Psychologia

PSYCHOLOGIA

Czy informacja o aktualizacji zmienia nasze oceny?

mparzuchowski · 22 stycznia 2026

„Nowa formuła”, „wersja 2.0”, „produkt po aktualizacji” – takie komunikaty zwykle sugerują, że ktoś znalazł problem i go naprawił. Ale co, jeśli aktualizacja w rzeczywistości niczego nie zmieniła? Ximena Garcia-Rada, Leslie John, Ed O’Brien i Michael Norton nazwali to zjawisko revision bias, czyli tendencyjnością na rzecz wersji poprawionej. W serii dziewięciu badań pokazali, że ludzie wolą rzeczy opisane jako „poprawione” lub „zaktualizowane”, nawet kiedy nowa wersja obiektywnie nie jest lepsza od poprzedniej. Sama informacja o dokonaniu rewizji może więc działać jak…

PSYCHOLOGIA

Dlaczego wena to za mało, by coś stworzyć

agaj · 4 stycznia 2025

Twórczość rzadko bywa romantyczna. Nie przypomina uniesienia, a raczej długotrwały wysiłek, pełen zwątpienia, zarzucania pracy i powrotów do działania. Choć stereotyp genialnego artysty nadal pokutuje w kulturze, badania naukowe mówią jasno: bez umiejętności zarządzania własnym procesem twórczym – niewiele da się osiągnąć. Psycholożki i psycholodzy z Uniwersytetu Wrocławskiego (Aleksandra Zielińska, Izabela Lebuda, Maciej Karwowski) oraz Uniwersytetu w Münster (Boris Forthmann) postanowili przyjrzeć się bliżej temu, jak ludzie regulują siebie w trakcie działań twórczych. Badania, opublikowane w czasopiśmie Psychology of Aesthetics, Creativity,…

PSYCHOLOGIA

Kłamstwa i uprzedzenia w obliczu pandemii

klarazole · 23 stycznia 2023

Jeśli zadam ci pytanie “czy jesteś kłamcą?”, najprawdopodobniej odpowiesz “nie”. W ten sposób podtrzymujesz pozytywny obraz samego siebie i jednocześnie ulegasz wpływowi uprzedzeń poznawczych oraz porównawczych. Istnieją dwa główne mechanizmy odpowiedzialne za kłamstwa, które sobie wmawiamy. Pierwszym z nich jest optimism bias (określany również jako nierealistyczny optymizm), a drugim efekt better-than-average (znany również jako tendencja do wyższości). Pierwszy z nich opisuje tendencję do przeceniania prawdopodobieństwa wystąpienia pozytywnych zdarzeń w przyszłości, podczas gdy drugi odnosi się do tendencji do postrzegania własnych…

PSYCHOLOGIA

Nie zachowuj się jak zwierzę!

kmiotk · 13 stycznia 2023

Zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego niektóre zwierzęta traktujemy jak przyjaciół, a inne uznajemy za szkodniki? Badania opublikowane w Personality and Individual Differences wyjaśniają skąd może wynikać dyskryminacja gatunkowa i uprzedzenia w stosunku do zwierząt. Nietrudno zauważyć, jak różne role pełnią w naszym życiu zwierzęta. Niektóre z nich, np. psy i koty są naszymi pupilkami, często nazywanymi nawet członkami rodziny. Wiele zwierząt, takich jak świnie czy kurczaki są traktowane jako pokarm. Mowa tutaj o dyskryminacji gatunkowej czyli zjawisku, w którym pojedyncze zwierzęta lub…

PSYCHOLOGIA

Rola snu w procesie zapamiętywania

kmyslinskaszarek@st.swps.edu.pl · 10 stycznia 2023

O negatywnych skutkach niedoboru snu dla zdolności zapamiętywania słyszeliśmy już nie raz. Potwierdzają to liczne badania, wskazujące, że w trakcie snu nasz mózg akumuluje i organizuje informacje zdobyte w trakcie czuwania, co sprzyja procesom ich zapamiętywania. Najnowsze badania Dana Denisa i jego współpracowników z University of York wskazują jednak, że ten efekt może być szczególnie silny dla określonego rodzaju informacji. Denis z zespołem wykazali, że sen szczególnie sprzyja lepszemu zapamiętywaniu bodźców o negatywnym zabarwieniu emocjonalnym. Autorzy przeprowadzili dwa badania z udziałem…

PSYCHOLOGIA

Motywująca rola dyskomfortu

kmyslinskaszarek@st.swps.edu.pl · 24 stycznia 2023

Zadanie, które wykonujesz, wydaje Ci się trudne i czasochłonne? To dobrze. Okazuje się, że odczuwany dyskomfort może podziałać na Ciebie motywująco. Badania nad poczuciem dobrostanu wskazują, że ludzie starają się unikać sytuacji budzących w nich uczucie dyskomfortu i raczej poszukują przyjemnych doświadczeń. Z drugiej jednak strony, większość z nas chce się rozwijać, nabywać nowe umiejętności i stawać się coraz lepszą wersją siebie, co nierzadko wiąże się z koniecznością udziału w trudnych i wymagających aktywnościach. Ostatnie badania opublikowane w Psychological Science wskazują,…

PSYCHOLOGIA

Zaufanie do obcych a akceptacja różnorodności

dbulska · 12 stycznia 2023

Zaufanie do grup obcych to kwestia nurtująca badaczy społecznych od dawna. Co wpływa na poziom zaufania do przedstawicieli nieznajomych grup? Czy sama styczność z „obcymi” poprawia postawy wobec nich? A może znaczenie ma to, jak długo różne grupy etniczne funkcjonują ze sobą na jednym terenie? Odpowiedzi na te pytania udzielają Zuzanna Brunarska i Sabina Toruńczyk-Ruiz w artykule opublikowanym na łamach International Migration Review. O zaufaniu napisano wiele. Tematem tym od lat zajmują się badacze społeczni, począwszy od psychologów, przez socjologów i…

PSYCHOLOGIA

Doświadczenia własne a postawy wobec szczepień

dbulska · 25 stycznia 2022

Co sprawia, że Polacy i Polki nie chcą się szczepić? To pytanie od wielu lat zajmuje badaczy społecznych oraz naukowców zajmujących się profilaktyką zdrowia. Jego waga wzrosła szczególnie w czasach pandemii koronawirusa, tym samym motywując psychologów społecznych do przyjrzenia się tematowi jeszcze bliżej. Artykuł opublikowany na łamach Social Psychological Bulletin w lipcu ubiegłego roku sugeruje, że kluczową rolę w byciu szczepionkowym sceptykiem odgrywają… doświadczenia własne. Szczepienia to w Polsce temat kontrowersyjny. Dowodem na to jest choćby fakt, że rankingu szeregującym kraje…

PSYCHOLOGIA

Poczucie kontroli a stereotypy i uprzedzenia

dbulska · 1 stycznia 2022

W jaki sposób utrata poczucia kontroli związana jest z tendencją do patrzenia na świat przez pryzmat stereotypów? I czy osoby, które deklarują brak kontroli, są bardziej uprzedzone wobec grup obcych? Odpowiedzi na te pytania podjęła się niemiecka badaczka Lisa Juliane Schneider w artykule opublikowanym w lipcu na łamach Social Psychological Bulletin. Potrzeba kontroli to jedna z podstawowych psychologicznych potrzeb człowieka. Świat ułożony, przewidywalny, ustrukturyzowany to taki, w którym łatwiej nam się odnaleźć i który, przynajmniej z założenia, stanowi dla nas mniejsze zagrożenie.…

PSYCHOLOGIA

Jak pozbyć się nienawiści?

asobczak · 22 stycznia 2022

W świetle wydarzeń ostatnich lat i wzmagających się konfliktów na tle rasowym czy ideologicznym, w wielu z nas rodzi się pytanie o to, czy da się jakoś zatrzymać tę falę nienawiści? Grupy szerzące nienawistne poglądy rosną w siłę i zyskują coraz większe rzesze zwolenników. Aby temu zapobiegać, naukowcy z Arizona State University wykazali, jakie czynniki mogą doprowadzić nie tylko do porzucenia swoich własnych krzywdzących przekonań, ale także do zaangażowania w działania na rzecz grup dyskryminowanych i marginalizowanych mniejszości. Ludzie są istotami…