Seks

Gotowe na wszystko?

W psychologii, podobnie jak w innych naukach, pojawiają się teorie kontrowersyjne, a nawet w pewien sposób niebezpieczne. Jedną z nich jest hipoteza przygotowania (ang. preparation hypothesis) zakładająca istnienie u kobiet biologicznego mechanizmu, który pozwala chronić narządy płciowe w sytuacji niechcianego seksu.

Założenia tej odważnej teorii powstały w oparciu o wcześniejsze badania, które wykazały, że seksualne pobudzenie narządów płciowych kobiet powstaje w odpowiedzi na różne bodźce seksualne. Nawet takie, które nie są związane z preferencjami seksualnymi lub uczuciami je wywołującymi.

Na przykład heteroseksualni mężczyźni wykazują duże podniecenie genitalne, gdy widzą nagą kobietę, jednak nie mężczyznę (Lykins i inni, 2010). Kobiety natomiast są podniecone w ten sam sposób na widok hetero- oraz homoseksualnego stosunku (Chivers i inni, 2004). Istnieją także badania pokazujące, że genitalne pobudzenie kobiet może zachodzić bez udziału ich świadomości  (Ponseti i Bosinski, 2010).

Kelly Suschinsky oraz Martin Lalumiere wykazali, że podniecenie seksualne narządów płciowych kobiet występuje nawet wtedy, kiedy bodźce stymulujące związane są napaścią seksualną. Grupą porównawczą byli mężczyźni w przypadku których największe podniecenie dotyczyło tylko sytuacji seksu za obopólną zgodą i bez użycia przemocy.

Pletyzmograf prąciowy. Źródło: (C) Centre for Forensic Neuroscience.

Badacze zaprosili do eksperymentu 15 heteroseksualnych mężczyzn i kobiet aktualnie będących w związkach. Bodźcami stymulującymi seksualnie były dwuminutowe historie opowiadane z perspektywy kobiety. Narracje różniły się pod względem występowania trzech czynników: zgody kobiety lub jej braku, występowania przemocy lub nie oraz obecności seksu lub nie. W ten sposób powstało osiem rożnych scenariuszy z czego jeden – brak zgody, brak przemocy, brak seksu – został wykluczony.

Suschinsky i Lalumiere mierzyli dwa rodzaje pobudzenia ochotników: fizyczne oraz subiektywne. Pierwsze podobnie jak w większości tego typu badań sprawdzane jest za pomocą pletyzmografu prąciowego oraz pochwowego (ang. penile and vaginal plethysmograph). Oba urządzenia mają dość kontrowersyjną historię, jednak z powodzeniem wykorzystywane są do dziś w wielu krajach.

Drugi rodzaj pobudzenia mierzono z pomocą komputera. Uczestnicy podczas narracji naciskali przycisk, określając tym samym czy ich podniecenie rośnie czy też maleje. Po każdej historii ochotnicy określali na skali ogólnej pobudzenie, swój spokój oraz zaniepokojenie, a także w jakim stopniu przedstawiona historia była przyjemna i nieprzyjemna.

Wyniki jakie zgromadzili badacze potwierdziły założenia hipotezy przygotowania. Okazało się, że kobiety i mężczyźni różnili się pod względem historii które prowadziły do fizycznego podniecenia. Kiedy mężczyzn najbardziej pobudzała historia opisująca seks bez przemocy za obopólną zgodą, panie reagowały podobnie na większość opowieści związanych z seksem, w tym opisujących brak zgody lub wystąpienie przemocy.

Co ciekawe przedstawiciele obu płci nie różnili się między sobą pod względem subiektywnego podniecenia. Wszystkie historie pobudzały mężczyzn i kobiety w podobny sposób. Jednak gdy porównano wskaźniki podniecenia fizycznego i subiektywnego uczestników okazało się, że panowie byli bardziej zgodni seksualnie niż kobiety. Wszyscy ochotnicy uznali za najmniej przyjemne i najbardziej niepokojące historie zawierające przemoc oraz brak zgody kobiety.

Pletyzmograf pochwowy. Źródło: (C) Sexual Psychophysiology Laboratory.University of Texas at Austin.

Właśnie w tym momencie pojawia się kontrowersja teorii przygotowania. Według niektórych badaczy sposób pobudzenia genitalnego kobiet może służyć jako mechanizm chroniący lub przygotowujący je do odbycia stosunku seksualnego bez względu na to, czy wyraziły na niego zgodę, czy nie (Lann, 1994; Chivers, 2005; Suschinsky i inni, 2009). Innymi słowy badacze sugerują, że w historii ewolucji ludzkości, kobietom często groziły gwałty, czego wynikiem w dzisiejszych czasach jest niespecyficzny oraz automatyczny sposób podniecania się pań.

Jednym z dowodów na poparcie tej hipotezy jest fakt, że kobiety które uprawiały niechciany seks twierdzą, że były w czasie jego trwania “nawilżone” (Levin, van Berlo, 2004). Inne badania natomiast wykazały, że kobiety wykazują pobudzenie genitalne w odpowiedzi na sceny przedstawiające zagrożenie seksualne oraz seks bez zgody jednego z partnerów (Lann i inni, 1995).

Interpretacja dotychczasowych wyników badań powinna być bardzo ostrożna z dwóch powodów. Przede wszystkim osoby badane były bardzo młode i każda z nich znajdowała się w stałym związku, co nie do końca pozwala generalizować wyniki naszych badań – tłumaczą autorzy. Poza tym osoby biorące udział w badaniach pobudzenia seksualnego są zazwyczaj bardziej doświadczone seksualnie oraz wykazują mniejsze poczucie winy związane z seksem (Strassberg i Lowe, 1995).

Właśnie dlatego Suschinsky i Lalumiere rekomendują powtórzenie badania na większej i bardziej różnorodnej próbie. Nie możemy też zapominać, że hipoteza przygotowania oraz wyniki badań opierają się jedynie o fizyczne reakcje narządów płciowych kobiet, nie uwzględniając psychicznych i emocjonalnych konsekwencji gwałtu. Są zatem dalekie od opisywania rzeczywistości w całości.

ResearchBlogging.org

Więcej informacji:
Suschinsky KD, & Lalumière ML (2010). Prepared for Anything?: An Investigation of Female Genital Arousal in Response to Rape Cues. Psychological science : a journal of the American Psychological Society / APS PMID: 21189352

Print Friendly, PDF & Email

O autorze

Konrad Bocian

Doktor psychologii, absolwent Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Sopocie. Jego zainteresowania naukowe skupiają się wokół psychologii moralności, wpływu języka na poznanie i emocje oraz agresji. W wolnym czasie fan serii PES, magazynu Polityka, kolarstwa górskiego oraz pokera w wersji Texas Hold'em.