Inne teksty Psychologia

Kompetentni idioci czy sympatyczne głuptasy?

Wyobraź sobie, że wypełniając swoje obowiązki służbowe, musisz zwrócić się o pomoc do któregoś ze współpracowników. Do kogo? Jakimi cechami taka osoba powinna się wykazywać? Odpowiedź wydaje się być oczywista, „Musi być kompetentny!”

Tiziana Casciaro z Harvard Business School i Miguel Sousa Lobo z Fuqua School of Business w Durham (NC) przestudiowali cztery organizacje, różniące się z punktu widzenia celu działalności (profit, non-profit), wielkości i lokalizacji. Prosili oni pracowników tych organizacji, o wskazanie jak często rozmawiali z innymi na temat spraw zawodowych. następnie poprosili o ocenę jak bardzo lubią każdego z nich oraz na ile ci współpracownicy dobrze wykonywali swoją pracę?.

Na tej podstawie powstały cztery kategorie pracowników:
kompetentni idioci, którzy mają dużą wiedzę ale interakcje z nimi są nieprzyjemne

sympatyczne głuptasy, które zbyt wiele nie wiedzą ale ich towarzystwo budzi pozytywne odczucia

sympatyczne gwiazdy, wykazujące się tak dużymi kompetencjami i miłe w interakcjach

niekompetentni idioci, których już nie trzeba opisywać.

W trakcie studiów w wymienionych organizacjach, oczywistym okazało się, że pracownicy nie mieli problemów z wyborem pomiędzy sympatycznymi gwiazdami a niekompetentnymi idiotami. Jaki jest wybór w przypadku pozostałych dwóch kategorii? Uczucia sympatii czy antypatii okazały się filtrem, decydującym o tym czy zwracano się do kogoś o pomoc czy nie.

Wzajemna sympatia współpracowników może wynikać z podobieństwa. Wspólny system wartości, podobny sposób myślenia czy komunikowania się, sprzyja sprawnemu przepływowi informacji i efektywności pracy. Ale podobieństwo może prowadzić do powstania zamkniętej, homogenicznej grupy, opornej na zmiany. Inercja ta nie daje organizacji wcielenia nowych idei i nowych graczy w wewnętrzne struktury.

Badacze proponują trzy grupy działań: promowanie i tworzenie wzajemnej sympatii (promote liking) oraz podnoszenie obecności tych najbardziej lubianych ( leverage the likable) a także pracę nad kompetentnymi „idiotami” (work on the jerks).

Zaliczyć do nich można tworzenie atmosfery i nowych punktów odniesienia podobieństwa między ludźmi, organizowanie nieformalnych spotkań dla pracowników co ma służyć wzmacnianiu więzi, identyfikowanie tych najbardziej lubianych i pozycjonowanie ich w istotnych dla np. przepływu informacji miejscach. Ostatnia grupa działań to ocena efektywności pracy kompetentnych nie z punktu widzenia jednostki ale efektywności całej organizacji czy powierzenie im zadań i funkcji związanych ze znaczną niezależnością.

Badanie to, po raz kolejny, przypomina o zupełnie innej perspektywie spojrzenia na efektywnie działającą organizację. Tworzy ją sieć społeczna, lubiących się mniej lub bardziej aktorów społecznych, co na pewno nie pozostaje bez znaczenia.

opracowano za: Casciaro T., Lobo M.S., „Competent Jerks, Lovable Fools and the Formation of Social Networks”, Harvard Business Review June 2005, pp. 92-99

Print Friendly

O autorze

Marzena Starnawska

Marzena Starnawska jest adiunktem na Wydziale Zarządzania i Ekonomii Politechniki Gdańskiej oraz współpracuje naukowo dydaktycznie z Centrum badań nad Przedsiębiorczością na Robert Gordon University w Aberdeen w Szkocji.
Do jej zainteresował należą przedsiębiorczość, sieci społeczne przedsiębiorców oraz lokalne i regionalne systemy produkcyjne.