Środowisko

Kształt natury

By: aotaro

Wyobraźcie sobie spacer osiedlem domów jednorodzinnych – czy cechy roślinności, która je otacza, takie jak kształt liści, mogą mieć wpływ na to jak postrzegamy ich wartość i bezpieczeństwo? Jakkolwiek dziwnie to brzmi, okazuje się, że taka zależność istnieje.

Teoria leżąca u jej podstaw głosi, że wewnętrzne właściwości miejsca zamieszkania są odzwierciedlone w charakteryzującej go roślinności. Zgodnie z tym, wrażenie jakie wywoła w nas zielone otoczenie domu jest ważną składową tego, jak ocenimy sam budynek, a nawet mieszkających w nim ludzi.

Z serii eksperymentów izraelskich badaczy z Uniwersytetu w Hajfie wynika, że dom otoczony roślinami o ostrych, kanciastych liściach, takich jak krzewy iglaste czy rośliny wyglądem przypominające palmy lub trawy, oceniamy jako wart wyższej ceny i zapewniający większe poczucie bezpieczeństwa niż dom otoczony roślinnością o zaokrąglonych liściach. Ponadto, ludzie przejawiają tendencję do podzielania przekonania, że właściciel domu skojarzonego z ostrymi liśćmi odczuwa znacznie mniej strachu niż właściciel domu skojarzonego z okrągłymi liśćmi. Co ważne, okazuje się, że ani wiek, płeć, pochodzenie, kultura czy status socjoekonomiczny uczestników badania nie zmienia kierunku tych zależności. W związku z tym, bardzo prawdopodobne jest, że preferencja wobec otaczania się roślinnością o ostrych liściach wynika z naszej ewolucyjnej przeszłości. Po pierwsze, to własnie kształt jest podstawowym wizualnym determinantem preferencji wobec elementów otoczenia. Nasz mózg przetwarza informację o kształcie szybko i bez udziału świadomości, a jak wskazują Moshe Bar i Maital Neta z Uniwersytetu Harvarda percepcja obiektów o ostrych konturach powoduje wzrost pobudzenia w ciele migdałowatym – strukturze odpowiedzialnej za odczuwanie strachu i unikanie zagrożeń.

Po drugie, środowisko obfite w roślinność o ostrych kształtach przypomina afrykańską sawannę, a okazuje się, że ludzie preferują środowiska sawannopodobne bardziej niż inne biomy, takie jak lasy deszczowe, czy typowe dla klimatu umiarkowanego lasy liściaste lub iglaste. Prawdopodobnie wynika to z tego, że sawanna to środowisko, które umożliwiło rozwój człowieka jako gatunku. Wysokie trawy i skupiska ciernistych krzewów zapewniały stabilne schronienie i ochronę przed drapieżnikami.

Jak udowadniał Stephen Kaplan, najbardziej atrakcyjne wydają nam się środowiska, które mają zalety funkcjonalne – takie jak zapewnianie bezpieczeństwa. Tym bardziej, skłonność do wyższej oceny domów otoczonych roślinnością o ostro zakończonych liściach wydaje się związana z ich potencjalnie protekcyjną funkcją.

Więcej informacji:
(C) Zdjęcie aotaro
Tekst ukazał się również na łamach profilu Psychologia środowiskowa
Hareli, S., David, S., Lev-Yadun, S., Katzir, G. (2016). Money in your palm: Sharp shaped vegetation in the surroundings increase the subjective value of houses. Journal of Environmental Psychology, 45, 176-187.

Bar, M., Neta, M. (2007). Visual elements of subjective preference modulate amygdale activation. Neuropsychologia, 45, 2191-2200.

Print Friendly, PDF & Email

O autorze

Karolina Putz

Studentka psychologii UG, asystentka w projekcie badawczym NCN "Psychologiczne i środowiskowe wyznaczniki jakości życia w mieście".

  • Rzecz wydaje się intuicyjnie logiczna, badania potwierdzają więc czepiać się nie ma czego, no może samej sensowności badań. Home końcu udowodniono jedynie to co większoś ć posiadaczy ogrodów od dawna wiedziała; nic tak nie cieszy jak niski trawnik z kępkami wysokiej, plus iglaki, berberysy i akacjowate.. sawanna jak marzenie.

  • Bardzo ciekawe.