Efekt wysiłku

Gdy nie mamy wystarczających informacji do właściwej oceny dowolnego dzieła, chętnie korzystamy z tzw. heurystyki wysiłku. Informacja o ilości czasu, jaki autor poświęcił na stworzenie dzieła, wpływa na ocenę jego wartości – przekonują badacze.

”Ale ja się tak starałem!” – ulubiona wymówka studentów jest, jak się okazuje, wyjątkowo skutecznym środkiem oddziaływania. Wyniki badań zespołu Justina Krugera z Uniwersytetu w Illinois zamieszcza Journal of Experimental Social Psychology.

W pierwszym z eksperymentów 144 studentów losowo podzielonych na dwie grupy oceniało ogólną atrakcyjność wiersza współczesnego poety na skali od 1 (bardzo zły) do 11 (rewelacyjny). Wiersz pokazywany obydwu grupom, różnił się jedynie informację, że poeta stworzył go w 4 lub 18 godzin. Badani oceniali również obiektywną wartość przeczytanego wiersza, szacując ile pieniędzy powinien otrzymać autor za publikację w czasopiśmie literackim.

“Im więcej włożono wysiłku w oceniany obiekt, tym lepszy będzie nam się on wydawał”

Tak jak przewidywali naukowcy, ochotnicy oceniali poemat przychylniej, gdy otrzymali informację, że poeta spędził nad nim dużo czasu. Wymierna wartość sztuki również zwiększyła się istotnie gdy wiersz pisany był dłużej. – Wiersz napisany przez 18 godzin wart był, zdaniem naszych badanych, więcej pieniędzy. – tłumaczy doktor Kruger – Podobne wyniki otrzymaliśmy przy ocenach malarstwa i zbroi.

Zdaniem badaczy z heurystyki wysiłku korzystamy niemal codziennie. – Jak wycenią swoją książkę? Jak ocenią pracę studenta? Niezależnie od tego czy jesteśmy konsumentami, recenzentami, czy nauczycielami, bardzo często oceniamy jakość kreatywnej pracy innych osób. W każdej z tych sytuacji, im więcej włożono wysiłku w oceniany obiekt, tym lepszy będzie nam się on wydawał – tłumaczy psycholog.