(C) Zdjęcie autorstwa Stepping Stone Show

W imieniu dra Baryły forwarduje ogłoszenie, które może zainteresować Was oraz Waszych znajomych – będę wdzięczny jeśli podzielicie się tą informacją, prosząc o udział Waszych kolegów i koleżanki.

Michał

***********

Witaj,

Nazywam się Wiesław Baryła i jestem pracownikiem Instytutu Psychologii Uniwersytetu Gdańskiego. Obecnie przygotowuję zupełnie nową metodę badania orientacji społecznej. Metoda ta polega na wyobrażaniu sobie innych osób i opisywaniu ich myśli i odczuć. Obecnie metoda ta jest w fazie eksperymentalnej, dlatego bardzo Cię proszę o wzięcie udziału w badaniu i przyczynienie się do jej rozwoju.

Jeśli zdecydowałeś/zdecydowałaś się na wzięcie udziału w badaniu czekają na Ciebie 3 zadania. Na początku Twoim zadaniem będzie opisanie odczuć i myśli pewnej osoby. Drugie zadanie będzie polegało na odpowiedzi na kilka pytań na własny temat (co czujesz i na co masz aktualnie ochotę). I w końcu ostatnie zadanie polegać będzie na ocenieniu produktów, z którymi spotykamy się na co dzień.

Całe badanie zajmie Ci nie więcej niż dziesięć minut. Z góry dziękuję za okazaną pomoc. Aby rozpocząć procedurę kliknij w link: http://research.millisecond.com/wlukaszewski/orientacja.web

** UWAGA! BADANIE DZIAŁA TYLKO W PRZEGLĄDARCE INTERNET EXPLORER**

Uwaga: procedura jest dostosowana do działania TYLKO w przeglądarce Internet Explorer (niestety link nie zadziała pod Operą i starszymi wersjami Firefoxa ) i wymaga zainstalowania niegroźnej aplikacji Inquisit Web 3.0 (to aplikacja wykorzystująca kontrolki ActiveX lub Java – niegrozne i autoryzowane przez Microsoft oprogramowanie). Jeśli Twoja przeglądarka IE ich nie posiada będziesz proszony o ich automatyczną instalację – wystarczy ją zatwierdzić przyciskiem “Uruchom” (gwarantuję, że nie jest to spyware lub jakiś wirus – więcej o programie Inquisit, w którym przygotowano badanie można dowiedzieć się na stronie http://www.millisecond.com)

Pozdrawiam i dziękuję za poświęcony czas.

dr Wiesław Baryła

***********

(C) Zdjęcie autorstwa matrianklw

Doktor Barbara Rolls tak skrótowo opisuje przebieg eksperymentu: – Obniżyliśmy wielkość porcji oraz liczbę kalorii w podawanych posiłkach, a badani nie odczuwali różnicy.

24 kobiety w wieku między 19 a 35 r. ż były zapraszane do laboratorium, gdzie jadły śniadanie, lunch i kolację przez dwa następujące po sobie dni tygodnia (każdego tygodnia przez miesiąc). Badacze dostarczali kobietom również przekąski do zabrania do domu. Menu serwowane w ciągu dwóch dni było identyczne, kolejne tygodnie różniły się jednak kalorycznością i wielkością porcji. Posiłki były w wersji standardowej lub lekkiej. W wersji lekkiej wielkość posiłków spadła o 25 procent a ich zawartość kaloryczna (dzięki wykorzystaniu warzyw i owoców) o 30 procent. Średnio rzecz biorąc, kobiety przyjmowały więc 800 kalorii dziennie mniej niż wcześniej.

Badacze mierzyli poczucie sytości i głodu przed, po oraz w trakcie dwudniowych sesji. Jak się okazało, badani nie odczuwali istotnej różnicy między otrzymywanym menu i nie rekompensowali sobie mniejszej zawartości energetycznej podjadając między posiłkami lub jedząc więcej kolejnego dnia. Mniejsze i mniej kaloryczne posiłki były równie satysfakcjonujące jak duże i pełne pustych kalorii. Zdaniem badaczy, to kolejny argument, jak łatwo można redukować spożycie zbędnych kalorii poprzez włączenie do jadłospisu podobnej ilości warzyw i owoców. Badania przedstawiono na konferencji poświęconej problematyce odchudzania, która odbyła się w listopadzie w Kansas.

(C) Zdjęcie autorstwa awhiffoflemongrass

Naukowcy z USA i Francji połączyli swe siły w projekcie badającym ilość spożywanych pokarmów po obu stronach oceanu. Francja słynie z potraw bogatych w tłuszcz i jednego ze smuklejszych społeczeństw na świecie. Amerykanie borykający się z problemem epidemii otyłości postanowili dokładnie zbadać doświadczenia Francuzów. Uczeni porównali ilość jedzenia stosowaną w przepisach kucharskich oraz podawaną w restauracjach i barach.

Zdaniem profesora Paula Rozina z Uniwersytetu w Pensylwanii, Europejczycy mimo wysokotłuszczowej diety przyjmują mniej kalorii od Amerykanów. Przeciętna porcja podawana w lokalu w Paryżu wynosiła 277 gramów, zaś w Filadelfii o 25 procent więcej, bo aż 346 gramów. Wyniki badań zespołu Rozina opublikował przegląd „Psychological Science”.

(C) Zdjęcie autorstwa Cohort_33

„Nie sądźcie, że przyszedłem pokój przynieść na ziemię. Nie przyszedłem przynieść pokoju, ale miecz.” (ewangelia według św. Mateusza, rozdział 10:34).

„Odziany jest w szatę we krwi skąpaną, a imię Jego nazwano: Słowo Boga. A z Jego ust wychodzi ostry miecz, by nim uderzyć narody: On paść je będzie rózgą żelazną i On wyciska tłocznię wina zapalczywego gniewu Wszechmogącego Boga. A na szacie i na biodrze swym ma wypisane imię: KRÓL KRÓLÓW I PAN PANÓW.” (Apokalipsa św. Jana, rozdział 19)

Począwszy od Wypraw Krzyżowych a skończywszy na atakach terrorystycznych – historia pełna jest konfliktów na tle religijnym. Przemoc w imię Boga była i jest obecna w naszej rzeczywistości. Dlaczego? Jak może to wynikać z powyższych przykładów, Słowo Boże usprawiedliwia stosowanie przemocy.

Powyższe stwierdzenia, oderwane od kontekstu, mogą zostać rzeczywiście odebrane jako zachęta do przemocy. W badaniach przeprowadzonych do tej pory udowodniono, że przekazy zawierające elementy przemocy zwiększają agresywność u ich odbiorców. Analizy dokonywano w oparciu o programy TV, filmy czy gry komputerowe ale nie w oparciu o tekst. Brad Bushman z Uniwersytetu Michigan wraz ze współpracownikami z innych uczelni (R. Ridge, E. Das, C. Key, G. Busath) postanowili sprawdzić czy tę sam efekt wystąpi dla tekstów pisanych, w dodatku religijnych. W oparciu o dane stwierdzające, że identyfikacja z bohaterem agresywnym (zob. „Gdybym był wojownikiem”) i usprawiedliwiona agresja (np.: „sam się prosił o to aby dostać”) zwiększają przemoc odbiorców, założono, że tekst biblijny zawierający przemoc zwiększy agresję badanych bardziej niż tekst historyczny o tej samej tematyce. Ponadto, poziom agresji zwiększy się jeszcze bardziej wtedy kiedy agresja będzie usprawiedliwiona przez Słowo Boże. Stopień wzrostu agresji uzależniono od tego czy badani byli religijni. Oczekiwano wyższego efektu dla wierzących.
Eksperymenty rozpoczęto od zebrania deklaracji uczestników na temat stopnia ich religijności. Następnie dano im do przeczytania tekst. Jedna część badanych otrzymała informację, że skrypt pochodzi z Biblii a druga, że ze starożytnych pism. Historia, utrzymana w starożytnych czasach, opowiadała o parze podróżującej z miejscowości Benjamin to Gibeah w Izraelu. Po dotarciu na miejsce, podróżni zostali zaatakowani przez tubylców. Kobieta poniosła śmierć a mężczyzna powrócił do rodzinnego miasta z zamiarem odwetu na mordercach. W tym miejscu połowie badanych dołączono do historii 2 zdania, w których mężczyzna modlił się do Boga, a ten nakazał mu dokonanie wendety na napastnikach. Historia zakończyła się krwawą wojną z licznymi ofiarami… W drugiej części eksperymentów, badani byli poddawani procedurze z wykorzystaniem rzetelnego narzędzia do mierzenia agresji, wykorzystywanego już w pracach Bushmana. Ich zadaniem było wzięcie udziału w pojedynku, którego celem było jak najszybsze naciśnięcie klawisza po wezwaniu prowadzącego. Rywalizacja składała się z 25 prób. Zwycięzca każdego etapu mógł „ukarać” przegranego strumieniem dźwięku przesłanego do jego słuchawek. Poziom głośności był ustalany przez badanych na skali od 0 do 10, przy czym poinformowano ich, że siła dźwięku od 8 poziomu może być już szkodliwa dla ucha. Ustalenie poziomu głośności świadczyło o poziomie agresji badanego. Celem całej procedury było określenie jak przeczytanie tekstu zawierającego przemoc wpłynęło na poziom agresji u badanych.
Wyniki potwierdziły hipotezy. W badaniu z udziałem wierzących, tekst biblijny bardziej podnosił agresję niż skrypt starożytny. Wzrost agresji był jeszcze bardziej zauważalny jeśli Bóg usprawiedliwiał przemoc i nakazywał jej dokonanie. W warunku z osobami niewierzącymi, poziom agresji wzrastał wtedy jeśli Bóg sankcjonował zemstę ale tylko w sytuacji kiedy tekst pochodził z Biblii. Jeśli badani byli poinformowani, że czytają skrypt starożytny to efekt nie zachodził.

Badani deklarujący przynależność religijną utożsamiali się z informacją, że tekst pochodzi z Biblii, co prowadziło do zwiększenia ich poziomu agresji.

Wyniki są potwierdzeniem wcześniejszych badań, w których dowiedziono, że identyfikacja z bohaterem używającym przemoc wzbudza silniejszą agresję u obserwatora. Tutaj mamy do czynienia z wierzącymi, którzy silniej reagują na biblię. Usprawiedliwienie dla przemocy także prowadzi do wzrostu agresji, co widać po reakcjach badanych na boże przyzwolenie (bez względu na ich wiarę!).
Pisma religijne nie mają na celu promowania przemocy jednak wyłowienie fragmentów wyrwanych z kontekstu może sprawiać takie wrażenie. Ludzie, którzy na ich podstawie tłumaczą swoją przemoc (jako wolę boga), z pewnością zachowują się bardziej agresywnie od innych. Identyfikacja z obiektem stosującym przemoc i usprawiedliwienie tego typu zachowań to 2 podstawowe czynniki wpływające na wzrost agresji u ludzi.

Ciekawy punkt widzenia na indywidualność konsumenta opakowany błyskotliwą narracją.

(C) Zdjęcie autorstwa TheXenon

Budzi nas nieśmiały promyk słońca wpadający do pokoju. Podnosimy się, wyglądamy za okno i widzimy, że będzie piękny, słoneczny dzień. Nie mija nawet minuta, a nasz melancholijny nastrój zostaje zburzony przez myśl o czekającym nas egzaminie. Zostały tylko 2 dni na naukę, a my w ogóle nie możemy się zabrać do pracy. Trzeba się jednak zmusić i przełamać opór. W końcu za kilka dni wakacje… Gdy już znajdziemy się w takiej lub podobnej sytuacji to sięgamy po różne techniki mobilizacyjne. Jedną z nich może być skoncentrowanie się na tym jak wiele nam jeszcze pozostało do zrobienia („jeszcze 9 rozdziałów, trzeba się sprężyć”), a inną jak wiele już udało nam się zrobić („nauczyłem się już 9, dobrze mi idzie”). Która z tych taktyk jest skuteczniejsza? Jak to zwykle w psychologii bywa – to zależy.

Badacze z Uniwersytetu Chicago, Minjung Koo i Ayelet Fishbach wyróżnili 2 czynniki skłaniające człowieka do realizacji założonego celu. Pierwszym z nich jest poziom zaangażowania w zadanie a drugim stopień realizacji celu (model 2×2). Potocznie sądzi się, że tylko brak postępów prowadzi do zwiększenia motywacji ale okazuje się, że informacja o tym ile już udało nam się zrealizować ma taki sam efekt. Badacze postanowili sprawdzić jak poziom zaangażowania będzie wpływał na skuteczność powyższych technik mobilizacyjnych, zakładając, że zaangażowanie może przyjmować 2 wartości: pewne („chcę coś zrobić”) vs. niepewne („nie jestem pewien swojego zaangażowania w sprawę”). Innymi słowy, czy jeśli mam do zaliczenia egzamin z przedmiotu, który mnie interesuje to lepiej jest się skoncentrować na tym ile już się nauczyłem, czy ile jeszcze materiału mi pozostało? A jeśli za danej czynności nie lubię? Jak się wtedy zmobilizować?
Naukowcy przeprowadzili 4 eksperymenty. W dwóch z nich, badani realizowali cele indywidualne a w pozostałych zachęcano ich do wspierania inicjatyw społecznych. Zakładano, że bez względu na warunek, zachowają się tak samo w obu przypadkach.
W badaniu z kontekstem indywidualnym, uczestnicy byli zaznajamiani z poniższym scenariuszem. Student, który niedawno zakończył studia pozostawił po sobie kartę stałego klienta uniwersyteckiej księgarni. Zgodnie z jej zasadami, po dokonaniu 12 transakcji, klient otrzymywał upominek. W warunku wysokiego zaangażowania, badany mógł kupić podręczniki akademickie po obniżonej cenie, a w warunku niskiego zaangażowania, otrzymywał bonifikatę na gadżety z logo uniwersytetu. Stopień realizacji celu był ukazany na karcie stałego klienta. Na jednej wersji widniała informacja, że potrzeba jedynie 6 transakcji do otrzymania nagrody a na drugiej, że zebrano już 6 paragonów z 12 uprawniających do promocji. Badanym wręczano do rąk prawdziwą kartę pochodzącą z księgarni. Po zapoznaniu się ze scenariuszem, uczestnicy mieli ocenić swój poziom zainteresowania akcją promocyjną na skali od 1 do 7. Zaobserwowano interakcję zmiennych. Zgodnie z oczekiwaniami, badani wykazywali wyższą chęć udziału w akcji promocyjnej jeśli ich zaangażowanie było wysokie a otrzymywali informację, że potrzeba jeszcze 6 transakcji do otrzymania nagrody. Podobny wzrost motywacji zaobserwowano, jeśli zaangażowanie badanych było niskie a dowiadywali się, że są już w posiadaniu 6 z 12 transakcji.
Przedmiotem eksperymentu, w warunku społecznym, była akcja zbiórki pieniędzy na cele charytatywne. Grupę wysokiego zaangażowania stanowili ludzie, którzy znaleźli się na liście aktywnych dawców i już nie raz finansowo wspierali podobne przedsięwzięcia. Na liście osób o niskim zaangażowaniu znaleźli się ci, którzy jeszcze nie dokonali żadnej wpłaty na konto fundacji. Do obu grup wysyłano list z prośbą o dofinansowanie akcji na rzecz pomocy dzieciom, ofiarom wirusa HIV. W liście zawarto cel kampanii i stopień jej realizacji (na rysunku).

W podpunkcie „a” określono ilość zebranych pieniędzy a w „b” ile pozostało jeszcze do zebrania. Hipoteza została potwierdzona. Informacja „to-go” bardziej mobilizowała regularnych dawców do dokonania wpłat, podczas gdy warunek „to-date” motywował tych co jeszcze nigdy nie uczestniczyli w podobnej akcji.
Powyższe badania prowadzą do następujących wniosków. Jeśli pragniemy zrealizować cel dla nas ważny (praca magisterska) to bardziej do celu przybliży nas informacja o tym ile musimy jeszcze wykonać. Natomiast jeśli musimy wykonać czynność, za którą nie przepadamy (np.: sprzątanie), to bardziej pomocna będzie wiadomość jak bardzo zbliżyliśmy się do zakończenia działania. To może podnieść nam motywację nawet przy niechcianym zadaniu. Nie warto z kolei skupiać się na tym, ile pozostało nam do wykonania w warunku niskiego zaangażowania (podczas sprzątania) bo to nam tylko zaszkodzi.
Lepiej widzieć szklankę w połowie pełną gdy chcemy się zmotywować do czynności, za którą nie przepadamy, a w połowie pustą gdy robimy to co lubimy.

Bibliografia
Fishbach, A., Koo, M. (2008). Dynamics of self-regulation: How (un)accomplished goal actions affect motivation, Journal of Personality and Social Psychology, 94, 2, 183-195.

Wykład dostępny pod adresem: http://video.google.com/videoplay?docid=-3896569197654224883 lub http://www.newyorker.com/online/video/conference/2007/haidt

Neurolog opisuje wrażenia z przeżytego udaru.

Nauczyciele w szkołach czasami nieświadomie poddają się kultowym stereotypom i codziennie utwierdzają dzieci w rolach albo męskich albo damskich. Dlatego w podstawówce to zawsze dziewczynki podlewają kwiatki, podczas gdy chłopcy latają po korytarzach szukając dla pani kredy. To samo dotyczy lekcji – na przedmiotach humanistycznych, nauczyciel do odpowiedzi zazwyczaj wybiera dziewczynę. Na matematyce czy fizyce przed tablicą brylują raczej chłopcy. Dlatego różnice płciowe zawsze były tematem dość gorącym podczas dyskusji psychologów. Badacze z Toronto przeprowadzili ciekawy eksperyment, który może mieć nawet praktyczne zastosowanie (o co trudno w dzisiejszych czasach :>).

Żyjemy w świecie powszechnej elektroniki. Czytacie ten tekst, bo posiadacie własny komputer. A tam gdzie komputer – tam gry. Autorzy badania postanowili sprawdzić, jak uczestnictwo w takiej wirtualnej zabawie wpływa na wyobraźnię przestrzenną. W eksperymencie pierwszym, naukowcy dodatkowo odkryli różnicę między kobietami i mężczyznami w postrzeganiu przestrzennym. Ale może zacznijmy od początku…

48 ochotników (płacono im 10 dolarów za godzinę :>) zostało podzielonych na różnorakie testowane grupy – mężczyźni vs. kobiety, umysły ścisłe vs. artyści oraz gracze (co najmniej 4 godziny w tygodniu) vs. nie gracze (3 lub więcej lat bez grania). Badani musieli obserwować ekran. Na początku, przez 600 ms ukazywał się na środku szary kwadracik. Po nim, ukazywała się siatka kwadracików odchodzących promieniście od środka, wśród których pojawiał się szary punkt. Tarcza ta wyświetlana była przez 10 lub 30 ms – zależnie od odległości punktu od środka ekranu. Następnie 600 ms maski złożonej z losowych kresek a następnie odpowiedź na pytanie – w którą stronę ekranu skierowany był punkt?

Gracze okazali się znacząco lepsi w tym zadaniu – 77% do 58%. Podobnie umysły ścisłe pokonały na tym polu artystów, choć z mniejsza przewagą. To samo tyczy się wygrany mężczyzn nad kobietami. Chociaż w tym eksperymencie po raz pierwszy zauważono tego rodzaju różnicę na tle płciowym, to właśnie gry przyciągnęły uwagę badaczy. Postanowili oni sprawdzić w drugim, już bardziej interesującym eksperymencie, jak wirtualna rozrywka może kształtować wyobraźnię przestrzenną.

U wszystkich chętnych do badania sprawdzono możliwości spostrzegania przestrzennego a także umiejętność tak charakterystyczną dla wyobraźni przestrzennej – obracanie w myślach trójwymiarowych brył. Połowa z dwudziestu ochotników, którzy nie stykali się z grami przez ostatnie 4 lata, zostało poddanych treningowi w grze Medal of Honor: Pacific Assault. Spędzili oni przed ekranami w sumie 10 godzin (1-2 godzinne sesje przez maksymalnie 4 tygodnie) strzelając do Niemców. Reszta grupy tyle samo czasu spędziła nad grą, która również była graficznie trójwymiarowa, lecz akcją nie grzeszyła. Po tym czasie jeszcze raz sprawdzono ich przestrzenne możliwości. Żeby sprawdzić, czy zmiany były trwałe, ochotników sprawdzono dodatkowo jeszcze po 5 miesiącach od eksperymentu.

Wystarczy 10 godzin grania, żeby różnica w wyobraźni przestrzennej między płciami się zatarła

Oryginalny tekst oraz obrazki można zobaczyć tutaj.

(C) Zdjęcie autorstwa TeamEki

Badacz sfilmował rozmowy z 25 parami o stażu od 3 tygodni do wielu lat. Następnie pary za pomocą baterii testów i kwestionariuszy określały uczucia żywione do własnego partnera. Nagrane filmy profesor Bernieri pokazywał ochotnikom, których prosił o oszacowanie głębokości uczuć i charakteru relacji łączącej przedstawionych na ekranie osób. – Różnica wyników między grupami zakochanych i “normalnych” był zdumiewająco duża – dziwi się psycholog. Zadaniem uczestników badania było wskazać 5 najbardziej kochających się i 5 najmniej kochających się z 10 prezentowanych nagrań. Jak sie okazało, osoby zakochane trafnie rozpoznawały najwyżej 3 do 4 na 10 par. Jeśli zaś oceniający nie był zakochany, jego skuteczność wzrastała do około 6 trafnych wskazań na 10 prób. Naukowiec mechanizm ten tłumaczy tendencją do projektowania na aktorów na filmie własnych teorii i postaw wobec miłości przez zakochanych obserwatorów.

“Zakochani nie rozpoznają przejawów miłości u innych osób”

(C) Zdjęcie autorstwa stopdropandroll

Brad Bushman z Uniwersytetu Michigan przeprowadził następujący eksperyment. Uczestnikom badania prezentowano jeden pełny odcinek popularnego serialu. Filmy podzielono na kategorie: te zawierające 1) nawiązania seksualne (np. „Seks w wielkim mieście”); 2) przemoc („Z archiwum X”); 3) seks i przemoc („Miasteczko South Park”) albo 4) żadne z nich („Najśmieszniejsze zwierzęta Ameryki”). Zgodnie z zasadami telewizyjnej emisji, programy były trzykrotnie przerywane reklamami. Badani zostali poinformowani, że celem eksperymentu jest zbadanie postaw względem różnych programów TV. Po obejrzeniu epizodu, uczestnicy otrzymali ankietę, w której na skali 1-10 oceniali każdy program pod względem tego jak bardzo był wciągający, nudny, ekscytujący, humorystyczny, zawierający przemoc lub treści seksualne. W kolejnym etapie, badani otrzymali zaskakujący test oceniający poziom zapamiętania przez nich reklam, wyświetlanych w czasie serialu. Następnie otrzymali listę rodzajów produktów (np. substytut cukru) i mieli wybrać spośród wymienionych 4 marek, tą która była reklamowana. Za pomocą tej samej listy, mieli zdecydować, której marki produkt chcieliby zakupić. W ostatniej części, badani mogli wybrać 10 kuponów zniżkowych na zakupy (z 40). Każdy kupon odpowiadał jednej marce.

“Potoczne założenie, że seks i przemoc w TV zwiększa sprzedaż reklamowanych produktów ma w rzeczywistości odwrotny efekt”

Wybór kuponów był miarą zachowań konsumenckich. Wbrew potocznemu poglądowi, osoby oglądające epizody zawierające seks lub przemoc rzadziej zapamiętywały treść reklam i nazwy marek wyświetlanych podczas przerw reklamowych. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest olbrzymia ilość uwagi poświęcana programom o zabarwieniu erotycznym lub sensacyjnym. W konsekwencji jesteśmy zbyt wyczerpani, żeby jeszcze zapamiętywać reklamy. W normalnych warunkach (brak tego typu treści) taka koncentracja nie występuje. Z ewolucyjnego punktu widzenia ten fenomen daje się łatwo wytłumaczyć. Gdybyśmy nie poświęcali uwagi sytuacjom zawierającym przemoc czy seks, to zarówno przedłużanie gatunku jak i jego ochrona nie byłyby możliwe.

Wynik tego eksperymentu ma duże znaczenie praktyczne. Jeśli reklamodawcy przestaliby dofinansowywać programy oznaczone „czerwonym kółkiem” to ich liczba znacznie by zmalała. A jak już wiadomo z badań psychologicznych, przemoc prezentowana w TV przekłada się na agresję w życiu codziennym. Światełkiem w tunelu jest wniosek, że eksponowanie seksu i przemocy ma nie tylko negatywne konsekwencje dla społeczeństwa ale także dla biznesu.