Dlaczego pomagamy innym? Kilka zdań o roli emocji

Pomaganie innym ludziom to podstawa życia społecznego. Bez działań na rzecz innych trudno byłoby nam zbudować dobrze funkcjonujące społeczeństwo. Jednocześnie, pomaganie innym często jest kosztowne – wymaga czasu, zasobów pieniężnych i materialnych, nierzadko również wysiłku fizycznego. Co zatem sprawia, że jesteśmy skłonni wyciągnąć rękę do osoby w potrzebie, nawet kosztem własnego dobrobytu? A w jakich sytuacjach odwracamy się od innych? Zachęcamy do lektury pierwszego artykułu z cyklu „Dlaczego pomagamy innym?”, poświęconego roli emocji.

Mowa nienawiści a zdrowie psychiczne Ukraińców w Polsce

Badania prowadzone przez psychologów pokazują, że mowa nienawiści ma poważne negatywne konsekwencje dla funkcjonowania i zdrowia psychicznego osób, do których jest kierowana. A jak spotykanie się z mową nienawiści wpływa na dobrostan imigrantów z Ukrainy w Polsce? Na to pytanie odpowiadają Michał Wypych i Michał Bilewicz w artykule opublikowanym na łamach periodyku Cultural Diversity and Ethnic Minority Psychology.

Stwierdzenie, że doświadczenia migracyjne są dla osób decydujących się na wyjazd ze swojego kraju wyzwaniem, to nie lada truizm. Niezależnie od powodów decyzji o opuszczeniu dotychczasowego miejsca zamieszkania dla większości migrantów przeprowadzka oznacza szereg ważnych zmian w życiu. Są to chociażby nowa praca, nauka nowego języka czy obowiązek zapoznania się i oswojenia z nową kulturą. Budowanie życia w nowym kraju dla wielu osób jest wysoko stresującym doświadczeniem. Ów stres, w literaturze nazywany stresem akulturacyjnym, przejawia się w wielu dziedzinach życia.

Siedem kręgów piekła

Sprawa Wojciecha Kroloppa toczyła się, gdy byłam już w miarę świadomą obywatelką, mimo to niewiele z niej pamiętałam i z dużym zainteresowaniem sięgnęłam po wznowienie książki Marcina Kąckiego „Maestro. Historia milczenia”. Z zainteresowaniem, ale i z obawą, albowiem historie dotykające kwestii molestowania dzieci wzbudzają wiele emocji w czytającym. Kącki znany jest z tego, że porusza trudne tematy w sposób wyważony, bez oceny moralnej, ale jednak stanowczo. Tak też jest w „Maestrze” – główny bohater jawi się nam zarówno jako sprawca, jak i ofiara. Autor nie wybiela grzechów bohatera, podkreśla jego winy i punktuje każde przewinienie, jednocześnie przedstawia je opisując deficyty emocjonalne Kroloppa, które mogą mieć podłoże we wczesnym dzieciństwie. Nie analizuje tego jednak dogłębnie i stawia żadnych diagnoz - czytając można samemu postawić parę hipotez.

Kto wierzy w spiski? Rola poglądów politycznych

Czy wiara w teorie spiskowe związana jest z poglądami politycznymi? I, jeśli tak, czy jest domeną osób o prawicowej, czy lewicowej orientacji? A może nie treść poglądów, ale ich siła mają znaczenie dla tego, kto wierzy w teorie spiskowe? Odpowiedzi na te pytania podejmują się autorzy artykułu opublikowanego na początku tego roku na łamach Nature Human Behavior.

Marzec 2020 roku przez wielu z nas zostanie zapamiętany jako miesiąc radykalnych, globalnych zmian. I chociaż trwająca pandemia koronawirusa SARS-CoV-2 jest pod wieloma względami wydarzeniem bezprecedensowym, towarzyszą jej znane i relatywnie powszechne zjawiska społeczne. Jednym z nich jest rozkwit teorii spiskowych, obserwowalny niemal od samego jej początku. Czy ten wirus faktycznie istnieje? Czy raczej jest sposobem rządów na kontrolowanie obywateli swojego kraju? Czy koronawirus wyewoluował naturalnie? Czy raczej jest bronią biologiczną, wyhodowaną w chińskich laboratoriach? Czy szczepionki są bezpieczne? Czy raczej zawierają w sobie mikrochipy, zdolne do sterowania ludźmi? Te pytania nieustannie napędzają spiskowe dyskusje wokół pandemii koronawirusa.

Głośnik w głowie. O leczeniu psychiatrycznym w Polsce

Dziewiątego lutego tego roku premierę będzie miała książka Anety Pawłowskiej-Krać poruszająca temat leczenia psychiatrycznego w Polsce. Temat ten wzbudza od lat wiele kontrowersji, w związku z czym zaprojektowano reformę mającą na celu usprawnienie procesu leczniczego oraz diagnostycznego zarówno dla dzieci, młodzieży jak i dorosłych.

W mojej ocenie książka Pawłowskiej-Krać za bardzo skupia się na pojedynczych historiach ludzi, a za mało na faktach. Oczywiście, historie osobiste są wzruszające, ale według mnie dobrze napisany reportaż poruszający temat systemowy powinien przede wszystkim mówić o faktach – o tym jak jest, jak powinno być, jak jest gdzie indziej. Tylko w jednym rozdziale mamy krótką wzmiankę o leczeniu psychiatrycznym w Szwecji. Zabrakło mi ogólnych danych na temat liczby szpitali, psychiatrów w Polsce – tak by stworzyć sobie w głowie obraz systemu, który zdecydowanie nie funkcjonuje w Polsce prawidłowo. To jest minus tej pozycji. Na szczęście książka ma też sporo plusów.

Czy seksualizacja postaci w grach video szkodzi obrazowi własnego ciała?

Technologia najnowszych gier pozwala nam dowolnie modyfikować wygląd postaci, którą gramy. Niemal każdy szczegół ciała może być dostosowany bez ograniczeń biologii, fizjologii czy grawitacji. W grach, w których postacie są już dla nas zaprojektowane awatary kobiece, nawet wojowniczki potrafią mieć bardzo skąpe stroje, podkreślające ich walory. Mężczyźni natomiast częściej są widywani w pełnej zbroi. Oczywiście wygląd postaci zazwyczaj nie przekłada się na jej grywalność i ozdobne, lecz skąpe szaty potrafią zapewnić kobietom w grach taką samą ochronę jak pełna zbroja mężczyznom. Czy takie przedstawianie kobiet w grach ma inne mniej widoczne koszty? Na przykład czy wpływa negatywnie na ich postrzeganie siebie? 

Wystawienie się na przeciwstawne poglądy w mediach społecznościowych nie zmniejsza polaryzacji

Polaryzacja społeczeństwa - hasło, które osoby interesujące się życiem społecznym słyszą regularnie. To groźnie brzmiące hasło wydaje się być rosnącym problemem. Po części jest za to obwiniany internet, który według niektórych sprzyja formowaniu się baniek informacyjnych i rozprzestrzenianiu nieprawdziwych, sensacyjnych informacji zwanych fakenewsami. Jako rozwiązanie podawane jest otwarcie się na poglądy „drugiej strony” politycznej i wyjście poza swoją bańkę. Czy jednak narracje, które tworzymy wokół wpływu internetu na opinie społeczne znajdują potwierdzenie w praktyce? 

Jak oszczędzać pieniądze? Najlepiej po swojemu!

Przy rosnącej inflacji i niepokojach związanych z trwającą pandemią możliwe, że pomyśleliście o zmniejszeniu wydatków. Równocześnie wiele internetowych guru od finansów oferuje swoją pomoc chwaląc się własnymi osiągnięciami. Jakich strategii powinniśmy używać, aby skutecznie oszczędzać pieniądze? Jak się okazuje najskuteczniejsze będą strategie wymyślone przez Was samych!

Badaczki Johanna Peetz oraz Mariya Davydenko z Carleton University zbadały jakie strategie będą najskuteczniejsze do osiągnięcia finansowych celów uczestników badania. Swoje wyniki opublikowały na łamach Journal of Experimental Social Psychology.

Przemoc w polskich domach

Reportaż Jacka Hołuba dotyka kwestii przemocy domowej, podnoszonej po wielokroć przez specjalistów, którzy zgłaszają szereg nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu wsparcia dla osób doświadczających przemocy oraz osób stosujących przemoc. Zdecydowanym plusem reportażu jest próba pokazania właśnie obu tych perspektyw. W przekazie społecznym często skupiamy się na „ofiarach” w rozumieniu osób przemocy doświadczających, zapominamy, że wsparcia potrzebują obie strony. Jacek Hołub starał się też wtórnie nie wiktymizować swoich bohaterów poprzez język przemocy – nie oceniał, nie nazywał ich ofiarami. Jest to niezwykle istotne z punktu widzenia psychologii wsparcia – mówienie lub traktowanie osób, którym chcemy pomóc od razu ustawia nas poziom wyżej od nich, co wtórnie może doprowadzić do jeszcze większej bezradności. Tej perspektywy starał się unikać autor, pokazując zasoby z jakich można czerpać.

Czy agresywne gry VR prowokują do agresji?

Wirtualna rzeczywistość, która kiedyś była tylko marzeniem pisarzy Sci-Fi, teraz może być rozrywką w zaciszu domowym. Nowe platformy będące coraz tańsze i ogólnodostępne otwierają nas na nowe doświadczenia, a przed badaczami otwierają nowe pola do eksploracji i nowe pytania, na które można odpowiedzieć. Jednym ze znanych od wielu lat pytań jest, jaki wpływ mają gry komputerowe na agresję? Jest to pytanie szczególnie ważne dla rodziców dzieci, które chętnie wolne chwile spędzają przed ekranem komputera lub w goglach VR grając w coraz to nowsze edycje wirtualnej rozrywki.