Konrad Bocian

Wirus chaosu

W czasie trwania rozgrywek Euro 2012 Polskę może odwiedzić nawet kilkaset tysięcy zagranicznych kibiców. Łatwo się domyślić, co będą robić przed, w trakcie i po rozegranych meczach. Trudniej zgadnąć, jak z tym zamieszaniem poradzą sobie służby porządkowe. Porażka na tym polu, jak przekonują holenderscy badacze, może nieść za sobą poważne konsekwencje.

Kees Keizer oraz jego koledzy udowodnili, że łamanie przyjętych norm i praw może być nie tylko zaraźliwe, ale w konsekwencji prowadzi do niemoralnego zachowania. Badacze oparli swoje założenia o dobrze znaną „teorię wybitych okien” (ang. Broken windows theory) zaproponowaną w 1982 roku przez Jamesa Wilsona i Georgea Kellinga.

Dlaczego przegrani kochają pieniądze?

Wygrywając pieniądze, jak na przykład szczęśliwiec z Gdyni, który zainkasował ponad 33 miliony złotych, ludzie cieszą się przede wszystkim z wygranej. Jednak gdyby magiczną szóstkę trafiły oprócz niego jeszcze cztery inne osoby, musiałby się nią podzielić. Jak czułby się ten sam człowiek, dokonując ważnego porównania kwoty możliwej wygranej 33 milionów a rzeczywistej 6,6 miliona złotych. Czy w takiej sytuacji wygrana zmienia się w „przegraną”, a jej kwota określa stopień naszej radości?

Jak kupować prezenty dla bliskich?

Każdego roku z końcem października w sklepach rozbrzmiewają świąteczne hity i producenci przypominają nam, że zaczyna się czas szczególnej rozrzutności. Kupując prezenty często sądzimy, że zestaw kilku przedmiotów ucieszy naszych najbliższych bardziej niż jeden duży prezent. Podobnie myśli właściciel firmy, który do swojego typowego produktu dodaje często świąteczny produkt gratis w zamyśle zwiększający jego wartość. Kierując się zdrowym rozsądkiem, takiej strategii niczego nie brakuje – “więcej znaczy lepiej”. Nic bardziej mylnego jak dowodzą badania psychologów opublikowane na łamach Journal of Consumer Research.

Masz pecha? Zmyj go!

Jedni uważają się za pechowców, inni za w czepku urodzonych. Najnowsze badania psychologów pokazują, że bez względu na stopień w jakim wierzymy w przesądy, jednego możemy być pewni – pecha można zmyć w takim samym stopniu jak szczęście. Od nas jednak zależy, czy wiara w przesądy zdominuje nasze życie.

Alison Jing Xu oraz jej zespół postanowili sprawdzić, czy można w sposób dosłowny zmyć z siebie szczęście lub pecha. Pomysłu na badania dostarczyły prawdziwe historie. Na przykład: brytyjscy rybacy unikają kąpieli podczas połowów w obawie przed zmyciem z siebie szczęścia (Radford, Radford, 1961), a sportowcy i hazardziści trzymają niewyprane skarpety i koszulki na sobie tak długo, jak długo wygrywają (Vyse, 1997).

Jak zmniejszyć liczbę szpitalnych zakażeń?

Zakażenia szpitalne to poważny problem, z którym każdego dnia musi zmierzyć się wiele placówek pomocy medycznej. Nawet 10 na 100 pacjentów może zostać zakażonych podczas pobytu w polskim szpitalu, co w ostatecznym rozrachunku, może kosztować budżet państwa aż 800 mln złotych rocznie. Z drugiej strony, 98% pracowników szpitali uważa, że przestrzeganie higieny pomogłoby zmniejszyć ilość odnotowywanych zakażeń. Dzięki najnowszym odkryciom psychologii naukowej wiemy, jak to zrobić.

Adam Grant oraz David Hofmann postanowili sprawdzić, czy dotychczasowe odkrycia psychologii naukowej są w stanie pomóc szpitalom w walce z zakażeniami. W dwóch przeprowadzonych przez badaczy eksperymentach, za pomocą tylko jednego słowa udało się im zwiększyć zużycie żelów i mydła na terenie placówki medycznej o 45% oraz odnotować wzrost zachowań higienicznych wśród personelu o ponad 10%.

Czy mężczyźni są zabawniejsi od kobiet?

Wokół poczucia humoru kobiet i mężczyzn panuje przekonanie, które zakłada wyższość panów w umiejętności rozbawiania najbliższego otoczenia. Niestety dowodów naukowych potwierdzających tę hipotezę, jest niewiele. Laura Mickes oraz jej zespół postanowili rozstrzygnąć międzypłciowy spór i sprawdzić, czy panowie rzeczywiście są zabawniejsi od kobiet?

Według niektórych teorii ewolucyjnych poczucie humoru ma konkretne zastosowanie i wiąże się z możliwością zaimponowania potencjalnemu partnerowi lub partnerce. Znajduje to potwierdzenie w badaniach, które wykazały, że kobiety preferują mężczyzn potrafiących je rozbawić, natomiast panowie wybierają kobiety, które śmieją się z ich żartów (Li, Griskevicius, Durante, Jonason, Pasisz & Aumer, 2009).

Jak przetrwać w miejskiej dżungli?

Historia przenośnych odtwarzaczy muzyki, to doskonały przykład tempa z jakim rozwija się ludzka cywilizacja.  Pokolenie urodzonych na przełomie wieków walkmany czy discmany spostrzega jako relikty przeszłości, gdy ich dziadkowie najnowsze odtwarzacze multimedialne, które przypominają kieszonkowe telewizory, traktują jak kosmiczną technologie. Okazuje się, że rewolucja jaka dokonała się od wyjścia na rynek pierwszego przenośnego magnetofonu, mogła pomóc nam i nadal pomaga przetrwać w coraz bardziej zatłoczonych miastach.

Grupa psychologów pod kierownictwem Any Tajadura-Jiménez postanowiła sprawdzić w jaki sposób słuchanie muzyki za pomocą przenośnego odtwarzacza może wpływać na sposób spostrzegania i odczuwania granic naszej osobistej przestrzeni.

Etyka w biznesie - gdzie leży problem?

Lider, kierownik, przełożony czy po prostu szef powinien nie tylko organizować pracę podlegających mu ludzi, ale także wyznaczać standardy jej wykonywania. W tym standardy moralne, które jasno definiują, które zachowania spotkają się z aprobatą przełożonego, a które zostaną przez niego definitywnie potępione. Niestety podział na to co dobre i złe komplikuje jeden bardzo prozaiczny i doskonale znany każdemu człowiekowi element osobowości – własny interes.

Niek Hoogervorst oraz jego zespół postanowili przyjrzeć się w jakich warunkach nieetyczne zachowanie podwładnego zostanie potępione przez lidera grupy. Uzyskane wyniki wykazały, że oceny przełożonych uzależnione są od stopnia odpowiedzialności jaką ponoszą oraz tego czy nieuczciwe postępowanie pracownika przynosi im finansowe korzyści.

Czy warto inwestować w banery internetowe?

Przestrzeń publiczna naszpikowana jest marketingowymi sloganami, których nie sposób uniknąć. Reklamy są na tyle wszechobecne i nachalne, że moglibyśmy spodziewać się ich nawet we własnej lodówce. Oczywiście idealnym miejscem do ich zamieszczania stał się Internet, a wirtualna przestrzeń reklamowa już dawno wyprzedziła tradycyjne media. Czy reklama internetowa jest rzeczywiście skuteczna?

Wyniki badań sugerują, że internauci wydają się unikać spoglądania na internetowe banery (Benway, 1998), dlatego fenomen ten nazwano ślepotą banerową(ang. banner blindness). Problem w tym, że do tak daleko idących wniosków badacze doszli tylko na podstawie testów pamięci, które wykazywały, że użytkownicy Internetu nie pamiętają reklam, które rzekomo „oglądali”.

Jak ograniczyć złe nawyki żywieniowe?

Każdy kto choć raz otworzył paczkę ulubionych chipsów lub zamówił ogromny kubełek popcornu w kinie, wie jak ciężko oprzeć się pokusie zjedzenia wszystkiego za jednym razem. Zachowania związane z jedzeniem często przypominają nałóg, ponieważ powstały na bazie wcześniej wyrobionych nawyków, z których nie zdajemy sobie sprawy. Na szczęście psychologowie znaleźli ciekawy sposób na opanowanie uciążliwych przyzwyczajeń.

David Neal oraz jego koledzy w dwóch pomysłowych eksperymentach udowodnili, że niekontrolowany nawyk jedzenia można zatrzymać na dwa różne sposoby. Pierwszym z nich jest zmiana otoczenia, w którym zazwyczaj jemy, a drugim o wiele prostszym posługiwanie się niedominującą ręką.