Psychologia

Wzbudzasz czasami zazdrość swojego partnera?

W związku dwojga ludzi możemy zaobserwować całą gamę uczuć i stanów pozytywnie wpływających na konstrukcję związku. Jednakże żaden związek nie jest idealny, a jego nieodłączną częścią jest występowanie pomiędzy stronami bliskiego związku stanów powodujących u nich odczucie pewnego dyskomfortu. Jednym z nich jest zazdrość, która przez badaczy została zdefiniowana jako złożony stan afektywny, obejmujący gniew, lęk i żal. Nasuwa się zatem pytanie, czemu w bliskim związku dwojga ludzi zaangażowanych romantycznie mogłaby pojawiać się akurat zazdrość?

Na to pytanie badacze szukali odpowiedzi, dowodząc, iż reagowanie zazdrością w relacjach partnerskich jest ewolucyjnie wykształconą adaptacją, mającą na celu uchronienie związku przed częściowym lub całkowitym rozpadem (Buss, Haselton, 2005). Jak zostało dowiedzione może być również techniką wywierania wpływu na zachowania partnera (Fleischmann, Spitzberg, Anderson, Roesch, 2005). Badacze z Uniwersytetu Śląskiego (Eugenia Mandal, Marcin Moroń i Anna Latusek) zajęli się zagadnieniem wywoływania zazdrości jako metody wywierania wpływu w bliskich związkach a także nasileniem gotowości do wykorzystywania tej techniki. Ponadto badania miały na celu sprawdzenie czy wzbudzanie zazdrości jako metody wywierania wpływu w bliskich związkach ma związek z czynnikami indywidualnymi takimi jak: styl przywiązania, płeć psychiczna, samoocena warunkowana jakością bliskiej relacji oraz czynnikami diadycznymi (międzypartnerskimi) takimi jak: atrakcyjnością własną i partnera, oceną jakości alternatyw własnych i partnera, a także intymnością, namiętnością i zaangażowaniem.

Badaniami objęto grupę 141 osób pozostających w bliskich związkach (70 mężczyzn i 71 kobiet, średni wiek badanych M = 28,5 roku, średnia długość bliskiego związku wyniosła 7,36 roku), dobranych za pomocą procedury kuli śnieżnej (metodą nielosowego doboru próby, polegającą na rekrutowaniu uczestników przez innych uczestników). Na podstawie badań wyróżniono cztery grupy technik indukowania zazdrości u partnera: a) okazywanie zainteresowania kimś innym, b) demonstrowanie partnerowi, że jest się obiektem zainteresowania osoby trzeciej, c) przywoływanie informacji o relacjach z wcześniejszymi partnerami, d) aranżowanie dwuznacznych sytuacji dających podstawy do podejrzewania partnera o jakąś formę zdrady.

Analiza wyników pozwoliła stwierdzić, iż pomiędzy doświadczeniem zazdrości, a gotowością do jej stosowania, jako metody wywierania wpływu w bliskiej relacji, istnieje dodatni związek. Wynikiem, który zainteresował badaczy było wykazanie pozytywnej korelacji pomiędzy poznawczymi (podejrzliwość wobec partnera o zaangażowanie w związek z inną osobą) i behawioralnymi (sprawdzanie wierności partnera za pomocą podejmowanych działań) aspektami doświadczania zazdrości a gotowością do jej indukowania u partnera. Ujemnym korelatem gotowości do indukowania zazdrości u partnera okazała się intensywność emocjonalnego doświadczania zazdrości. Dodatkowo istotnym czynnikiem odczuwania i występowania gotowości do indukowania zazdrości okazał się lęk któregoś z partnerów.

Spośród międzypartnerskich uwarunkowań gotowości do wzbudzania zazdrości, intymność i zaangażowanie okazały się być czynnikami wpływającymi na indukowanie zazdrości. Natomiast intensywne doświadczenie miłości namiętnej, na którą składa się wysoka namiętność, wysoka ocena atrakcyjności partnera i silne doświadczenie emocjonalnej zazdrości okazała się być czynnikiem obniżającym ogólną gotowość do wywoływania zazdrości. Także ocena jakości alternatyw własnych i partnera dla aktualnej relacji u osób wyżej oceniających dostęp do relacji alternatywnych okazała się mieć znaczenie dla możliwości wzbudzania zazdrości. Badacze podejrzewają, że tego typu osoby poprzez rozpoznanie owej przewagi nad partnerem mają większą możliwość wzbudzania zazdrości. Reasumując, wyniki tego badania mogą być szczególnie pomocne w psychoterapii par – wzbudzanie zazdrości powinno być uznane za niekonstruktywny sposób wywierania wzajemnego wpływu, który pogarsza nie tylko wzajemną komunikację, ale również satysfakcję ze związku.

Więcej informacji:
(C) Zdjęcie www.unsplash.com
Mandal, E., Moroń, M., Latusek, A. (2015). Wzbudzanie zazdrości jako metoda wywierania wpływu w bliskich związkach. Psychologia Społeczna, 10, 192-209. doi: 10.7366/1896180020153306
Print Friendly

O autorze

Daria Ciechanowicz

  • Strasznie żargonowy tekst miejscami graniczący lub przekraczający granice bełkotu. Czyżby autorka bała się pisać normalnie w obawie iż jej tekst okaże się nienaukowy? Bo w sumie to co „udowodnili’ badacze? Nic ponad to czego uczyły babki swoje wnuczki już w czasach starożytnych, a pewnie i wcześniej ale nie mamy przekazów pisanych więc trudno to stwierdzic ponad wszelką wątpliwość.