Psychologia

Różne oblicza smutku

Badacze z Uniwersytetu Doshisha w Kioto: Mariko Shirai i Naoto Suzuki, od lat pracują nad subtelnymi różnicami manifestacji smutku w ciele i tym, jak jego poszczególne oblicza zdają się w różny sposób na nas oddziaływać. W badaniu opublikowanym w Frontiers in Psychology postanowili poszukać odpowiedzi na pytanie o cielesne korelaty smutku, a także zbadać, czy dwa wyróżnione przez nich podtypy smutku: strata kogoś bliskiego i porażka w osiągnięciu celu, będą manifestować się w ciele i umyśle w odmienny sposób.

Badanie rodziców dzieci w wieku szkolnym (7-12 lat)

Jeśli jesteś rodzicem dziecka w wieku szkolnym (7-12 lat) to zapraszam do udziału w krótkim badaniu online na temat efektów nauczania na odległość. Badanie dotyczy preferencji rodziców na temat tego, jakie cechy kształtuje w dzieciach szkoła w wersji tradycyjnej i szkoła w wersji online oraz jakie cechy szkoła w wersji online powinna u uczniów rozwijać.

Wypełnienie ankiety zajmuje około 15 minut i jest całkowicie anonimowe. Będę bardzo wdzięczna za podzielenie się opiniami - wszystkie udzielone opinie zostaną przeanalizowane i podsumowane grupowo w ramach pracy magisterskiej.

Badanie reakcji społecznych na występowanie koronawirusa

Zapraszam do udziału w krótkim badaniu na temat reakcji społecznych dot. przestrzegania kwarantanny w Państwa regionie Polski. Jesteśmy zespołem badawczym z Uniwersytetu SWPS w Sopocie (wraz z prof. Parzuchowskim i dr Roczniewską) i prowadzimy badania psychologiczne związane z tematem bardzo aktualnym – zagrożeniem zarażenia się koronawirusem wywołującym COVID-19.

Będę bardzo wdzięczna za wypełnienie ankiety i/lub przesłanie posta dalej. Badanie zajmuje 10-15 minut i jest anonimowe. Jeżeli ktoś będzie zainteresowany wynikami tego badania, to proszę o taką wiadomość na maila. Po zakończeniu projektu opiszę, jakich wyników oczekiwaliśmy i co udało się ustalić. Z góry serdecznie dziękuję za pomoc!

Moralnie i niedokładnie

Jak trafnie i dokładnie postrzegać rzeczywistość i innych ludzi? Czy myśląc o efektywności drugiej osoby, będziemy ją postrzegać inaczej niż, gdy skoncentrujemy się na jej moralności? Te pytania postawiła sobie dr hab. Aleksandra Szymków z Uniwersytetu SWPS w Sopocie. Swoje badania opisała na łamach Psychologii Społecznej.

Postrzegając drugiego człowieka, zazwyczaj oceniamy go w dwóch podstawowych wymiarach: sprawczości i wspólnotowości. Siebie samych wolimy oceniać jako sprawnych, kompetentnych i efektywnych. Te cechy pomagają nam w realizacji naszych celów, dlatego poświęcamy im więcej uwagi. To nasi znajomi i inni otaczający nas ludzie mają być empatyczni, uczciwi czy lojalni, czyli wspólnotowi. Ważność wspólnotowości w ocenie drugiego człowieka doprowadziła do tego, że spostrzeganie tej cechy stało się dla nas czymś automatycznym i natychmiastowym. Lecz coś za coś. Mając ograniczony czas, uogólniamy i upraszczamy nasze oceny, przez co nie zawsze są one trafne. Dlatego na przykład prosząc o szczegółowy opis twarzy drugiego człowieka, otrzymamy w odpowiedzi sprawcze cechy osobowości, zaś prosząc o opis ogólny: cechy wspólnotowe. Czy skupiając się na sprawczych cechach otaczających nas ludzi, będziemy ich też trafniej postrzegać? Na to pytanie starała się odpowiedzieć Aleksandra Szymków z Uniwersytetu SWPS w Sopocie w swoim artykule napisanym na podstawie dwóch badań.

Jestem słaba z matmy, bo jestem kobietą?

Według Cluade Steele z Uniwersytetu Stanforda oraz Joshuy Aronsona z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin stereotypowe przekonania na temat pewnych osób czy grup społecznych wpływają na ocenę ich umiejętności. Ludzie mogą na przykład postrzegać osoby o długich nogach jako szczególnie dobrych biegaczy lub być przekonani, że ktoś dostał posadę niani, bo jest kobietą. Czy stereotyp może prowadzić do tego, że osoby nim obciążone będą gorzej lub lepiej wykonywać zadania angażujące pamięć i uwagę?

Szkodliwa wędrówka myśli

Popularna rada osób praktykujących mindfulness brzmi: zatrzymaj się w teraźniejszości. Dlaczego życie ‘tu i teraz’ miałoby być receptą na zwiększone odczuwanie szczęścia? Co z marzeniami i wszystkim, czego nam w życiu brakuje? Jak zapomnieć o tym, co już się stało i tym, co może się zdarzyć lub zdarzy się na pewno w przyszłości? Wydaje się to nam tak ważne i realne, lecz gdy przyjrzeć się bliżej okazuje się, że to tylko myśli, nasze założenia i wyobrażenia, które z rzeczywistością często nie mają wiele wspólnego. Mają za to ogromną moc oddziaływania na nas tak, jakby faktycznie nią były. Co dzieje się wtedy z naszym samopoczuciem?

Dziewczyna i dziewczyna to normalna rodzina!

Mimo iż mamy rok 2020 wciąż wiele kontrowersji wywołuje walka o równość praw osób nieheteroseksualnych. Główna oś dyskusji przebiega na polu legalności zawierania związków (na tych samych zasadach co pary heteroseksualne), oraz adopcji dzieci. Podczas gdy w wielu krajach na świecie małżeństwa i rodzicielstwo osób LGBT+ są wspierane i legalizowane, w Polsce zauważyć można coraz większe przyzwolenie na homofobię, czego dowodem są chociażby powstałe niedawno „strefy wolne od LGBT”. Często podczas dyskusji na temat legalizacji małżeństw pojawia się zdanie „śluby niech biorą, ale precz od naszych dzieci! Dziecko potrzebuje matki i ojca.” Dziś przyjrzymy się ile prawdy jest w tym sformułowaniu.

Czego uczą nas płaskoziemcy, homeopaci i różdżkarze?

W internecie można znaleźć całe mnóstwo bzdur na temat zmian klimatycznych czy skuteczności szczepionek. Dlaczego ludzie nie chcą szczepić swoich dzieci przed śmiertelnymi chorobami? Dlaczego niektórzy ludzie wierzą w płaską ziemię? Książka “Światy równoległe” w przystępny sposób tłumaczy dlaczego pseudonauka jest dziś tak bardzo popularna.

Doktor Łukasz Lamża to dziennikarz naukowy Tygodnika Powszechnego i adiunkt w Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych Uniwersytetu Jagiellońskiego, znany również z kanału youtube “Czytamy naturę” (patrz poniżej). Jakby tej aktywności było mało Lamża niedawno na łamach Wydawnictwa Czarne opublikował książkę pod tytułem „Światy równoległe. Czego uczą nas płaskoziemcy, homeopaci i różdżkarze”. Lamża porusza bardzo ciekawy i aktualny dziś wątek - do czego ludziom przydaje się błędna wiedza o rzeczywistości. Lamża podkreśla, że dużym problemem wiarygodności wiedzy jest fakt, że najczęściej nie jest ona potwierdzona, lecz tylko prawdopodobna i opiera się na modelach rzeczywistości. Model rzeczywistości nie jest zaś samą rzeczywistością, co autorzy “alternatywnych teorii” skrzętnie wykorzystują.

Korelacja genotypu i środowiska

W powszechnym mniemaniu wpływy genotypu i szeroko rozumianego środowiska na fenotyp są od siebie niezależne. Nic bardziej mylnego. Te dwie siły oddziałują na siebie na wiele różnych sposobów. Dzisiejszy wpis poświęcony jest jednemu z nich — korelacji genotypu i środowiska.

Wyróżnia się trzy rodzaje tego zjawiska. Korelacja pasywna ma miejsce, gdy przekazowi genetycznemu warunkującemu jakąś cechę towarzyszą warunki środowiskowe sprzyjające jej rozwojowi. Na przykład bardzo inteligentni rodzice będą przekazywać swojemu dziecku „sprzyjające” wysokiemu IQ geny, ale jednocześnie poprzez odpowiednie warunki środowiskowe zapewnią mu stymulację intelektualną. Korelacja aktywna ma miejsce w sytuacji, w której jednostka aktywnie poszukuje środowiska wzmacniającego jego genetycznie uwarunkowane właściwości. Na przykład osoba posiadająca genetyczną skłonność do podejmowania ryzyka wyszukiwać będzie takie aktywności, które jej tego typu doznania zapewnią. Ostatni z wyróżnianych rodzajów korelacji genotypu i środowiska określany jest jako reaktywna. Ogólnie opisuje ona sytuacje, w których środowisko zwrotnie reaguje na genetycznie uwarunkowane cechy jednostki, osłabiając je lub wzmacniając.

Co wiadomo o genetycznych podstawach spektrum autystycznego?

Co wiadomo o genetycznych podstawach spektrum autystycznego? Stosunkowo dużo, lecz nadal wiele jest do odkrycia. Ale od początku. Spektrum autystyczne (ASD) to całościowe zaburzenie rozwoju, które według klasyfikacji amerykańskiej DSM-5 opiera się o istnienie dwóch osiowych grup objawów: (1) utrzymujących się deficytów w komunikacji społecznej i interakcjach społecznych w różnych kontekstach; oraz (2) ograniczonych, powtarzających się wzorców zachowań, zainteresowań lub działań. W różnych badaniach wykazano, że odziedziczalność spektrum autystycznego wynosi pomiędzy 40 a 80%, przy czym współczesne podejście zakłada kształtowanie się tego fenotypu w toku interakcji genotypu i różnych czynników środowiskowych (Chaste & Leboyer, 2012; o odziedziczalności pisałem tutaj: https://bit.ly/2Pq6tVM).