Psychologia

Myślenie o śmierci poprawia efektywność

Absurdalne? Takie są wyniki badania opublikowanego w „Journal of Sport and Exercise Psychology”. Dwa badania przeprowadzone w grupie sportowców pokazują, że gracze byli bardziej efektywni na boisku, kiedy wcześniej skonfrontowano ich ze świadomością własnej śmiertelności.

Teoria opanowania trwogi, autorstwa psychologów Jeffa Greenberga, Sheldona Solomona i Thomasa Pyszczynskiego, mówi o tym, że podstawą naszych działań jest trwoga przed nieuchronnością własnego istnienia. Strach przed śmiercią jest źródłem motywacji, wielu decyzji. Teoria ta mówi, dlaczego chcemy osiągnąć tak wiele rzeczy w naszym życiu i odnieść sukces. Każdy z nas ma obszary, w które szczególnie inwestuje i w których się spełnia. Po śmierci to ta działalność i jej wyniki staną się naszym dziedzictwem i zapewnią w pewien sposób symboliczną nieśmiertelność. Czy egzystencjalny lęk może również przyczynić się do sukcesów w sporcie?

Jaki chłam, taki kram!

Następnym razem, kiedy będziesz narzekać na sieć komórkową lub kablówkę – nie personalizuj swoich pretensji do przedstawiciela firmy. Jak udowadniają badania taka strategia wylewania żali jest nieproduktywna - może cię kosztować jeszcze większym obniżeniem poziomu jakości usługi.

Nowe badania opublikowane na łamach „Journal of Applied Psychology" autorstwa doktora Davida Walkera z University of British Columbia pokazują, że to, w jaki sposób swoje pretensje kierujesz do pracownika firmy świadczącej Ci usługi, może determinować przyszłą jakość otrzymywanych usług. Na przykład, osobiście kierowany komunikat: „Twój produkt jest śmieciem” zamiast „Ten produkt jest śmieciem”, może wywołać negatywne reakcje pracowników serwisu i jeszcze gorszą usługę w przyszłości. Aby udowodnić tę tezę badacze przeanalizowali 36 godzin rozmów telefonicznych pomiędzy konsumentami a biurem obsługi klienta kilku firm świadczących usługi telekomunikacyjne. Okazało się, że w ponad 80% rozmów konsumenci wykazywali się werbalną agresją wobec usługodawcy. Kiedy rozmowy były generalnie agresywne, mniej niż 5% rozmów była opatrzona złośliwym komentarzem lub podniesionym głosem pracownika, ale kiedy konsument personalizował pretensje używając zwrotów „Ty”, czy „Twoje”, to negatywne odpowiedzi pracownika stanowiły aż 35% rozmów.

Znajome twarze wyglądają na szczęśliwsze

Ludzie preferują znane sobie osoby i rzeczy, niż te nieznane – efekt ten był pokazywany i wielokrotnie replikowany w badaniach psychologicznych. Jednak nadal nie znamy odpowiedzi na pytanie – dlaczego tak się dzieje?

Na to pytanie postanowili odpowiedzieć naukowcy z Uniwersytetów Columbia (Evan Carr) i Stanu Kalifornii w San Diego (Timothy Brady i Piotr Winkielman), przeprowadzając dwa eksperymenty sprawdzające, jak ludzie reagują na znane i nieznane sobie twarze wyrażające takie same emocje.

Za gorąco na pomaganie

Gdyby ktoś zadał nam pytanie, czy pogoda za oknem wpłynie na naszą pomocność, większość z nas uznałaby to pytanie za idiotyczne. Pogoda ma zmienić moją wrodzoną dobroć? Nigdy w życiu! A jednak…

Czynniki sytuacyjne związane z zewnętrzną aurą wpływają na nas bezsprzecznie. Można by rzecz, że psychologicznie dostrajamy się do aktualnych warunków klimatycznych – smucimy się gdy szaro na dworze i mamy lepszy nastrój, gdy świeci słońce. Potwierdzają to zresztą dane empiryczne. Jednak niewiele jest badań, które ukazywałyby moderującą rolę środowiska na faktyczne zachowanie człowieka.

Atak czy ucieczka?

W badaniach nad klasycznymi efektami w psychologii społecznej zaczęły (wreszcie!) pojawiać się elementy ekologicznego usytuowania człowieka w konkretnej sytuacji. Miejsce, w jakim znajdujemy się w danym momencie i możliwości ruchu, jakie ma nasze ciało w tej sytuacji okazują się mieć niebagatelny wpływ na to co myślimy i co planujemy zrobić.

W psychologii społecznej dość powszechne są badania nad konsekwencjami aktywizacji określonych kategorii poznawczych (tzw. primingu). Mówiąc prościej, badacze interesują się tym, w jaki sposób to, o czym akurat myślimy, wpływa na nasze postrzeganie świata, na to co odczuwamy, a także na nasze zachowanie. Wiele z tych efektów traktowanych było dotąd jako uniwersalne i niezależne od kontekstu – na przykład oczekiwano, że biali uczestnicy eksperymentów będą każdorazowo reagować lękiem na widok czarnoskórego silnego mężczyzny, a myślenie o pielęgniarkach będzie bezwarunkowo prowadzić do większej pomocności. Jednak siła konkretnej sytuacji okazuje się mieć znaczący wpływ na ostateczny efekt takich aktywizacji.

Czy kolejność urodzenia wiąże się z tym, kim jesteśmy?

Na łamach czasopisma PNAS opublikowano artykuł, w którym niemieccy badacze Julia Rohrer, Boris Egloff oraz Stefan Schmukle przekonują, że kolejność urodzenia nie ma wpływu na osobowość: ekstrawersję, neurotyzm, ugodowość, sumienność czy wyobraźnię. Jednak to, czy przyszliśmy na świat jako pierwsi z rodzeństwa czy ostatni, wiąże się z naszą inteligencją. Analiza przeprowadzona przez zespół badawczy z Uniwersytetu w Lipsku i Uniwersytetu Johannesa Gutenberga w Moguncji wykazała, że iloraz inteligencji spada wraz z kolejnością narodzin.

Kobiety na prawo, mężczyźni na lewo!

Często jest tak, że gdy o czymś myślimy, nasza wyobraźnia rozmieszcza różnorodne obiekty w przestrzeni – czasem widzimy coś oczami wyobraźni po stronie lewej, czasem po prawej, a czasem po środku. Tak się dzieje na przykład z czasem – niektórzy z nas widzą przeszłość po stronie lewej, a niektórzy za sobą, teraźniejszość po środku, a przyszłość po stronie prawej lub z przodu. Ale jak nasz umysł rozmieszcza przestrzennie płeć? Przeczytajcie!

Przez ciernie do gwiazd? O wzroście potraumatycznym wśród pacjentów z HIV

Nie od dziś wiadomo, że traumatyczne wydarzenia, jak np. wypadki komunikacyjne, doświadczenie przemocy, czy zagrażająca życiu choroba, mają szereg negatywnych konsekwencji dla zdrowia psychicznego. Amerykańscy badacze, Richard Tedeschi i Lawrence Callhoun (2004), opisują jednak odwrotne, na pierwszy rzut oka paradoksalne zjawisko, zwane wzrostem potraumatycznym (post-traumatic growth, PTG), które definiują jako zespół pozytywnych zmian w relacjach z innymi, postrzeganiu samego siebie i przekonaniach na temat życia, przybierający postać większego doceniania życia i otwartości na duchowość, co może wynikać z prób poradzenia sobie z traumatycznym lub silnie stresującym wydarzeniem.

Sen na poprawę pamięci

Poprzednie badania sugerowały, że sen po czasie nauki sprzyja zapamiętywaniu i utrwalaniu nowych informacji. Natomiast badanie przeprowadzone przez Stephanie Mazza z Uniwersytetu w Lyonie oraz jej zespół opublikowane na łamach Psychological Science pokazuje, że pójście spać pomiędzy dwoma sesjami naukowymi jest jeszcze lepszą strategią i pozwala osiągać jeszcze lepsze efekty.

Dotychczas wiadomo było, że zarówno sen, jak i powtarzanie materiału pozytywnie wpływa na zapamiętanie informacji. Jednocześnie niewiele badań było poświęconych temu jak połączenie tych dwóch czynników wpływa na pamięć. Postanowiła to sprawdzić Stéphanie Mazza wraz ze współpracownikami zakładając, że spanie pomiędzy nauką może zmniejszyć wysiłek potrzebny do przekazania nowych informacji do pamięci i tym samym zwiększyć efektywność nauki.

Czy zdemaskowany „kameleon” działa?

Czy wiesz, że kiedy z kimś rozmawiasz automatycznie i nieświadomie go naśladujesz? Najprawdopodobniej jest tak, że ani Ty o tym nie wiesz, ani Twój rozmówca. Co więcej, kiedy kopiujesz jego gesty, on mocniej Cię lubi i jest bardziej skłonny spełniać Twoje prośby, niż gdybyś tego nie robił/robiła. Ale, skoro jest to proces nieświadomy, to czy w momencie uświadomienia przestanie on działać? Okazuje się, że nie!

Efekt kameleona to termin określający fenomen automatycznego naśladowania gestów osoby, z którą się przebywa. Został on zaproponowany przez dwoje uczonych – Tanyę Chartrand i Johna Bargha – ponad 17 lat temu. Badacze ci udowodnili istnienie generalnej skłonności do odzwierciedlania gestów rozmówcy. Wykazali, że jest to działanie automatyczne i nieświadome, a jego występowanie prowadzi u naśladowanego do wzrostu pozytywnych uczuć w stosunku do osoby naśladującej. Przykładowo, kiedy Twój rozmówca będzie kopiował Twoją mowę ciała, Ty poczujesz do niego silniejszą sympatię; i to wszystko nieświadomie. Inni uczeni, pokazali, że korzyści z efektu kameleona jest znacznie więcej: osobie, która naśladuje łatwiej jest uzyskać od osoby naśladowanej pomoc, zaufanie, a także pieniądze.