Czy wiesz, że?

Ryzyko śmierci rośnie w Boże Narodzenie i Nowy Rok

Autor: Agata Kukwa

Święta Bożego Narodzenia i Nowy Rok to dla wielu osób dwa najważniejsze święta w roku. Rodzinne grono przy suto zastawionym stole, w tle z głośnika sączy się radosna melodia kolęd, a na choince kolorowo pobłyskują bombki. Mogłoby się wydawać, że ta świąteczna atmosfera może być nie do zniesienia dla osób ze skłonnościami samobójczymi.

Owszem, ilość zgonów w Święta rośnie, ale nie z powodu samobójstw. Dotychczasowe badania, opierające się na analizie aktów zgonów w różnych krajach i w przypadku różnych grup społecznych pokazują, że wbrew pozorom Boże Narodzenie i Nowy Rok nie są powiązane ze zwiększoną ilością zachowań samobójczych.

W Danii liczba samobójstw była mniejsza od oczekiwanej w Wigilię o 30%, a w Boże Narodzenie o 20%. Jednak 2 stycznia liczba ta wzrastała o 30% w stosunku do przewidywanej. Dane zebrano z lat 1989 – 1994. Późniejsze analizy pokazały, że w innych Europejskich krajach sprawa wygląda podobnie. W Szwecji notuje się o 10% mniej samobójstw w Grudniu w stosunku do pozostałych miesięcy.

Przykład Szwecji potwierdza inne wyniki, które pokazują, że ryzyko samobójstw jest niższe również przed Świętami Bożego Narodzenia, a nie tylko w ich trakcie. Efekt ten zaobserwowano w przypadku kilku amerykańskich świąt: Nowy Rok, Dzień Niepodległości, Święto Pracy, Boże Narodzenie, Memorial Day i Święto Dziękczynienia. Jednak w przypadku trzech pierwszych ryzyko samobójstw było niższe przed, ale nie po świętach. W przypadku Nowego Roku tylko przed. Badacze sugerują, że powodem może być sposób spędzania tych świąt. Znajomi i rodzina spotykają się, jednak zazwyczaj nie zostają u siebie na noc, tylko rozchodzą się do domów. Boże Narodzenie, Memorial Day i Święto Dziękczynienia wiąże się raczej z noclegiem i dłuższym czasem spędzonym w gronie osób bliskich.

Stwierdzono również, że osoby ze skłonnościami do samookaleczenia rzadziej robią sobie krzywdę w trakcie Świąt Bożego Narodzenia oraz w Nowy Rok, przy czym szczególnie dobrze okres ten wpływa na osoby odizolowane społecznie i borykające się z poważnymi problemami rodzinnymi.

W przeciwieństwie do liczby samobójstw w Święta zwiększa się liczba zabójstw. W okolicach Święta Bożego Narodzenia i Nowego Roku zwiększa się również ilość śmiertelnych wypadków drogowych. Nikogo też pewnie nie zdziwi, że w Nowy Rok umiera o ponad 10% więcej osób z powodu przedawkowania narkotyków lub leków.

Jednak nie tym powinniśmy się martwić, ponieważ zgony spowodowane przez tak zwane czynniki zewnętrzne to zaledwie 7% wszystkich notowanych śmierci (Stany Zjednoczone). Pozostałe 93% to osoby, które umarły z przyczyn naturalnych.

W Stanach Zjednoczonych dwutygodniowy okres zaczynający się od Świąt Bożego Narodzenia jest związany z ponad 42 tysiącami dodatkowych zgonów.

Pokazano, po przeanalizowaniu wszystkich aktów zgonów z lat 1979 – 2004 osób, które umarły z przyczyn naturalnych na izbie przyjęć lub dotarły na nią martwe, że Boże Narodzenie i Nowy Rok to święta podczas których rośnie ryzyko śmierci. Odnotowuje się wtedy od 2 do 10% więcej zgonów niż przewidywałby model dla zimy. Mimo, że ta pora roku wiąże się ze zwiększoną ilością zgonów widoczny jest wyraźny wzrost w Boże Narodzenie i Nowy Rok.

W badaniu pod lupę wzięto zgony łączące się z chorobami układu pokarmowego i krążenia, nowotworami, zaburzeniami przemiany materii, chorobami endokrynologicznymi oraz chorobami układu oddechowego. Boże Narodzenie zbiera największe żniwa wśród osób, które mają problem właśnie z tym ostatnim (wzrost o 10%). Nowy Rok dopada dodatkowo cierpiących z powodu chorób układu pokarmowego (wzrost o 10%).

Autorzy badania podają kilka powodów, które mogłyby potencjalnie stanowić przyczyny zaistniałej sytuacji jednak żadne z nich nie są poparte solidnymi danymi empirycznymi. Pewne jest natomiast, że w Stanach Zjednoczonych dwutygodniowy okres zaczynający się od Świąt Bożego Narodzenia jest związany z ponad 42 tysiącami dodatkowych zgonów między rokiem 1979 a 2004. Wygląda zatem na to, że Boże Narodzenie i Nowy Rok stanowią czynniki zwiększające ryzyko śmierci z przyczyn naturalnych w tym okresie.

Takie informacje powinny być cenne nie tylko dla organów opieki zdrowotnej ale także dla osób, cierpiących na schorzenia, których objawy mogą nasilać się w okresie świątecznym. Pomyśl o tym, zanim się znowu wściekniesz kiedy coś Ci nie wyjdzie podczas świątecznych lub sylwestrowych przygotowań – stres na pewno tu nie pomaga.

ResearchBlogging.org

Więcej informacji:
Phillips D, Barker GE, & Brewer KM (2010). Christmas and New Year as risk factors for death. Social science & medicine (1982), 71 (8), 1463-71 PMID: 20805014
Bergen H, & Hawton K (2007). Variation in deliberate self-harm around Christmas and New Year. Social science & medicine (1982), 65 (5), 855-67 PMID: 17517457
Bridges FS (2004). Rates of homicide and suicide on major national holidays. Psychological reports, 94 (2), 723-4 PMID: 15154207
Print Friendly

O autorze

Agata Kukwa

Absolwentka Wydziału Chemicznego Politechniki Gdańskiej. Magister technologii ochrony środowiska, inżynier ochrony i zarządzania środowiskiem. Obecnie doktorantka w Katedrze Informatyki Ekonomicznej na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego. Interesuje się nowymi technologiami oraz stymulowaniem działalności innowacyjnej w Polsce.