Jak zachęcić dzieci do ćwiczeń?

Jak od najmłodszych lat skutecznie zachęcać dzieci do aktywności fizycznej? Co wpływa na motywację młodych do ćwiczeń? Maureen Weiss proponuje praktyczne rady dla rodziców i trenerów wzmacniające wewnętrzne źródła motywacji tj. poczucie własnej skuteczności oraz zewnętrzne źródła motywacji - informacji zwrotnych i wzmocnień od rodziców, nauczycieli i trenerów, a także ocen kolegów i porównań z rówieśnikami.

Jakie korzyści będzie miało moje dziecko z uprawiania sportu? Aktywność fizyczna pozwala młodemu człowiekowi budować pewność siebie, wzmacniać samodyscyplinę, uczy sposobów radzenia sobie w sytuacjach stresowych. Podnosi także wydajność organizmu i jego odporność. Sport nie tylko wzmacnia organizm, ale pozwala również rozwijać relacje interpersonalne. Umiejętności będące wynikiem uprawiania sportu pozwalają dziecku śmielej realizować swoje plany w przyszłości i osiągać wyznaczone cele z większą skutecznością.

Jak podaje Maureen Weiss z University of Virginia, jednym z czynników, jakie wpływają na motywację dzieci do aktywności fizycznej jest postrzeganie własnych zdolności fizycznych, zwłaszcza u nastolatków. Młodzież, która zgłasza silniejsze przekonanie o posiadaniu wysoce rozwiniętych kompetencji fizycznych, bardziej cieszy się aktywnością i utrzymuje zaangażowanie w realizacji sportowej pasji. Nasuwa się jednak proste i logiczne pytanie: na jakiej podstawie dziecko może dokonać samooceny własnych kompetencji fizycznych?

To, z jakich źródeł informacji o sobie dziecko korzysta, w dużej mierze uwarunkowane jest jego wiekiem. Jak dowodzą badania, dzieci w wieku 5-9 lat będą swoją ocenę kompetencji budować na podstawie reakcji rodziców, co do skuteczności opanowania przez siebie prostych czynności (pierwszy gol, dobra obrona, skuteczne zagranie). Grupa dzieci w wieku szkolnym znacznie częściej korzysta z porównań do rówieśników i opinii trenera. Natomiast nastolatkowie swoją samoocenę kompetencji fizycznych będą formułować na podstawie ocen rówieśniczych i efektywności meczowej (statystyki, puchary, rankingi).

Kolejnym czynnikiem, który według badaczy ma ogromne znaczenie, jest radość z samego uprawiania sportu: dobra zabawa, która towarzyszy uprawianiu wybranej dyscypliny. Jak dowodzą badania, źródłami radości są głównie pozytywne interakcje społeczne, wsparcie i zaangażowanie rodziców, trenerów i rówieśników oraz satysfakcja z ciekawie spędzonego czasu. Warto wspomnieć, że ten czynnik najbardziej oddziałuje na dzieci do 14 roku życia. Natomiast w późniejszych etapach mimo, że słabiej motywuje, to jest on niezbędnym elementem poczucia satysfakcji, zaangażowania i przede wszystkim umiejętnego radzenia sobie ze stresem.

Z praktycznego punktu widzenia najważniejsze jest to, co łączy wszystkie motywujące do aktywności fizycznej czynniki: sieć wsparcia społecznego w postaci rodziców, trenerów i rówieśników. Rola środowiska jest tu kluczowa: ważne jest nie tylko świętowanie sukcesów czy wspólne przeżywanie przegranych meczów, ale cały proces towarzyszenia młodym sportowcom w przygotowaniach czy treningu do ważnego występu. Skutecznym sposobem zwiększonej motywacji do ćwiczeń może być nie tylko sama obecność ale również powrót z treningu wypełniony rozmową lub wspólna jazda rowerem.