PSYCHOLOGIAmwronska · 31 stycznia 2013
Wybitni twórcy często cierpieli z powodu trudnych wydarzeń. Chcesz być równie kreatywny? Doświadczenie tragedii życiowej wcale nie jest do tego niezbędne! Pomocna w przełamaniu sztywności myślenia może być np. wirtualna butelka, która nagle zacznie sama unosić się w powietrzu. Możesz też zrobić sobie kanapkę w nietypowy sposób, najpierw kładąc ser na talerzu, a potem przylepiając do niego chleb posmarowany masłem. Brzmi niewiarygodnie? Naukowe odkrycia ukazały się drukiem w prestiżowym Journal of Experimental Social Psychology.
PSYCHOLOGIAmwronska · 23 stycznia 2013
Denerwują cię złośliwe uwagi współpracowników na temat zadania, które właśnie wykonałeś? Obróć to na swoją korzyść! Holenderscy badacze udowodnili, że doświadczanie wybuchu czyjegoś gniewu może wpływać dobroczynnie na naszą kreatywność. O wynikach swoich badań opowiadają na łamach Journal of Experimental Social Psychology.
Na temat interpersonalnych skutków wyrażania gniewu przeprowadzono już wiele badań. Najczęściej eksplorowane obszary dotyczyły jednak konfliktu i negocjacji, gdzie między partnerami toczy się zaciekła rywalizacja. Gerben Van Kleef, Christina Anastasopoulou i Bernard Nijstad podeszli do problemu zupełnie inaczej: postanowili sprawdzić, jak zachowa się odbiorca gniewu, kiedy zadanie będzie wymagało zarówno współpracy, jak i kreatywności. Interesował ich nie tylko wpływ gniewu, ale również motywacja badanych, a dokładniej motywacja epistemiczna (ME). Ten szczególny rodzaj motywacji cechuje osoby, które zwykle dążą do dokładnego zrozumienia i przeanalizowania znaczenia sytuacji, w której właśnie się znajdują. Takie osoby są otwarte na różnorodne punkty widzenia; starają się też głębiej analizować otrzymywane informacje. Autorzy przewidywali, że gniew zadziała inaczej na osoby z niską i wysoką ME. Oglądanie rozgniewanego współpracownika powinno zmotywować osobę z wysoką ME do większego zaangażowania w zadanie oraz wspomóc jej twórczość. Natomiast na uczestnika z niską ME, gniew powinien wpłynąć zupełnie odwrotnie – zmniejszyć jego motywację i pogorszyć wyniki myślenia twórczego.
PSYCHOLOGIAmwronska · 10 stycznia 2013
Czy słowa „ale ja się tak napracowałem!” nie są ci obce? Jeśli tak, to znaczy, że posłużyłeś się heurystyką wysiłku, aby przekonać kogoś do wartości swojej pracy. W ten sposób oceniamy również wartość dzieła sztuki: bardziej cenimy te wytwory, w które artysta włożył więcej pracy, niż te, które nie sprawiły mu żadnego wysiłku. Ale gdybyś spojrzał na dzieło z punktu widzenia talentu twórcy, to jak myślisz – komu tworzenie przyszłoby z większą łatwością: niezwykle utalentowanemu artyście czy początkującemu malarzowi?
PSYCHOLOGIAmwronska · 2 stycznia 2013
Czy zdarzyło ci się tak bardzo zaabsorbować w wykonywane zadanie, że zatraciłeś nie tylko poczucie czasu, ale również świadomość własnego istnienia? Czy zapomniałeś wtedy o codziennych zmartwieniach, a działanie sprawiało ci niesamowitą radość, satysfakcję i dawało spełnienie? Jeśli tak, to znaczy, że byłeś w stanie „przepływu”! Nicola Baumann i David Scheffer odkrywają mechanizmy działania tajemniczego „flow” na łamach Cognition and emotion.
Koncepcję przepływu zawdzięczamy węgierskiemu psychologowi, Mihalyi Csikszentmihalyi. W stanie przepływu odczuwamy pełnię szczęścia dzięki zaangażowaniu w wykonywane działanie. Skoro jest to tak wspaniałe doznanie, to jak można je osiągnąć? Csikszentmihalyi twierdzi, że sedno przepływu to równowaga pomiędzy umiejętnościami a poziomem trudności zadania. Aby osiągnąć stan przepływu, powinniśmy z jednej strony nieustannie poszukiwać wyzwań i stawiać sobie wysokie wymagania. Z drugiej strony, musimy być przekonani, że poradzimy sobie nawet z najtrudniejszymi wyzwaniami. Dzięki temu będziemy utrzymywać nasze umiejętności na najwyższym poziomie.
PSYCHOLOGIAmwronska · 13 stycznia 2013
O wpływie muzyki na funkcjonowanie poznawcze człowieka krążą różne mity. Jaki związek z naszą inteligencją ma słuchanie muzyki a jaki wpływ na nasze umiejętności ma edukacja muzyczna? Czy muzyka może być niezawodną receptą na podwyższenie ilorazu inteligencji? Na te pytania na łamach Current Directions in Psychological Science odpowiedział psycholog muzyki profesor Glenn Schellenberg z University of Toronto.
Tendencję do poszukiwania łatwych sposobów na rozwiązanie niełatwych problemów można zaobserwować na przykładzie cudownych diet, recept na szczęście lub szybkich metod przypływu gotówki. Dobroczynny wpływ muzyki na inteligencję wydaje się podobną drogą na skróty. Czy rzeczywiście wystarczy wysłuchać specjalnej muzyki aby poprawić swoje osiągnięcia intelektualne?
PSYCHOLOGIAmwronska · 30 stycznia 2012
Dla entuzjastów fenomenu ludzkiej pamięci mamy zaskakujące wieści: amerykańscy psychologowie odkryli paradoksalny wpływ pracy nad twórczym problemem na zapominanie! Wydaje się, że im dłużej nad czymś myślimy, tym bardziej utkwi to w naszej pamięci. Zatem czy efektywne zapamiętywanie powinno sprzyjać naszej twórczości? Nic bardziej mylnego!
Zapominanie bywa mało komfortowym, a niekiedy bardzo problematycznym doświadczeniem. Zdarzyło ci się zapomnieć o urodzinach partnera? Nie potrafiłeś odpowiedzieć na proste pytanie, bo “wyleciało ci to z pamięci”? Zawodność pamięci niekiedy wprawia nas w zakłopotanie. Zaczynamy wtedy wątpić w doskonałość ludzkiego, lub co gorsza naszego, umysłu. Jednak zapominanie jest ważnym mechanizmem adaptacyjnym, który chroni nas przed nadmiarem informacji. Zapominanie o starych ideach może nam pomóc w przezwyciężaniu sztywnych nastawień i doprowadzić do twórczych rozwiązań.
PSYCHOLOGIAmwronska · 24 stycznia 2012
Czy zdarza ci się czuć zagubionym i niepewnym, gdy nie ma przy tobie najbliższej osoby? Czy może nie przejmujesz się tym, bo wiesz, że będzie przy tobie w potrzebie? Zespół naukowców z Izraela i USA sugeruje, że sposób, w jaki jesteśmy przywiązani wpływa na nasze zmagania z twórczym rozwiązywaniem problemów.
Styl przywiązania to pewien wzór oczekiwań, emocji i zachowań, wynikający z indywidualnej historii przywiązania. Składa się on z dwóch wymiarów. Wymiar lęku określa, jak bardzo martwimy się, że partner nie będzie dostępny w potrzebie, natomiast wymiar unikania – w jakim stopniu nie ufamy, że partner ma dobre intencje. Z każdego stylu przywiązania wynika stosowanie pewnych strategii radzenia sobie ze stresem. Osoby lękowe nadmiernie zabiegają o miłość i wsparcie partnera, a przywiązani unikająco postępują wręcz przeciwnie – dystansują się i tłumią swoje uczucia. Bezpiecznym stylem przywiązania cechują się te osoby, które w małym stopniu obawiają się, że w sytuacji kryzysowej zabraknie bliskiej im osoby. Wierzą również w dobrą wolę partnera. Tym samym uzyskują niskie wyniki na wymiarze lęku i unikania. Takie ustalenia płyną z teorii przywiązania Johna Bowlby’ego, która opisuje wpływ jakości relacji dziecka z matką na jego późniejsze funkcjonowanie. Istnieją dowody na to, że powstałe w dzieciństwie style przywiązania przenoszą się na romantyczne związki w dorosłości. Wykazano, że styl przywiązania zmierzony wśród 12-miesięcznych dzieci utrzymuje się na stałym poziomie aż do 21 roku życia.
PSYCHOLOGIAmwronska · 14 stycznia 2012
Muzyka ma zadziwiającą zdolność do wzbudzania w nas emocji. Być może dlatego uświetnia ważne momenty naszego życia. Szybkie i wesołe melodie pobudzają do działania, dodają energii i zachęcają do tańca na weselach; smutne i wolne marsze żałobne uspakajają i przygnębiają. Dlaczego, poza rodzinnymi uroczystościami, zdarza nam się słuchać smutnej muzyki, skoro wpływa negatywnie na nasz nastrój? Na to pytanie próbują odpowiedzieć naukowcy na łamach czasopisma Emotion.
Wachlarz emocji wyrażanych przez muzykę jest niezwykle bogaty. Jednak czy emocje komunikowane przez muzykę odpowiadają emocjom odczuwanym przez nas podczas jej wysłuchiwania? Najczęściej tak jest, dzięki czemu wysłuchanie wesołego lub smutnego utworu skutecznie wprawia uczestników badań psychologicznych w lepszy lub gorszy nastrój. Zatem co takiego tkwi w smutnych utworach, że czasem lubimy ulec ich ponuremu nastrojowi?
PSYCHOLOGIAmwronska · 4 stycznia 2012
Wyobraź sobie, że grasz w karty. Wcale nie zaskakuje Cię widok damy kier i króla trefl, ponieważ dobrze wiesz, że kart w talii jest 52, a każda z nich jest w jednym z czterech kolorów. Wśród znanych i lubianych kart pojawia się dama kier. Jest to zwykłe serce, ale… w kolorze czarnym. Co się wtedy dzieje w Twoim umyśle?
Takie pytanie postawili sobie w 1949 roku Jerome Bruner i Leo Postman. Przeprowadzili klasyczny już eksperyment z użyciem powyższej manipulacji i okazało się, że większość uczestników zignorowało nietypowe połączenie czarnej barwy z kartą kier. Jednak nie było to zwykłe przeoczenie. Uczestnicy ją dostrzegli, ale zobaczyli ją w taki sposób, aby dopasować swoje spostrzeżenie do znanych schematów – czarne serce spostrzegli jako czerwone. Badani zorientowali się, że zaprezentowane im karty miały pewne nietypowe cechy, ale co najciekawsze, nie byli w stanie ich zidentyfikować. Niektórzy z nich doznali znaczącego dyskomfortu i nie rozumieli co się stało; zaczęli wątpić w swoją podstawową wiedzę na temat kart. Ten niepokój odczuwany przez uczestników eksperymentu Brunera i Postmana odzwierciedla dużo głębsze zagadnienie. Stanowi ono źródło ludzkiej motywacji. Jest to potrzeba odnajdywania sensu i podtrzymywania znaczenia.
