Uważaj na te słowa! O problematycznych terminach psychologicznych

W nauce bardzo ważna jest precyzja pojęć. Tymczasem wielu ludzi popełnia błędy zwane jingle i jangle fallacy. Pierwszy z nich polega na określaniu różnych konstruktów tym samym terminem, drugi, przeciwnie - na określaniu tego samego konstruktu różnymi terminami. Zespół naukowców z USA postanowił zaradzić tym błędom tworząc listę pięćdziesięciu najbardziej problematycznych terminów psychologicznych, które często pojawiają się w mediach i literaturze naukowej.

Twórcy listy wskazują na wszechobecność tych terminów i błędne ich używanie także przez nauczycieli akademickich. Badacze wyodrębnili terminy nieprecyzyjne i wprowadzające w błąd, terminy powszechnie nadużywane, terminy wieloznaczne, oksymorony i pleonazmy. Wśród nieprecyzyjnych i wprowadzających w błąd terminów badacze umieszczają m.in. takie pojęcia, jak:

Psychologia na ekranie w Sopocie

Zapraszamy na konferencję o kobiecości i męskości oraz bliskich związkach interpersonalnych

Przedmiotem zainteresowania I ogólnopolskiej konferencji kobiecości i męskości oraz bliskich związków interpersonalnych będzie problematyka uwarunkowań i procesów odpowiadających za powstawanie i funkcjonowanie romantycznych relacji między kobietami i mężczyznami. Jednocześnie celem tego przedsięwzięcia jest osadzenie podejmowanej problematyki w szerokiej perspektywie stale ewoluujących przekonań na temat kobiecości, męskości i romantycznych relacji.

Konferencja jest skierowana do środowisk naukowych, zajmujących się problematyką bliskich relacji romantycznych, ale i praktyków – terapeutów, pedagogów, pracowników agend pomocowych – wspierających kobiety i mężczyzn w efektywnych funkcjonowaniu w związkach romantycznych i rodzinach. Organizatorzy liczą, że dyskusja wokół zagadnień poruszanych w konferencji zaowocuje przełożeniem wiedzy psychologicznej i ustaleń badawczych na praktyczne zastosowania w terapii par i terapii indywidualnej, przygotowaniu do małżeństwa i życia w rodzinie, a także treningach umiejętności społecznych. Redakcja badania.net objęła patronat medialny nad tym wydarzeniem.

Antyspołeczne zachowania w internecie

Zastanawiasz się, dlaczego pewni ludzie nazywani trollami czerpią przyjemność z łamania zasad netykiety i wywoływania kłótni na forach internetowych? Erin E. Buckels z University of Manitoba w Kanadzie postanowiła bliżej się im przyjrzeć, odkrywając tym samym, jakie cechy ich charakteryzują.

W badaniach internetowych psychologowie poprosili ponad 1200 internautów o wypełnienie dwóch kwestionariuszy. Jeden dotyczył cech osobowości, a drugi stylu komentowania wydarzeń w internecie. Porównując wyniki obu testów, badacze odkryli związek między czerpaniem przyjemności z trollingu internetowego, a takimi cechami osobowości, jak sadyzm, skłonności psychopatyczne oraz instrumentalne traktowanie innych ludzi. “Dalsze analizy wykazały, że najmocniej powiązany z trollingiem jest sadyzm, a także to, że tego typu osoby przejawiają zachowania sadystyczne także w codziennym, realnym życiu. – podsumowują badacze na łamach czasopisma “Personality and Individual Differences”.

Jak poprawić umiejętność rozpoznawania emocji?

Badania pokazują, że dzieci w wieku od 8 do 18 lat spędzają dziennie siedem i pół godziny, korzystając z różnego rodzaju mediów (telewizji, komputera, telefonu komórkowego). Badacze z University of California postanowili sprawdzić, jak wykorzystywanie przez dzieci nowych technologii do komunikowania się z otoczeniem, wpływa na ich rozwój umiejętności rozpoznawania emocji u innych osób.

Doktor Yalda T. Uhls wraz z zespołem podzieliła 12-letnich uczniów z tej samej szkoły na dwie grupy. Pierwsza wzięła udział w pięciodniowym obozie poza miastem, a druga została w szkole. Podczas trwania obozu dzieci nie mogły korzystać z żadnych urządzeń medialnych, miały natomiast wiele okazji do wzajemnych interakcji podczas grupowych zajęć oraz dzieląc pokoje. Dzieci, które zostały w szkole, spędziły pięć dni tak jak zwykle, bez żadnych ograniczeń dotyczących korzystania z mediów. “Wybraliśmy formę obozu, ponieważ umożliwiało to większą kontrolę nad zachowaniem dzieci. Poza tym było to bardziej naturalne rozwiązanie niż zabronienie im używania urządzeń elektronicznych w szkole” – tłumaczy doktor Uhls.

Przynależność grupowa hamuje obrzydzenie

Obrzydzenie jest ewolucyjnym mechanizmem, który promuje dystans pomiędzy ludźmi i zapobiega infekcjom i chorobom zakaźnym. Niestety, taki dystans może mieć również negatywne skutki, gdy współpracujemy z innymi. Bycie częścią grupy wymaga od nas bliskiego kontaktu z innymi. Co się dzieje, gdy w takiej sytuacji pojawia się odrażający bodziec, który może utrudnić współpracę?

Zespół psychologów społecznych z Wielkiej Brytanii pod kierunkiem dr Stephena Reichera z Uniwersytetu w St. Andrews wykonał dwa eksperymenty, w których zbadał czy nieprzyjemny zapach jest równie odpychający, gdy należy do członków naszej grupy, jak i do członków grupy obcej. W pierwszym eksperymencie, czterdziestu pięciu studentów z Uniwersytetu w Sussex wzięło udział w badaniu na temat “percepcji feromonów”. Badani zostali poinformowani, że eksperyment dotyczy opinii: (1) prywatnych, (2) studentów Sussex przeciwko innym studentom lub (3) studentom przeciwko innym ludziom.

Zdrowe odżywianie chroni przed depresją?

O depresji coraz więcej mówi się w mediach, dzięki czemu coraz więcej osób wie, że nie jest to po prostu zwyky smutek, a poważna choroba, której zwalczanie wymaga pomocy psychiatry i psychoterapeuty. Jednak, jak stwierdził ojciec medycyny, Hipokrates, „lepiej zapobiegać, niż leczyć”. Czy istnieją jakieś sposoby na zmniejszenie ryzyka wystąpienia depresji? Wyniki badań hiszpańskich naukowców sugerują, że istnieje związek między dietą, stylem życia oraz ryzykiem wystąpienia depresji.

Do udziału w badaniu zaproszono osoby bez stwierdzonych zaburzeń depresyjnych. Ostatecznie próba wyniosła ponad 15 tysięcy absolwentów hiszpańskich szkół wyższych. Osoby badane wypełniały kwestionariusz dotyczący preferencji żywieniowych - musiały określić częstotliwość spożycia 136 produktów w ciągu ostatnich dwóch lat. Przez 10 lat, co 2 lata, powtarzano badanie preferencji żywieniowych, oraz pytano o wystąpienie epizodu depresji (stwierdzonego przez psychiatrę) bądź zażywanie leków antydepresyjnych w ciągu ostatnich 2 lat. Pytano również o dane demograficzne oraz styl życia - palenie tytoniu, aktywność fizyczną i zażywanie suplementów diety.

Seniorzy częściej stereotypizują?

Czy osoby starsze, częściej niż osoby młodsze, posługują się stereotypami? Takie pytanie zadali sobie polscy badacze z Uniwersytetu Jagiellońskiego (Gabriela Czarnek, Małgorzata Kossowska) oraz Uniwersytetu SWPS (Grzegorz Sędek). Dodatkowo, chcieli się dowiedzieć jakie znaczenie ma to, kto jest przedmiotem tego stereotypu (grupa własna vs. grupa obca). Co się okazało? Wyniki pokazały, że seniorzy, w porównaniu do osób młodszych, rzeczywiście częściej używali stereotypów, ale tylko wobec członków grupy obcej (czyli osób młodszych), a nie swojej (czyli osób starszych).

Niepoprawni seniorzy

Czy starość kojarzy Ci się z taktownym, kulturalnym zachowaniem i wyważonymi reakcjami? Badanie przeprowadzone przez profesor Julie Henry oraz współpracowników, pokazuje, że taki obraz starszych ludzi jest błędny.

Autorzy zbadali 111 osób w wieku od 33 do 95 lat pod względem poziomu niestosownych zachowań, mierzonych na dwa sposoby. Pierwszym z nich była ocena ich codziennego zachowania dokonana przez najbliższych przyjaciół albo współmałżonków. Drugi pomiar odbył się podczas eksperymentu i była to ocena reakcji osób badanych na niespodziewaną sytuację mogącą powodować niesmak i dezaprobatę społeczną. W przypadku obu tych miar osoby starsze wykazały wyższy poziom niestosownych zachowań, w porównaniu do osób młodszych.

Motywowana empatia seniorów

Chińsko - amerykański zespół badaczy wziął pod lupę następujący paradoks: z jednej strony, liczne badania pokazują, że z wiekiem występują deficyty poznawcze w zdolności do przyjmowania czyjejś perspektywy, a z drugiej strony, osoby starsze utrzymują bliższe i bardziej satysfakcjonujące relacje z innymi ludźmi, w porównaniu do osób młodszych (a posiadanie i utrzymywanie takich relacji wiąże się z umiejętnością zrozumienia drugiej osoby, czyli przyjęcia jej perspektywy). Wytłumaczenie tych wyników okazało się zaskakujące: seniorzy, pomimo stwierdzonych deficytów, są w stanie zrozumieć i wczuć się w sytuację drugiej osoby, jednak żeby to zrobili muszą po prostu… chcieć.