Psychologia

Sens pracy

„Dlaczego wykonuję moją pracę?” – stosunkowo rzadko to pytanie przebija się do naszej świadomości. Zastanów się więc proszę przez chwilę Drogi Czytelniku czy czynności, które wykonujesz w pracy mają większy sens? Czy inni ludzie zauważają, kiedy Twoja praca została należycie wykonana? Czy czujesz, że twoje obowiązki przyczyniają się do realizacji wyższego celu? Czy twoja praca przysługuje się innym, czy inni ludzie zyskują (również niematerialnie) na Twojej pracy? W ekonomicznym ujęciu pracy zawodowej trudno doszukiwać się modelu, który uwzględniałby poczucie identyfikacji z pracą, dumę czy odczuwaną sensowność wykonywanego zajęcia. Tymczasem, jak udowadniają psycholodzy społeczni i ekonomiści z MIT i University of Chicago, pominięcie tych elementów układanki jest niezwykle kosztowne.

W zawodzie pedagoga pracującego z trudną młodzieżą czy lekarza ratującego życie pacjentom nietrudno dostrzec element uznania ich wkładu w osiągane wyniki oraz celowości ich działań zawodowych – poczucia, że wysiłki pojedynczej osoby są częścią większej, sensownej całości. Jednak co czują osoby, których praca jest powtarzalna i nie widać jej efektów?

Czy Twoja praca ma sens?

  • Tak, moja praca ma sens (57%, 27 Votes)
  • Nie, moja praca nie ma sensu (28%, 13 Votes)
  • Tak, ale sens tej pracy nie jest duży (15%, 7 Votes)

Total Voters: 47

Loading ... Loading ...

(C) Journal of Economic Behavior and Organization

Profesor Dan Ariely z MIT wraz z kolegami, jak przystało na ekonomistę behawioralnego, postanowił sprawdzić takie warunki w kontrolowanym eksperymencie. Prosił studentów o ułożenie 40-elementowego kompletu klocków Lego (stwory z serii Bionicle) za wynagrodzenie w wysokości 2 dolarów. Kiedy badani kończyli zadanie, otrzymywali propozycję obniżki wynagrodzenia o 10 centów za zbudowanie kolejnej układanki Lego. Sytuacja powtarzała się po zbudowaniu kolejnego modelu i kolejnego aż studenci mieli poczucie, że ich praca nie jest warta nagrody. A teraz najciekawsza część badania: połowa badanych widziała efekty swojej pracy (coraz dłuższy rząd skończonych układanek), zaś druga połowa badanych wykonywała pracę Syzyfa – aby pozbawić ich zadanie sensu, w czasie układania drugiego modelu układanki, ten, który był przez badanego poprzednio złożony, był ponownie rozbierany na części i wkładany z powrotem do pudełka na oczach badanego.

(C) Journal of Economic Behavior and Organization2

Jak widać na rysunku, badani wykonujący pracę Syzyfa zbudowali łącznie mniej modeli. Przestali też pracować, kiedy nagroda sięgnęła średnio poziomu $1,40, podczas gdy pozostali badani pracowali dopóki nagroda nie wyniosła średnio $1. Oznacza to więc, że te osoby, które nie widzą sensu w swojej pracy, pracują mniej i żądają za swoje wysiłki 40% wyższego wynagrodzenia. Jak widać na drugim rysunku, wyniki kolejnego eksperymentu przeprowadzone z wykorzystaniem innego zadania, które dla części badanych było bezsensowne (przepisywanie liter a następnie niszczenie swojej pracy) również potwierdziły te ustalenia – osoby z grupy, których praca była niedoceniana pracowały gorzej i żądały wyższej rekompensaty swoich wysiłków.

Z drugiej strony pocieszający jest fakt, że odnajdujemy sens nawet w zadaniach, które są trywialne i powtarzalne – takie zadania nadal wykonywane są chętniej jeśli można nadać im jakiekolwiek znaczenie.

Na koniec mały poradnik filmowy na temat tego kiedy zmienić pracę jeśli czujemy, że jest bezsensowna.

Więcej informacji:
Ariely, D., Kamenica E., Prelec, D. (2008) Man’s Search for Meaning: The Case of Legos. Journal of Economic Behavior and Organization, 67, 671-677.

Tekst można pobrać za darmo z tej strony

Print Friendly

O autorze

Michał Parzuchowski

Redaktor naczelny badania.net. Doktor psychologii, adiunkt na Uniwersytecie SWPS w Sopocie. Interesuje się ucieleśnieniem pojęć i poznawczą psychologią społeczną. Członek stowarzyszeń naukowych PSPS, EASP, SPSP & APS. Amator piłki nożnej i pokera.