Czy wiesz, że? Zdrowie

Niezdrowe solarium

Według opublikowanego w tym tygodniu raportu UOKiK, tylko co szóste polskie solarium jest bezpieczne dla zdrowia użytkowników. Pracownicy Inspekcji handlowej przetestowali 157 łóżek w solariach na terenie całej Polski i jedynie 27 z tych urządzeń było bezpiecznych dla konsumentów. W skrajnym przypadku stwierdzono nawet sześciokrotne przekroczenie dopuszczalnej normy promieniowania utrafioletowego!

Dzisiejszy tekst ma na celu zrewidowanie twierdzenia UOKiK jakoby 27 ze skontrolowanych urządzeń zapewniało „bezpieczeństwo konsumentów”. Czy fakt braku poparzeń na skórze klienta powinien świadczyć o bezpieczeństwie stosowanego zabiegu? Czy zysk z efektu kosmetycznego stosowania solarium oraz czystej przyjemności wygrzewania się zimą może przysłonić nam zdrowotne koszty korzystania z tego rodzaju przybytków? Przyjrzyjmy się efektom stosowania słonecznych łóżek.

Zyski i straty z korzystania z solarium przedstawiają się (w dużym skrócie) następująco:

1) Opalanie się prowadzi do wydzielania witaminy D, która chroni przed zachorowaniem na czerniaka. Jednocześnie badania sugerujące korzystny wpływ stosowania zabiegów w solarium na czerniaka są nieliczne i niekonkluzywne.

2) Wyniki metaanalizy 21 badań wskazują, że osoby, które „kiedykolwiek stosowały zabiegi w solarium” mają o 22 procent większe ryzyko zapadnięcia na czerniaka złośliwego w porównaniu do osób, które nigdy nie korzystały z solarium. Ryzyko zwiększa się, jeśli klientem solarium jest kobieta oraz jeśli pierwszy zabieg został przeprowadzony przed 35 rokiem życia.

3) W czterech z raportowanych powyżej badań, osoby choć raz stosujące zabiegi solarium zwiększają ryzyko zachorowania na raka kolczystokomórkowego skóry (SCC) o 78%.

4) Wyniki pięciu z powyższych badań sugerują, że o 18% zwiększa się również ryzyko wystąpienia raka podstawnokomórkowego skóry (BCC, choć wyniki nie są konkluzywne).

5) Wyniki sześciu z powyższych badań sugerują również, że osoby regularnie korzystające z solariów mają o 33% większą zapadalność na czerniaka złośliwego (melanoma, choć różnice są na granicy statystycznej istotności).

(C) Quensland Institute of Medical Research

Solaria mają oczywiście wielu klientów i zagorzałych zwolennników i ten krótki tekst nie wyczerpie dyskusji nad tym zagadanieniem (zapraszamy do komentowania). W tabeli obok umieściliśmy podsumowane autorstwa Gordon i Hirst (2007), którzy zebrali najczęściej przywoływane argumenty lobby producentów i przedsiębiorców oferujących zabiegi solarium oraz sceptyczne odpowiedzi lekarzy.

Aby nakreślić szerszy obraz tej dyskusji poniżej zamieszczamy skrócony wyciąg z regulacji prawnych dotyczących solariów obowiązujących na terenie Australii i Nowej Zelandii:
1) zakaz korzystania z solarium wśród osób poniżej 15 roku życia;
2) wymóg posiadania zgody rodziców dla osób poniżej 18 roku życia;
3) zakaz korzystania z solarium przez osoby o jasnej karnacji (skóra typu I – u których 30 minut bezpośredniej ekspozycji na słońcu prowadzi zawsze do poparzenia);
4) wymóg podpisania imiennej zgody na korzystanie z solarium (przy świadomości ryzyka);
5) wymóg odczekania 48 godzin między kolejnymi sesjami i określenia maksymalnej dawki czasowej w zależności od rodzaju skóry klienta;
6) zakaz reklamowania korzyści ze stosowania zabiegów w solarium nie odnoszących się do efektów kosmetycznych;
7) wymóg wyraźnego wyświetlania ostrzerzeń zdrowotnych.

Jak to się ma do standardów obowiązujących w Polsce?

Normy obowiązujące w Solarium [za Wikipedią]:
Rumień zawarty w zakresie 280-400 nm nie może przekraczać 0,3 W/m kwadratowy i równy jest rumieniowi Słońca o 12.00 w południe na równiku, przy bezchmurnym niebie, na wysokości 0 m n.p.m. Wyznacznikiem jest współczynnik SEF (Sun Erythma Factor) gdzie przyjmuje się przy takiej radiacji poziom SEF = 1. Ww. norma nie dotyczy urządzeń używanych, które stanowią 95% rynku (wyprodukowanych przed 01.04.2009). Ponieważ nie można zmienić prawa technicznego „wstecz” – w krajach Europy Zachodniej urzędy odpowiedzialne za zdrowie i ochronę konsumentów zmieniają prawo dotyczące ochrony zdrowia tak, aby poziom naświetlania lamp solaryjnych w każdym funkcjonującym łóżku solaryjnym nie przekraczał poziomu 0,3 W/m kwadratowy.

Więcej informacji:
Gordon, L., Hirst, N. (2007). The health effects of using solaria and potential cost-effectiveness of enforcing solaria regulations in Australia. Queensland Institute of Medical Research Raport. Pełny tekst raportu wraz z dokładnym omówieniem badań opisywanych w niniejszym tekście
Print Friendly

O autorze

Michał Parzuchowski

Redaktor naczelny badania.net. Doktor psychologii, adiunkt na Uniwersytecie SWPS w Sopocie. Interesuje się ucieleśnieniem pojęć i poznawczą psychologią społeczną. Członek stowarzyszeń naukowych PSPS, EASP, SPSP & APS. Amator piłki nożnej i pokera.