Psychologia Technologie

Pieniądze zamiast liści

Zauważysz pieniądze wiszące na drzewie? Jeśli odpowiedziałeś, że bez problemu, mylisz się. Zrobiło to tylko 6 procent badanych przez zespół naukowców z Western Washington University! Ludzie, którzy rozmawiali przez komórkę, nie zauważali wiszących na gałęziach drzewa pieniędzy, mimo że zauważyli samo drzewo i na nie nie wpadli.

Manipulacja zastosowana przez badaczy (C) Frontiers in psychology

Badacze obserwowali 396 osób idących ścieżką. Na samym środku chodnika znajdowało się drzewo, które zamiast liści miało… pieniądze. Co ciekawe bardzo mało osób dostrzegło szczegóły tej przeszkody. Jedynie 6 procent przechodniów korzystających z telefonu komórkowego zauważyło pieniądze! Wśród tych, którzy telefonu nie używali, już 20 procent. Jednocześnie tylko nieliczni przechodnie wpadli na drzewo.

Co ciekawe, korzystający z komórki ludzie rzadziej deklarowali, że w sposób świadomy uniknęli przeszkody niż reszta spacerowiczów. Jak wytłumaczyć ten niezwykły efekt? Jak podaje dr Ira Hyman z Western Washington University unikanie przeszkód jest zachowaniem automatycznym, uwarunkowanym ewolucyjnie. Maksymalne skupienie uwagi na jednym obiekcie, np. komórce, sprawia, że nie dostrzegamy innych rzeczy, mimo że informacje o nich docierają do kory wzrokowej.

Więcej informacji:
Hyman Jr., I. E., Sarb, B. A. & Wise-Swanson, B. M. (2014). Failure to see money on a tree: inattentional blindness for objects that guided behawior, Front. Psychol., doi: 10.3389/fpsyg.2014.00356
PEŁNY TEKST ARTYKUŁU

Zdjęcie (C) Frankleleon z flickr.com

Artykuł ukazał się również drukiem na łamach magazynu Focus Coaching w dziale Psychopedia.

Print Friendly, PDF & Email

O autorze

Małgorzata Osowiecka

Z-ca redaktora naczelnego badania.net. Absolwentka Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie. Obecnie studentka interdyscyplinarnych studiów doktoranckich SWPS. Jej zainteresowania naukowe to psychologia poznawcza i twórczości oraz psychologia języka. Poza psychologią zajmuje się dziennikarstwem. W wolnych chwilach pisze wiersze.

2 komentarze

  • Autorka abstraktu zajęła się interesującym tematem dotyczącym spostrzegawczości i samoświadomości. Język wypowiedzi jest poprawny, a narracja wzbudza chęć zgłębienia tematu i ciekawość, która nie zostaje zaspokojona z powodu zbyt okrojonego opisu przeprowadzonego eksperymentu. Tytuł sugeruje czytelnikowi, że badacze skupili się na tym, ile osób jest w stanie zorientować się, że na drzewach zamiast liści wiszą pieniądze, co jest błędne z założeniami eksperymentu. Wstęp również zawiera drobne przekłamanie, ponieważ wyniki badania podają, że tylko 6% przechodniów (z konkretnej grupy badanych), którzy podczas spaceru korzystali z telefonów zauważyło banknoty, a nie 6% wszystkich badanych, jak można wywnioskować z tego, co napisała autorka. W dalszej części tekstu błąd ten już się nie pojawia. Autorka nie wspomina również o celu eksperymentu, którym było zrozumienie dlaczego ludzie podczas rutynowej jazdy samochodem po znanej okolicy czy w trakcie spaceru, nie są świadomi przeszkód i zapominają o całym procesie przemieszczania się.
    Badacze zastosowali dwie metody, z których autorka opisuje tylko jedną. Pierwsza polegała na umieszczeniu znaku przy ścieżce w taki sposób, aby przeszkadzał on przechodniom i wymagał od nich uniknięcia kolizji. W drugiej, na drzewie, które również kolidowało z torem ruchu przechodnia, umieszczono banknoty. Następnie badacze sprawdzali w jakiej odległości od przeszkody badani zmieniali tor ruchu, pytali ich czy byli świadomi, że coś minęli i uniknęli zderzenia oraz czy zdawali sobie sprawę z tego co dokładnie stanęło im na przeszkodzie. W ten sposób badacze odnotowali, że w pierwszej sytuacji 63% osób korzystających z telefonu zauważyło znak i tylko 2 z nich (55,6%) nie były świadome tego, czego on dotyczył. W przypadku osób, które słuchały muzyki, zorientowały się odpowiednio 34 na 44 i 32 na 44 osoby (77,3%, 72,7%). Najlepiej wypadły osoby niekorzystające z urządzeń w trakcie spaceru (89,1% i 82,6%). Wyniki wyglądały zupełnie inaczej podczas drugiej obserwacji (o czym wspomina autorka). Pieniądze zauważyło 6,35% osób korzystających z telefonów, 19,82% ludzi słuchających muzyki w trakcie spaceru, a tylko 12 osób (3%) wpadło na drzewo.
    Na podstawie wyników badacze doszli do wniosku, że ludzie są w stanie unikać obiektów bez pełnej świadomości, która nie pojawia się nawet chwilę później, kiedy nie przypominamy sobie, że coś stanęło nam na drodze i musieliśmy to ominąć. Mózg jest jedynie w stanie zauważyć, że musimy uniknąć jakiegoś obiektu ale nie zadaje sobie trudu aby go zidentyfikować.

  • Rany – ale niesamowite odkrycie… no w życiu bym się nie domyślił… cóż za przenikliwość naukowa, co za zdolność do kojarzenia faktów i umiejętność obserwacji…

    No dobrze idę się obśmiać do piwnicy, żeby mnie rodzina za wariata nie wzięła.

Zostaw komentarz