Psychologia

Starzenie się a skłonność do ryzyka

Czy osoby w starszym wieku są mniej, czy też bardziej skłonne do podejmowania ryzyka? W najnowszym badaniu opublikowanym na łamach Frontiers in Psychology polscy badacze analizują wpływ wieku na tolerancję ryzyka i efektywność podejmowanych decyzji. Autorzy wykorzystują laboratoryjne zadanie behawioralne, w którym wraz z wiekiem skłonność do podejmowania ryzykownych decyzji zdecydowanie maleje. Jednocześnie, osoby starsze zachowują efektywność procesów intuicyjnych (bazujących na doświadczeniach życiowych), dzięki czemu doświadczenie porażek albo sukcesów podobnie wpływa na poziom ryzyka w dalszych decyzjach podejmowanych przez osoby w obu grupach wiekowych.

Kobieta – naukowiec? To brzmi dumnie!

Wyobraź sobie, że rekrutujesz kandydatów do pracy na stanowisko kierownicze. Dostajesz takie samo CV od kobiety i mężczyzny. Kogo wybierzesz? Z badania opublikowanego w „Proceedings of the National Academy of Sciences” (PNAS) wynika, że w procesie zatrudnienia w nauce płeć ma znaczenie! Okazuje się, że kobiety jako pracownicy naukowi otrzymują mniejsze zarobki i mniejsze wsparcie w pracy. A to wszystko przez… postrzegane mniejsze kompetencje.

Wszyscy cenią sobie Marię Skłodowską-Curie, a Kopernik podobno była kobietą. Jednak dane statystyczne mówią, że liczba kobiet w wielu dziedzinach nauki jest o wiele mniejsza niż mężczyzn. Zwłaszcza mało jest kobiet z tytułem profesorskim. Z tytułem doktora kobiet jest co prawda więcej, ale poziom zatrudnienia kobiet jako młodych asystentów na uczelni jest niewielki. Choć w ostatnich latach liczba kobiet, które otrzymały granty na badania, się zwiększyła, poziom ten jest nadal niski. Z raportu “Women for Science: Inclusion and Participation in Academies of Science” opublikowanego przez Południowoafrykańską Akademię Nauk (ASSAf) w lutym 2016 wynika, że średnio na 100 członków akademii nauk przypada… 12 kobiet. W Polsce jest to jedynie 4% (na 533 członków PAN przypadają 22 kobiety). Co jest przyczyną tych dysproporcji?

Dlaczego nie możemy zerwać z Facebookiem?

“Wiesz co” - zaczęła znajoma na mój wniosek, że może za długo przesiaduje na Facebooku - “ale ja w ten sposób mam kontakt ze swoimi znajomymi z Polski i mogę dzielić się tym, co u mniej się dzieje na co dzień.” W zasadzie nie było nic więcej do powiedzenia. Ludzie używają Facebooka (FB) z różnych powodów, ale bardzo ogólnie te powody można spiąć klamrą “powodów społecznych” (Nadkami, Hoffman, 2012). Psychologów zastanawia fenomen portali społecznościowych, które z racji natury rzeczy nie dostarczają dotyku czy wymiany spojrzeń. Mimo tego, bardzo wiele osób posiada aktywne konta. Znamy jednak bardzo ciekawe badania, które wykazują istnieje dwukierunkowego procesu rządzącego dążeniem do fejsbukowania, jak i ciągłym pozostawaniem w nim.

Samospełniająca się przepowiednia otyłości

Otyłość wraz z innymi chorobami cywilizacyjnymi wiedzie prym wśród najczęściej występujących problemów zdrowotnych. Profilaktyka otyłości wydaje się być ważnym zadaniem stojącym przed współczesną medycyną. Główną przyczyną otyłości są niewłaściwe nawyki żywieniowe, w tym przede wszystkim nadmierna podaż energii współwystępująca ze zbyt niską aktywnością fizyczną. Ale czy są to jedyne czynniki ryzyka?

Norwescy badacze postanowili sprawdzić czy postrzeganie siebie jako osoby o nadmiernej masie ciała w okresie adolescencji może doprowadzić do wystąpienia nadmiernej masy ciała w okresie wczesnej dorosłości i czy jest to w jakiś sposób moderowane przez aktywność fizyczną.

Emocje wypisane na twarzy

Czy zasłonięcie oczu mogłoby ułatwiać odczytywanie emocji z twarzy? Wydawałoby się, że wprost przeciwnie - im więcej źródeł ekspresji tym łatwiej możemy zrozumieć cudze emocje. Jednakże, jak pokazują badania opublikowane na łamach Cognition, trzylatki lepiej rozpoznają emocje drugiej osoby, gdy nie widzą jej oczu!

Pomimo wielu badań na temat rozpoznawania emocji z twarzy, naukowcy wciąż nie są zgodni co do tego w jakim wieku osiągamy poziom tej umiejętności typowy dla osób dorosłych. W celu szczegółowego zbadania tego procesu, zespół badaczy pod przewodnictwem profesor Debi Roberson z Uniwersytetu w Essex przeprowadzili trzy badania z udziałem osób w różnym wieku, manipulując w nich dostępnością informacji pochodzących z różnych części twarzy.

Czy relacje rodziców z dziećmi wpływają na ich późniejsze związki?

Jak ważna jest więź z rodzicami? Dysfunkcyjna relacja między rodzicami a dziećmi może u tych drugich powodować m.in. poczucie osamotnienia w ich związkach miłosnych w wieku dojrzałym! Okazuje się, że relacje dzieci z ich opiekunami mogą kreować odmienne wzorce postrzegania, odczuwania i zachowania wobec siebie i innych. Dlaczego tak się dzieje?

John Bowlby w książce „Przywiązanie” wskazuje, że relacja przywiązania należy do zachowań instynktownych i kształtuje się głównie wskutek aktywności dziecka wobec rodziców. Jej biologiczną funkcją jest ochrona przed niebezpieczeństwami. Małe dzieci nie mogą liczyć na siebie. Nie są zdolne do przetrwania w samotności. Fundamentalnym celem interakcji między dzieckiem a opiekunem jest uformowanie długotrwałego i emocjonalnego związku między nimi. Nie zawsze jednak tak się dzieje.

Uważaj na te słowa! O problematycznych terminach psychologicznych

W nauce bardzo ważna jest precyzja pojęć. Tymczasem wielu ludzi popełnia błędy zwane jingle i jangle fallacy. Pierwszy z nich polega na określaniu różnych konstruktów tym samym terminem, drugi, przeciwnie - na określaniu tego samego konstruktu różnymi terminami. Zespół naukowców z USA postanowił zaradzić tym błędom tworząc listę pięćdziesięciu najbardziej problematycznych terminów psychologicznych, które często pojawiają się w mediach i literaturze naukowej.

Twórcy listy wskazują na wszechobecność tych terminów i błędne ich używanie także przez nauczycieli akademickich. Badacze wyodrębnili terminy nieprecyzyjne i wprowadzające w błąd, terminy powszechnie nadużywane, terminy wieloznaczne, oksymorony i pleonazmy. Wśród nieprecyzyjnych i wprowadzających w błąd terminów badacze umieszczają m.in. takie pojęcia, jak:

Zapraszamy na konferencję o kobiecości i męskości oraz bliskich związkach interpersonalnych

Przedmiotem zainteresowania I ogólnopolskiej konferencji kobiecości i męskości oraz bliskich związków interpersonalnych będzie problematyka uwarunkowań i procesów odpowiadających za powstawanie i funkcjonowanie romantycznych relacji między kobietami i mężczyznami. Jednocześnie celem tego przedsięwzięcia jest osadzenie podejmowanej problematyki w szerokiej perspektywie stale ewoluujących przekonań na temat kobiecości, męskości i romantycznych relacji.

Konferencja jest skierowana do środowisk naukowych, zajmujących się problematyką bliskich relacji romantycznych, ale i praktyków – terapeutów, pedagogów, pracowników agend pomocowych – wspierających kobiety i mężczyzn w efektywnych funkcjonowaniu w związkach romantycznych i rodzinach. Organizatorzy liczą, że dyskusja wokół zagadnień poruszanych w konferencji zaowocuje przełożeniem wiedzy psychologicznej i ustaleń badawczych na praktyczne zastosowania w terapii par i terapii indywidualnej, przygotowaniu do małżeństwa i życia w rodzinie, a także treningach umiejętności społecznych. Redakcja badania.net objęła patronat medialny nad tym wydarzeniem.

Antyspołeczne zachowania w internecie

Zastanawiasz się, dlaczego pewni ludzie nazywani trollami czerpią przyjemność z łamania zasad netykiety i wywoływania kłótni na forach internetowych? Erin E. Buckels z University of Manitoba w Kanadzie postanowiła bliżej się im przyjrzeć, odkrywając tym samym, jakie cechy ich charakteryzują.

W badaniach internetowych psychologowie poprosili ponad 1200 internautów o wypełnienie dwóch kwestionariuszy. Jeden dotyczył cech osobowości, a drugi stylu komentowania wydarzeń w internecie. Porównując wyniki obu testów, badacze odkryli związek między czerpaniem przyjemności z trollingu internetowego, a takimi cechami osobowości, jak sadyzm, skłonności psychopatyczne oraz instrumentalne traktowanie innych ludzi. “Dalsze analizy wykazały, że najmocniej powiązany z trollingiem jest sadyzm, a także to, że tego typu osoby przejawiają zachowania sadystyczne także w codziennym, realnym życiu. – podsumowują badacze na łamach czasopisma “Personality and Individual Differences”.

Jak poprawić umiejętność rozpoznawania emocji?

Badania pokazują, że dzieci w wieku od 8 do 18 lat spędzają dziennie siedem i pół godziny, korzystając z różnego rodzaju mediów (telewizji, komputera, telefonu komórkowego). Badacze z University of California postanowili sprawdzić, jak wykorzystywanie przez dzieci nowych technologii do komunikowania się z otoczeniem, wpływa na ich rozwój umiejętności rozpoznawania emocji u innych osób.

Doktor Yalda T. Uhls wraz z zespołem podzieliła 12-letnich uczniów z tej samej szkoły na dwie grupy. Pierwsza wzięła udział w pięciodniowym obozie poza miastem, a druga została w szkole. Podczas trwania obozu dzieci nie mogły korzystać z żadnych urządzeń medialnych, miały natomiast wiele okazji do wzajemnych interakcji podczas grupowych zajęć oraz dzieląc pokoje. Dzieci, które zostały w szkole, spędziły pięć dni tak jak zwykle, bez żadnych ograniczeń dotyczących korzystania z mediów. “Wybraliśmy formę obozu, ponieważ umożliwiało to większą kontrolę nad zachowaniem dzieci. Poza tym było to bardziej naturalne rozwiązanie niż zabronienie im używania urządzeń elektronicznych w szkole” – tłumaczy doktor Uhls.