Konrad Bocian

Seksualne decyzje

Każdego dnia podejmujemy wiele decyzji. Raz są poważne jak kupno nowego domu, innym razem błahe jak wybór piwa którego chcemy się napić. Za każdym razem gdy musimy wybrać jedną lub kilka opcji staramy się być na tyle racjonalni, aby zagłuszyć dobijające się od środka emocje. Jednak jak pokazują badania Dana Arielyego i Georga Loewensteina istnieje obszar naszego życia, którym kierują nie tylko emocje, ale przede wszystkim popędy, które skutecznie zagłuszają naszą racjonalną naturą.

Ciepło zbliża

Znasz kogoś kto jest oziębły i zdystansowany w stosunku do Ciebie? Może masz szefa, który w relacjach interpersonalnych jest chłodny i nieprzyjazny? Jeżeli zastanawialiście się jak poprawić relacje z tymi osobami, wyniki badań Lawrenca Williamsa i Johna Bargha mogą okazać się bardzo pomocne. Okazuje się, że najlepiej zafundować im ciepłą kawę.

Każdemu z nas zdarza się klasyfikować ludzi na ciepłych i zimnych. Nie jest to niczym innym jak spostrzeganiem danego człowieka jako przyjaznego, pomocnego i godnego zaufania lub zdystansowanego, nieprzyjaznego i niezbyt pomocnego. Badania pokazują, że w momencie gdy poznajemy nową osobą, pierwszą rzeczą na jaką zwracamy uwagą jest jej ciepło lub zimno interpersonalne. Wartość tej cechy jest dla nas tak ważna, że stawiamy ją wyżej niż umiejętności i kompetencje. Mało tego, jesteśmy wyczuleni na informacje, które mówić o tym jak dana osoba zachowuje się w relacjach z innym. dzięki wcześniejszym badaniom wiadomo, że najsolidniejszych ocen dokonujemy na podstawie twarzy a nie kompetencji, bo to z niej najczęściej płynie kojące ciepło lub mrożący chłód.

Spojrzenie policjanta

Zostałeś wybrany do podzielenia pewnej sumy pieniędzy. Załóżmy, że jest to 10 zł w monetach 1zł. Sam decydujesz ile weźmiesz dla siebie, a ile zostawisz partnerowi. Oczywiście nie znacie się i pewnie nigdy się więcej nie spotkacie. Jak sądzisz, ile złotówek zostawisz drugiej osobie?

Z jednej strony powinniśmy myśleć o własnym interesie, z drugiej o wewnętrznym poczuciu sprawiedliwości, bo to na nas spada odpowiedzialność uczciwego podziału pieniędzy. Jest jednak jeszcze jeden ważny czynnik, który może wpłynąć na naszą decyzją. Religijność - to właśnie ją Azim Szariff i Ara Norenzayan uczynili przedmiotem swojego badania.

Dobra rada sąsiadki

W jednej z popularnych reklam leku przeciwbólowego Pani Goździkowa przypomina jaki środek najskuteczniej zwalcza ból. Czy to możliwe, że w życiu polegamy na doświadczeniu innych osób bardziej niż na własnych przewidywaniach? Wyniki badań Daniela Gilberta i jego współpracowników pokazują, że marketingowa fikcja nie odbiega dalece od rzeczywistości.

Współczesna psychologia dysponuje wieloma dowodami, dzięki którym wiemy, że ludzie dobierają się w pary na zasadzie podobieństw. Oczywiście wiedza potoczna, mówi coś całkowicie odwrotnego, zdaniem wielu laików to przeciwieństwa się przyciągają. Nie jest to jednak prawdę, ponieważ wyniki badań jednoznacznie pokazują, że mamy skłonność do przebywania z ludźmi, którzy dzielą nasze zainteresowania, filozofie życia, czy podobne cechy charakteru.

Czego pragną kobiety?

Budowa fizyczna każdego mężczyzny jest inna. Jedni ćwiczą godzinami na siłowni, by potem móc dumnie prężyć swoje mięśnie, inni biegają bo bardziej zależy im na kondycji niż rozwiniętej muskulaturze. Jeszcze inni zajęci codziennymi sprawami, nie mając czasu na ćwiczenia, przyzwyczają się do stale rosnącej oponki na brzuchu. Jakich mężczyzn kobiety uważają za seksownych? To zależy, według badań Davida Fredericka i Martie Haselton, od rozmiaru mięśni.

Według psychologów ewolucyjnych mężczyźni szukają partnerek na podstawie wyglądu fizycznego, który jest wskaźnikiem zdrowia i płodności. Kobiety natomiast szukają mężczyzn posiadających pokaźne zasoby finansowe i przejawiających duże zaangażowanie, dzięki czemu mają pewność, że partner nie porzuci ich w potrzebie. Jednak najnowsze badania pokazują, że fizyczność mężczyzn nie jest kobietom obojętna.

Dobroczynny wpływ koloru

Pomyślcie o dwóch kolorach - czerwonym i niebieskim. Jakie skojarzenia przychodzą Wam do głowy? Jeśli czerwony kojarzy się Wam z zakazami i ostrzeżeniami, a niebieski ze spokojem i otwartością to reagujecie tak samo jak uczestnicy badań Raviego Meht i Rui Zhu. W serii pomysłowych eksperymentów badacze udowodnili silny wpływ koloru na motywację, a także poziom wykonywanych zadań poznawczych.

Kolor, a dokładnie jego wpływ na procesy poznawcze fascynował psychologów od bardzo dawna, jednak wyniki wielu badań wykluczały się na tyle, że nie można było jednoznacznie określić działania konkretnych kolorów. właśnie dlatego autorzy postanowili wyjaśnić to zaskakujące zjawisko. W większości badań koncentrowano się na trzech kolorach - niebieskim, czerwonym i zielonym. W tym wypadku badacze postanowili wykorzystać tylko czerwony i niebieski, ponieważ są to barwy opozycyjne.

Teoretycy uważają, że znaczenia barw uczymy się przez skojarzenia. Codzienne doświadczenie uczy nas z jakimi informacjami lub zachowaniami powinniśmy kojarzyć konkretny kolor. Czerwony to przede wszystkim zagrożenie i błędy - pomyślcie o znakach albo pokreślonym przez polonistkę dyktandzie, gdy niebieski to otwartość i spokój - wyobraźcie sobie niebo lub ocean. Autorzy uważają, że tym konkretnym kolorom można przypisać rożne rodzaje motywacji. I tak czerwony powinien motywować nas do unikania i niechętnego podejmowania ryzykownych zachował oraz większej czujności. Niebieski natomiast motywuje nas do otwartości i zachęca do działania.

Zemsta nie smakuje słodko

Kto z nas nie wie czym jest zemsta, jaki jest jej smak i jak niepokojące myśli przychodzą do głowy pod jej wpływem? Jesteśmy niemal pewni, że wymierzenie kary poprawi nasz nastrój i pozwoli nam zapomnieć o problemie. Okazuje się jednak, że nasze przewidywania dalece odbiegają od rzeczywistości. Według Kevina Carlsmitha, Timothego Wilsona oraz Daniela Gilberta powszechne przekonanie o dobroczynnych skutkach zemsty jest błędne.

Pierwsza myśl, jaka przychodzi do głowy? Niemożliwe. Przecież, gdy ktoś nas zrani, wyrządzi nam krzywdę lub po prostu oszuka, często jedyne o czym potrafimy myśleć to zemsta. To dzięki niej przywracamy społeczny porządek pewni, że między zemstą a poczuciem sprawiedliwości można postawić znak równości.

Bezbolesna samotność

Nastolatki szukają akceptacji w grupie rówieśniczej, osoby dorosłe wsparcia i opieki. Na różnych etapach życia może nam jednak doskwierać poczucie samotności. Opuszczeni i odrzuceni czujemy się pozostawieni na pastwę losu. Jako “zwierzęta społeczne”, potrzebujemy innych do prawidłowego funkcjonowania, ale czy brak przyjaciół rzeczywiście jest bolesny? DeWall i Baumeister, psycholodzy z Uniwersytetu Stanowego na Florydzie odkryli, że osoby samotne są bardziej odporne na ból!

Pomysł na badania zrodził się z paradoksu. Osoby wykluczone społecznie raportowały takie same stany emocjonalne jak osoby cieszące się akceptację i wsparciem innych. Skąd to emocjonalne otępienie? według autorów, odrzucenie społeczne aktywuje w naszym ciele system reagujący i odpowiadający na ból, a tym samym zmienia sposób w jaki rejestrujemy jego fizyczne i psychiczne właściwości. Mało tego, jeżeli nasze ciało używa tego samego systemu, odpowiadając na fizyczne i interpersonalne zranienie, to prawdopodobnie fizyczny ból i emocje są połączone. Innymi słowy jeśli nasze ciało reaguje odrętwieniem na ból, prawdopodobnie w ten sam sposób reaguje na emocje. Badaczom pozostało jedynie sprawdzić czy związek ten istnieje naprawdę.

Brudne myśli - czyste ręce

Wyobraźcie sobie sytuację, w której poproszono Was o przypomnienie sobie jednego nieetycznego zachowania z Waszego życia i opisania go z uwzględnieniem wszystkich detali. Po wykonaniu zadania zaproponowano Wam wybór jednego z dwóch prezentów - opakowania chusteczek antybakteryjnych lub ołówka. Który prezent przypadłby Wam bardziej do gustu? W badaniu Chen-Bo Zhonga i Katie Liljenquist zdecydowana większość uczestników wybrała chusteczki. Zaskakujące?

Badacze zakładali właśnie taki rozkład wyników. Rytuały związane z fizycznym oczyszczaniem są od tysięcy lat głównym elementem wielu religii i stały się przesłanką do stworzenia interesujących, i zaskakujących eksperymentów. Podstawowe pytanie brzmi: jak ludzie radzą sobie z sytuacjami, w których ich zachowanie zasadniczo odbiega od wizerunku obywatela kierującego się w życiu zasadami moralnymi? Każdy z nas ma na sumieniu małe “grzeszki”, które mogę zachwiać naszą samoocenę i wizerunkiem, jednak potrafimy mniej lub bardziej skutecznie radzi? sobie z ich piętnem w dość prozaiczny sposób.

Wstręt strażnikiem moralności

Pies Franka zginął pod kołami samochodu przed jego domem. Franek słyszał, że ludzie w Chinach okazjonalnie jedzą mięso psów, dlatego był ciekaw jak smakuje. Pociął więc jego ciało, ugotował i zjadł na obiad. Na ile nie właściwe jest zachowanie Franka? Właśnie takie historyjki oceniali uczestnicy eksperymentu badaczy z Uniwersytetów Plymouth, Virginia i Stanford. Pytanie, jakie postawili sobie autorzy badań, dotyczyło wstrętu, a dokładnie wpływu tej specyficznej emocji na oceny moralne.

Jak wzbudzić w badanych uczcie wstrętu? Nic prostszego. Bierzemy biurowy śmietnik, instalujemy w nim tak zwany “fart spray” i umieszczamy w pewnej odległości od stanowiska przy którym odbywać się będzie badanie. Najważniejsze, aby żaden z uczestników nie domyślił się, że wzbudzamy w nim fizyczny wstręt. Sztuka ta udała się autorom opisywanego badania.