Psychologia

Samotna starość

By: Ivan

Samotność jest stanem, któremu towarzyszą negatywne uczucia, lęk, smutek, a nawet depresja. Osamotnienie jest jeszcze bardziej bolesne, gdy człowiek jest w starszym wieku, zostaje sam, bez rodziny, przyjaciół, pomocy w trudnym dla siebie czasie. Dlatego też samotność u starszych osób może się przyczynić do wielu fizycznych i psychicznych problemów ze zdrowiem, a nawet chęci własnej śmierci (np. Heikkinen & Kauppinen, 2011; Iecovich, Jacobs, & Stessman, 2011). Zespół szwedzkich naukowców (Lena Dahlberg, Lars Anderssonc , Kevin J. McKeeb i Carin Lennartsson) postanowił zbadać to zjawisko skupiając się na dwóch głównych pytaniach: czy i jakie zmiany w poczuciu osamotnienia zachodzą wraz z wiekiem oraz jakie są czynniki, dzięki którym można przewidzieć poczucie samotności. Wyniki ich badania prowadzonego w latach 2004-2011 zostały opublikowane na łamach Aging & Mental Health.

Autorzy badań podłużnych nad poczuciem samotności w starszym wieku rzadko analizują wyniki osobno dla mężczyzn i kobiet, nie biorąc tym samym pod uwagę różnic płciowych w doświadczeniach życiowych. Celem szwedzkiego badania było więc nie tylko bliższe przyjrzenie się temu zjawisku, ale także odkrycie różnic pomiędzy kobietami a mężczyznami w odczuwanym poczuciu osamotnienia i jego przyczynach.

W okresie od 2004 do 2011 w krajowym podłużnym badaniu osób starszych (70+) wzięło udział 587 kobiet i mężczyzn. W tym czasie zebrano dane m.in. na temat płci, wieku, poziomu edukacji, problemów ze zdrowiem, depresji, kontaktów społecznych, stanu cywilnego, poziomu odczuwanego osamotnienia. Następnie zmienne te były testowane w trzech modelach regresji logistycznej mających na celu odkrycie, które czynniki najlepiej przewidują poczucie osamotnienia: dla wszystkich osób oraz u kobiet i mężczyzn osobno.

Wyniki pokazały ogólny wzrost samotności wraz z wiekiem i przewagę liczby kobiet nad mężczyznami wśród osób, które zadeklarowały, że czują się samotne. Jednakże okazało się, że zjawisko to ma charakter dynamiczny – osoby starsze nie czuły się wciąż tak samo samotne. To poczucie zmieniało się w czasie powodując, że starsi ludzie czasami czuli się bardzo osamotnieni, a czasami nie odczuwali samotności w ogóle.

Co więcej, początkowy poziom samotności, pogarszająca się depresja i niedawne owdowienie okazały się istotnymi czynnikami trafnie przewidującymi poziom samotności we wszystkich trzech modelach regresji (dla wszystkich osób badanych, dla kobiet i dla mężczyzn). Dodatkowo, bycie wdową, depresja, problemy i ograniczenia mobilności były unikalnymi czynnikami, które pozwalały przewidywać poziom osamotnienia u kobiet. U mężczyzn takimi czynnikami okazały się niski poziom i ograniczenie kontaktów społecznych.

Jak podają autorzy, wiedza którą udało się uzyskać dzięki temu badaniu na temat różnych mechanizmów samotności u starszych kobiet i mężczyzn, ma zasadnicze znaczenie dla sposobu przeciwdziałania i redukcji poczucia samotności. Poznanie czynników, które pozwalają trafnie przewidywać poczucie osamotnienia oddzielnie dla kobiet i mężczyzn, umożliwia interweniowanie w bardziej skuteczny, ukierunkowany sposób, tak by przynieść jak najwięcej korzyści i poprawę jakości życia osobom starszym.

Więcej informacji:
(C) Zdjęcie Ivan
Dahlberg, L. Andersson, L., McKee, K., Lennartsson, C. (2015). Predictors of loneliness among older women and men in Sweden : A national longitudinal study, Aging & Mental Health, 19, (5), 409-417.
Print Friendly, PDF & Email

O autorze

Dominika Klimek

Naukowo: psycholog społeczny. Zawodowo: badacz, analityk biznesowy, statystyk. Prywatnie: wielbicielka gór, snowboardu, jazdy samochodem, dobrej kawy i świętego spokoju.

  • Domino Jahaś

    Aby osoba starsza nie była samotna, dobrze jest oddać taką osobę do domu opieki, ja np. oddałem bliską osobę do domu opieki Promy w miejsc. Unierzyż – prywatny dom opieki z fachową opieką 24h – genialne rozwiązanie dla ludzi normalnie pracujących, bo jak taka starsza schorowana osoba ma całymi dniami sama leżeć i kwiczeć to chyba jednak lepiej ją powierzyć specjalistom, bo oprócz opieki w tym domu, można liczyć na genialne dania dostarczane przez catering dietetyczny.