbyt duża ilość cynku i dym przesłoni cały efekt. Gdy zaś w mieszaninie znajdzie się choć odrobina sodu, fajerwerk zamiast na niebiesko czy zielono wybuchnie na pomarańczowo.

9. Podczas pokazu fajerwerków 10-krotnie wzrasta ilość pyłu w powietrzu wdychana przez widzów.

10. W Słowenii fajerwerki zostały zakazane. Ich posiadanie, sprzedaż lub używanie jest karane. Za chwilę zabawy petardami grozi grzywna w wysokości od 400 do 1200 euro. Za dystrybucję firmy mogą zapłacić do 50 tys. Euro.

Print Friendly

O autorze

Agata Kukwa

Absolwentka Wydziału Chemicznego Politechniki Gdańskiej. Magister technologii ochrony środowiska, inżynier ochrony i zarządzania środowiskiem. Obecnie doktorantka w Katedrze Informatyki Ekonomicznej na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego. Interesuje się nowymi technologiami oraz stymulowaniem działalności innowacyjnej w Polsce.