Biologia

Zapach śmierci

Jak pachnie zbliżająca się śmierć? Iwaszkiewicz zapachem śmierci określał aromat tataraku, ale bardziej prozaiczne skojarzenia każą myśleć o zapachu gnijącego ciała czy zapachu świeżo rozkopanej ziemi. Jednak jak dowodzą naukowcy z Chicago, zapach śmierci to raczej brak zapachów. Zbliżająca się śmierć może osłabiać nasze możliwości odróżniania zapachów z otoczenia.

Profesor Jayant Pinto wraz z zespołem w latach 2005 – 2006 zbadali ponad 3000 mężczyzn i kobiet powyżej 57 roku życia. Od wszystkich uczestników zebrano dokładne informacje dotyczące ich stanu zdrowia, ale również stanu posiadania, edukacji, nałogów (palenia papierosów) czy nawyków żywieniowych.

Strach ma kocie oczy

Ludzie kochają koty. Internet zalany jest kocimi memami, na YouTube istnieją kanały z kocią telewizją a sklepy internetowe przepełnione są kocimi akcesoriami. Jednocześnie koty są poważnym zagrożeniem dla przyrodniczej bioróżnorodności taki jest wniosek z badania kotów opublikowanego w Journal of Applied Ecology.

W naturalnym cyklu gdy drapieżnik “przetrzebi” populacje ofiar pozbawia się źródła pokarmu i jego liczebność spada. W odpowiedzi na spadającą liczbę drapieżników populacja ofiar się odnawia, co polepsza sytuacje drapieżców i cykl zaczyna się od nowa. Domowe koty przechytrzyły jednak ten system. Ludzie regularnie wystawiają miski z jedzeniem uniezależniając kociaki od źródeł naturalnego pożywienia. Dlatego liczebność kotów wzrasta, pozbawiona najbardziej limitującego czynnika: pokarmu. I tak, są miasta gdzie zagęszczenia kotów kształtują się na poziomie 400 osobników na km2 a nawet takie, w których wartość ta przekracza 1500 osobników. W Wielkiej Brytanii ta ogromna armia kotów zabija rocznie do 29 milionów ptaków (!). To jednak wynik oddziaływań bezpośrednich – polowań kończących się zabiciem ofiary.

Tatuaż jest oznaką... dobrych genów?

Tatuaże i piercing w nietypowych miejscach przestały być domeną określonych grup społecznych. Co sprawia, że decydujemy się na taki sposób wyrażenia samych siebie? Polscy naukowcy, próbując odpowiedzieć na to pytanie, postawili dwie przeciwstawne i niezwykle intrygujące hipotezy: ma to związek z podświadomą chęcią ukrycia asymetrii ciała albo wręcz przeciwnie – z chęcią pochwalenia się dobrymi genami.

Sławomir Koziel, Weronika Kretschmer oraz Bogusław Pawłowski z Uniwersytetu Wrocławskiego i Polskiej Akademii Nauk założyli, że o biologicznej jakości danego osobnika świadczy symetria jego ciała – im większa symetria, tym lepsze geny (patrz żółta ramka poniżej). Odstępstwa od symetryczności określa się za pomocą współczynnika FA (z ang. fluctuating asymmetry), który opiera się na porównaniu pomiarów danej części ciała po prawej i po lewej stronie. Gdy pomiary są do siebie zbliżone, współczynnik FA jest niski, natomiast im bardziej od siebie odbiegają, tym bardziej FA wzrasta. Zatem niskie FA świadczy o dużej symetrii, wysokie – o małej.

Antybiotyki ze szczyptą cynamonu

Coraz bardziej powszechne stosowanie antybiotyków, również w sytuacjach ich niewymagających, przyczynia się do szybkiego powstawania szczepów bakteryjnych, które są na nie odporne. Dlatego też nieprzerwanie poszukuje się nowych substancji o działaniu antybakteryjnym. Naukowcom z Pakistanu udało się wykryć takie substancje w ich rodzimych przyprawach: cynamonie, kuminie, kardamonie i goździkach.

Gdy w 1938 roku po raz pierwszy wyizolowano penicylinę, mogło się wydawać, że jest to początek końca patogennych bakterii i w efekcie chorób, które wywołują. Jednak nic bardziej mylnego. Te choroby (np. tyfus, tj. dur brzuszny) cały czas istnieją i co roku powodują śmierć setek tysięcy ludzi na całym świecie.

Zmniejszanie wroga

Czeka cię nieprzyjemna rozmowa z osobą, której się boisz? Zabierz ze sobą przyjaciół i poproś, aby poczekali za drzwiami. Badacze z University of California w Los Angeles udowodnili, że obecność przyjaciół sprawia, że wrogowie wydają się mali i słabi.

Daniel Fessler i Colin Holbrook przeprowadzili dwa eksperymenty, w których zaczepiali mężczyzn spacerujących ulicą z grupą innych mężczyzn lub idących samotnie. Wszystkim badanym pokazywano zdjęcie mężczyzny mierzącego z broni, którego opisano jako „terrorystę”. Zaraz potem poproszono ich o oszacowanie wzrostu oraz muskulatury osoby ze zdjęcia.

Pelargonia kontra HIV

Naukowcy już od wielu lat starają się stworzyć odpowiednie leki na HIV i wcale nie przychodzi im to łatwo. Przede wszystkim potrzebują wielu opcji, ponieważ wirus bardzo szybko staje się oporny na wprowadzane leki. Co więcej, leki powinny mieć jak najmniej efektów ubocznych, gdyż są przyjmowane przez chorych do końca życia. Odpowiedzią na obydwie te kwestie, a nawet więcej, może okazać się… pelargonia.

Pelargonium sidoides jest afrykańską krewną powszechnej u nas rośliny ozdobnej z rodzaju pelargonia. Jest to roślina lecznicza, stosowana m.in. w zapaleniu oskrzeli, której zdrowotne właściwości zostały potwierdzone wieloma badaniami klinicznymi. Dowiedziono również, że substancje zawarte w wyciągu z korzenia pelargonii afrykańskiej blokują działanie wirusa grypy czy opryszczki. Idąc tym tropem, niemieccy naukowcy postanowili przetestować czy wyciąg sprawdzi się także w zakażeniu ludzkim wirusem niedoboru odporności, czyli HIV (z ang. Human Immunodeficiency Virus). Wyniki przerosły ich najśmielsze oczekiwania.

Owoce upiększają!

Jak szybko i zdrowo poprawić swój wygląd? Półki drogerii uginają się pod ciężarem środków, które obiecują nam szybkie efekty. Każdy krem kusi zapewnieniami o pięknej, zdrowej skórze czy „promiennym” i „świeżym” wyglądzie. Jednak badania dowodzą, że wystarczy… niewielka zmiana diety.

Spożycie owoców i warzyw dostarcza nam karotenoidów. Karotenoidy są żółto-czerwonymi pigmentami organicznymi. Te związki fitochemiczne pozwalają chronić tkanki skóry, a także przyczyniają się do zwalczania procesów związanych ze starzeniem zwyrodnieniowym, chorobami układu sercowo-naczyniowego, cukrzycą, a nawet niektórymi nowotworami. Czy te substancje wpływają również na zdrowy i atrakcyjny wygląd naszej skóry? Pigmenty te odpowiadają za nadanie skórze koloru, w szczególności naturalnego żółtawego kolorytu cery. Naukowcy sądzą, że żółty kolor sygnalizuje zdrowie u posiadacza takiego zabarwienia. Potwierdzeniem są preferencje ewolucyjne - dla osobników płci przeciwnej właśnie taki koloryt jest najbardziej przyciągający.

Wyjątkowa lekcja anatomii

Wiele osób rezygnuje ze zwiedzania The Human Body Exhibition w wyniku medialnych kontrowersji. Sporo osób wyraża również swój sprzeciw nie zgadzając się z ideą pokazywania ludzkich zwłok w celach rozrywkowych. Jednak większość z osób negujących sens wystawy jej najzwyczajniej nie odwiedziła i nie zdaje sobie sprawy, że ma ona charakter czysto edukacyjny. Redakcja badania.net postanowiła naocznie sprawdzić wyjątkowość takiej lekcji anatomii.

-“Wystawa The Human Body zabierze nas w podróż po naszym niezwykłym, nieustannie zmieniającym się ciele.” - czytamy na oficjalnej stronie internetowej. Rzeczywiście podróż jest imponująca. Wystawa obejmuje dziewięć sal, każda poświęcona innemu układowi w ciele człowieka.

Wiatr wywiewa jaskółki

Aktualnie zachodzące zmiany klimatyczne wpływają na organizmy żywe na wiele przeróżnych sposobów. Naukowcy do tej pory opisali na przykład, w jaki sposób zmiany temperatury wpływają na wzrost roślin czy cykle populacji owadów. Wiemy, że zmniejszenie grubości pokrywy śnieżnej może zmieniać skład gatunkowy lasów. Brak śniegu może też zmniejszać przeżywalność niektórych gatunków ssaków. To oczywiście tylko kilka przykładów, wymieniać można by jeszcze bardzo długo. Anders Pape Møller z Université Paris-Sud we Francji wpadł na ciekawy pomysł zbadania wpływu zmian prędkości wiatru na przeżywalność i sukces reprodukcyjny owadożernych ptaków. Modelem w jego pracy została jaskółka dymówka.

Żarłoczna ofiara

Nietoperze mają niewielu naturalnych wrogów. Oprócz pojedynczych gatunków drapieżnych ptaków nic nie zagraża latającym ssakom… A przynajmniej taka opinia panowała do tej pory wśród zajmujących się nietoperzami specjalistów. Ostatnie obserwacje zajmujących się latającymi ssakami naukowców dowodzą jednak, że czasami ofiara może obrócić się przeciwko drapieżnikowi. Pająki, które stanowią część nietoperzego jadłospisu, zaczęły aktywnie polować na swoich prześladowców.

Już wcześniej znajdowano martwe nietoperze zaplątane w pajęcze sieci. Do tej pory zakładano, że tak duża ofiara wpadała w pajęczynę przypadkowo, a przyczyną śmierci drapieżników było po prostu wyczerpanie spowodowane gwałtownymi próbami wyswobodzenia się z lepkiej pułapki. Najnowsze obserwacje sugerują jednak, że pająki mogły celowo polować na dużo większe od siebie ssaki.