Ciekawostki Psychologia

Konkretne metafory

Metaforyczne sformułowania takie jak „zimny człowiek” czy „ciężka kwestia” pomagają nam szybciej rozumieć pojęcia nieobserwowalne w naturze, ale co ciekawe, skutkują również dosłownym rozumieniem znaczenia z powiązanym zachowaniem.

Coraz więcej wyników badań przekonuje, że wybrany ruch ciała może być powiązany z reprezentacją poznawczą relewantnych ocen, postaw lub emocji oraz że wzbudzenie odpowiedniego gestu może skutecznie modyfikować sposób przetwarzania informacji. W ubiegłym roku holenderscy badacze pod kierunkiem Nilsa Jostmanna na łamach przeglądu Psychological Science dowiedli, że osoby, które trzymały dociążoną podkładkę pod ankietą (podkładka miała podwójne dno, przez co wypełniana ankieta rzeczywiście była cięższa niż w grupie kontrolnej) nadawały większą wagę przedmiotowi badania, zadanie było dla nich ważniejsze i na jego rozwiązanie poświęcali więcej wysiłku. Inne wyniki badań dokumentują prawdziwość dosłownego znaczenia metafory „zimnej osoby” – studenci siedzący w bliskiej odległości od innych szacują temperaturę panującą w pomieszczeniu jako wyższą niż ci, którzy siedzą dalej od innych.
Gesty, ruchy ręką czy odpowiednie ułożenie dłoni mogą wpływać na treść myśli i emocje, jakie człowiek przeżywa. W jednym z eksperymentów Gary Wells i Richard Petty pokazali, że potakiwanie głową podczas słuchania komunikatu perswazyjnego prowadziło do bardziej pozytywnych postaw względem prezentowanych treści w porównaniu z sytuacją, w której badani wykonywali głową ruchy zaprzeczające. Podobnie w badaniach, które prowadziłem z dr Aleksandrą Szymków-Sudziarską, w których pokazaliśmy, że dopasowanie mimiki do emocjonalnego zabarwienia informacji istotnie polepsza ich zapamiętanie. Uczestnicy badań Thomasa Schuberta, którzy pod pretekstem gry w nożyce-papier-kamień byli proszeni o trzymanie zaciśniętej pięści nabywali poczucia większej siły. W innym eksperymencie badani, którzy trzymali wyprostowany kciuk (gest O.K.) skłonni byli sądzić, że wieloznaczny opis zachowań osoby, który czytali w trakcie wykonywania gestu, bardziej świadczy o jej pozytywach niż osoby z grupy kontrolnej, które nie wykonywały tego gestu.

Więcej informacji:
Chandler, J., & Schwartz, N. (2009). How extending your middle finger affects your perception of others: Learned movements influence concept accessibility. Journal of Experimental Social Psychology, 45, 123-128.

Jostmann, N. B., Lakens, D., & Schubert, T. W. (2009). Weight as an embodiment of importance. Psychological Science, 20, 1169-1174.

Parzuchowski, M., Szymkow-Sudziarska, A. (2008). Well, Slap My Thigh: Expression of Surprise Facilitates Memory of Surprising Material. Emotion, 8 (3), 430-434.

Schubert, T. (2004). The power in your hand: Gender differences in bodily feedback from making a fist. Personality and Social Psychology Bulletin, 30(6), 757-769.

Wells, G. L., & Petty, R. E. (1980). The effects of overt head movements on persuasion: Compatibility and incompatibility of responses. Basic and Applied Social Psychology, 1, 219-230.

Print Friendly

O autorze

Michał Parzuchowski

Redaktor naczelny badania.net. Doktor psychologii, adiunkt na Uniwersytecie SWPS w Sopocie. Interesuje się ucieleśnieniem pojęć i poznawczą psychologią społeczną. Członek stowarzyszeń naukowych PSPS, EASP, SPSP & APS. Amator piłki nożnej i pokera.

  • czyli odkrywają na nowo coś, co już kiedyś po części (mniejszej czy większej) odkrył Bandler, czy jak mu tam było…
    Poza tym te metafory również oddziałują na nasze zachowania – dla porównania: „to zadanie jest dość ciężkie” vs. „to zadanie nie należy do najlżejszych” będzie inaczej oddziaływało na człowieka, który je sobie wypowie, czy to w myślach, czy to głośno do drugiej osoby. Z resztą polecam zapoznać się też z tzw. „torowaniem” – opisuje to np. Gladwell w Błysku, Shermer na TED’zie i wielu, wielu innych.
    Ciekawy temat, jednak trochę pobieżnie potraktowany… ale to tylko moje skromne zdanie.. ;)

    Pozdrawiam gorąco badania.net!

    • Tylko, że w tym wypadku nie chodzi o metafory w pełnym tego słowa znaczeniu, a sposób w jaki są zgodne ruchami naszego ciała :) Torowanie znamy bardzo dobrze, jako sposób na zwiększanie np. dostępności w pamięci danej kategorii. Jednak czym innymi jest szybko rozwijająca się w psychologii dziedzina embodimentu (pol. ucieleśnienie), która w licznych badaniach wykazuje jak zachowanie ciała wpływa na procesy poznawcze i emocjonalne. Jednak to nie wszytko, bo na przykład postawa ciała może także wpływać na naszą gospodarkę hormonalną: http://badania.net/postaw-sie/.
      Jeżeli chciałbyś dowiedzieć się więcej na ten temat wystarczy kliknąć w tag Embodiment. Trochę badań na ten temat już opisaliśmy:)
      Pozdrawiamy!

      • Konrad, dzięki za odpowiedź ;) Zaciekawiłeś mnie tym „ucieleśnieniem”. Z tego, że postawa ciała wpływa na naszą gospodarkę hormonalną zdaję sobie jak najbardziej sprawę, jednak chętnie zgłębię się nieco w wyniki badań przeprowadzonych pod tym kątem.

    • Michał

      Wszystko fajnie tylko bardzo prosze Marku nie powtarzaj bredni – Bandler i jego NLP glupotki nie jest odkrywca niczego z tego tematu…

      • masz rację Michał – zamiast „odkrył” bardziej pasuje „opisał”, bo to jednak na tym polegało. Pozdrawiam ;)