Ciekawostki Psychologia

Mit Mehrabiana


Albert Mehrabian to emerytowany profesor psychologii Uniwersytetu Kalifornijskiego. W latach 60 jako młody doktor zafascynowany był komunikacją międzyludzką oraz jej werbalną i niewerbalną formą. By sprawdzić swoje założenia, zaprojektował dwa eksperymenty, które na zawsze wpisały się w karty historii psychologii, samemu Mehrabianowi zapewniły światową sławę. Do dziś jego odkrycie znane jest jako reguła 7% – 38% – 55%.

Czy znasz regułę 7% - 38% - 55%?

  • Pierwszy raz o niej słyszę (59%, 55 Votes)
  • Tak (24%, 23 Votes)
  • Nie (17%, 16 Votes)

Total Voters: 94

Loading ... Loading ...

Niestety od czasu pierwszych publikacji w 1967 roku, na łamach Journal of Consulting Psychology oraz Journal of Personality and Social Psychology,  wyniki eksperymentów Mehrabiana zostały zniekształcone do tego stopnia, że zgadzają się tylko podane przez niego liczby. Wygląda to jak zabawa w głuchy telefon, gdzie przez lata przekazywania sobie informacji, na końcu otrzymaliśmy wiedzę nie mającą nic wspólnego z początkowym odkryciem.

Nie bardzo wiadomo kogo za ten stan rzeczy winić, jednak rożni „eksperci” od rozwoju osobistego i skutecznej komunikacji, a nie raz i sami wykładowcy, utrwalają powtarzany od lat mit reguły 7% – 38% – 55%.

Wersji  w Internecie można znaleźć  wiele, które ogólnie sprowadzają się do stwierdzenia, że wszystkie docierające do nas informacje w podczas rozmowy to w 7% słowa, 38% ton głosu, a 55% mowa ciała. Teraz wystarczy, że przez chwile zastanowicie się, czy gdzieś już czegoś podobnego nie słyszeliście. Może na szkoleniu z technik komunikacji, a może przeczytaliście tę złotą zasadę w jednym z poradników.

Przeanalizujemy więc jak wyglądał jeden z dwóch eksperymentów Mehrabiana, na podstawie którego stworzył swoją sławną regułę. Młody badacz razem ze współpracownikami i pomocą 25 kobiet z Uniwersytetu Kalifornijskiego wyselekcjonował zestaw słów neutralnych, negatywnych oraz pozytywnych. W podobny sposób wybrano trzy zdjęcia kobiet, których twarze komunikowały lubienie, nielubienie oraz neutralność. Na tej samej zasadzie określono trzy rodzaje kobiecego tonu głosu: pozytywny, neutralny oraz negatywny.

Prawdopodobnie jedno zdanie, źle tłumaczone, rozumiane lub po prostu wyrwane z kontekstu samego badania, przyczyniło się do powstania największego mitu w komunikacji międzyludzkiej.

Tak przygotowany materiał łączony był ze sobą, aby stworzyć zestawy niespójnych komunikatów. Na przykład zdjęcie kobiety wyrażającej lubienie za pomocą neutralnego słowa, łączono z negatywnym tonem. Zadaniem 20 badanych kobiet było wyobrażenie sobie, że osoba A, którą widzą i słyszą rozmawia z inną osobą B. Po każdej prezentacji panie oceniały na skali jakie jest nastawienie osoby A w stosunku do osoby B. Innymi słowy jaki jest spostrzegany przez nie poziom sympatii.

Wyniki jasno pokazały, że w przypadku ambiwalentnego komunikatu, decydujące znaczenie o spostrzeganym poziomie sympatii ma mowa ciała (55%), potem ton głosu (38%), a na samym końcu słowa (7%). W oryginalnym artykule możemy przeczytać: „Sugeruje to, że połączony efekt jednoczesnej komunikacji werbalnej, wokalnej oraz ekspresji twarzy jest sumą ważoną ich niezależnych efektów – odpowiednio z współczynnikiem .07, .38 i .55”. (Mehrabian, Ferris, 1967, s. 252). Prawdopodobnie to jedno zdanie, źle tłumaczone, rozumiane lub po prostu wyrwane z kontekstu samego badania, przyczyniło się do powstania największego mitu w komunikacji między ludzkiej. Niestety ciągle powtarzanego.

Wiemy więc, że reguła 7% – 38% – 55% odnosi się tylko i wyłącznie do sytuacji, w której wyrażany komunikat jest niespójny, jak w przypadku podziękowania za wyświadczenie niedźwiedziej przysługi. Gdyby ciągle powtarzany mit reguły 7% – 38% – 55% był prawdziwy, to jak słusznie zauważył Tomasz Witkowski w swojej książce „Zakazana Psychologia” mielibyście zaledwie 7% szans na rozumienie tego, co właśnie chciałem Wam przekazać.

Na koniec film, który w zabawny i inteligentny sposób rozprawia się z „Mitem Mehrabiana”:

Więcej informacji:
Mehrabian, Albert; Wiener, Morton (1967). Decoding of Inconsistent Communications. Journal of Personality and Social Psychology 6 (1): 109–114
Mehrabian, Albert; Ferris, Susan R. (1967). Inference of Attitudes from Nonverbal Communication in Two Channels. Journal of Consulting Psychology 31 (3): 248–252
Print Friendly

O autorze

Konrad Bocian

Absolwent Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie oraz doktorant Interdyscyplinarnych Studiów Doktoranckich SWPS. Jego zainteresowania naukowe skupiają się wokół psychologii moralności, wpływu języka na poznanie i emocje oraz agresji. W wolnym czasie fan serii PES, magazynu Polityka, kolarstwa górskiego oraz pokera w wersji Texas Hold'em.

  • Świetny artykuł! Warto mieć pod ręką w zakładkach by w razie czego błyskawicznie prostować nieporozumienia.

  • Konrad Bocian

    Dziękuje :) W sumie gdy go pisałem, to miałem na myśli, bo często osoby powołujące się na regułę, nie wiedzą, że zostały wprowadzone w błąd.

  • Ja bym proponował skupić się na kontekstach, gdzie to można wykorzystać zamiast szukać dziury w całym.

    • Konrad Bocian

      Czy wyjaśnienie największego mity komunikacji międzyludzkiej uważasz za szukanie dziury w całym? Z powodu ignorancji i szukania kontekstów jej wykorzystania, doszło do tego, że została całkowicie zniekształcona. Jednak „eksperci” od komunikacji i mowy ciała nie przejmują się i podtrzymują mit, wprowadzając ludzi w błąd. Jeżeli chodzi o możliwość zastosowania wyników Mehrabiana, to pierwsze co mi przychodzi do głowy to polityka. Nie od dziś wiadomo, że politycy kłamią, jednak żeby robić to skutecznie powinni wiedzieć, że muszą zachować spójność komunikatu. Jeśli nie jest to możliwe, by nie zostać zdemaskowanym ich ciało powinno komunikować np. lubienie, szczerość i otwartość, gdy w każdym słowie mogą przemycać kolejną nieprawdę. Myślę,że zastosowań prawdziwej reguły sam znajdziesz bardzo wiele.

  • mall

    Przykład z politykami wykorzystującymi tą regułę do głowy mi nie przyszedł. Za to przyszło mi skojarzenie z kampaniami reklamowymi i PR gdzie również mamy (przynajmniej czasami) do czynienia z niespójnym przekazem: firma chce wyciągnąć od klientów jak najwięcej a jednocześnie reklamowany produkt przedstawiany jest jako najkorzystniejszy dla klienta. W wielu sytuacjach zdecydowanie nie idzie to ze sobą w parze :)

    • Konrad Bocian

      Mi pewnie przyszedł dlatego, że uważam ich za dobrze przygotowanych kłamców ;) Biorąc Twój i mój przykład, wychodzi na to, że najczęściej wykorzystuje się regułę do manipulacji ;)

      • mall

        Co jest dość smutną obserwacją niestety :/

  • Owszem jest, ale z tą wiedzą możemy się przed nią bronić :-)

    • Agata Kukwa

      I to mówi ktoś, kto kupuje kawę Kopiko po obejrzeniu reklamy, mimo, że kawa ta nie zawiera kofeiny :P

      • Konrad Bocian

        No co! Chciałem jej po prostu spróbować ;)

  • bloodgod

    Czy ta reguła nie oznacza przypadkiem, że w 7% słowa, 38% ton głosu, a 55% mowa ciała wpływają na sympatię lub antypatię? W powyższym filmiku chodzi jedynie o komunikację.

  • Przecież wyrażanie sympatii lub antypatii jest ściśle powiązane z komunikacją.