PSYCHOLOGIA

Zakochajmy się w robotach

istarzyk · 30 stycznia 2021

Zastanawiałeś się kiedyś, czy w przyszłości zostaną zaprojektowane roboty, które będą mogły zaspokoić twoje potrzeby emocjonalne i seksualne? Jak na to zareagują ludzie? W badaniu przeprowadzonym na Uniwersytecie w Bergen sprawdzono, jakie emocje, w zależności od płci, wywołują w nas seks-roboty!

Technologia rozwija się coraz szybciej, a obecność robotów i sztucznej inteligencji w naszym otoczeniu zaczyna być coraz bardziej powszechna i normalna. Dotyczy to wszystkich obszarów naszego życia, nawet tych najbardziej prozaicznych. Jednym z pojawiających się wyzwań jest stworzenie rozwiązań odpowiadających na problem samotności, która jest coraz bardziej powszechna wśród nastolatków i osób w podeszłym wieku, a ma szkodliwy wpływ na zdrowie, zarówno psychiczne jak i fizyczne.

PSYCHOLOGIA

Jaki czynnik pomaga rozpoznawać fake newsy?

Kaja Pulkowska · 24 stycznia 2021

Czy zastanawiałaś/eś się dlaczego niektórzy Twoi znajomi udostępniają fake newsy? Czemu niektórzy z nich zdają się być bardziej podatni na dzielenie się wiadomościami “nie z tej Ziemi”? Najnowsze badania przeprowadzone w Wielkiej Brytanii sugerują, że inteligencja emocjonalna jest znaczącym predyktorem poprawnego oceniania prawdziwości treści przekazywanych w mediach społecznościowych.

W falach powiadomień i relacji często można natknąć na fake news, czy to w postaci całkowicie stworzonych, fikcyjnych informacji po wiadomości tylko zmodyfikowane o treści nieprawdziwe. Nie od dzisiaj wiadomo, że taki rodzaj informacji zwraca naszą uwagę, ponieważ jest nasiąknięty emocjami, uderza w nasze przekonania, opinie, w związku z tym często się o tym rozmawia, a tym bardziej w wirtualnej przestrzeni, gdzie łatwo się podzielić naszymi odczuciami w szybki i bezwysiłkowy sposób. Fake newsów nie można w całości usunąć z internetu, dlatego badacze zastanawiają się, jak skutecznie je zidentyfikować oraz jakie cechy i umiejętności mogą nam w tym pomóc. Takie pytanie postawili sobie naukowcy z University of Glasgow - Stephanie Preston, Anthony Anderson, David J. Robertson, Mark P. Shephard i Narisong Huhe. Zajęli się dokładniej sprawdzeniem, czy wyższy poziom inteligencji emocjonalnej (pomagający lepiej rozpoznać i rozumieć oraz regulować emocje), będzie sprzyjał efektywniejszemu wychwytywaniu fake newsów. Inteligencja emocjonalna powinna ułatwiać opanowanie emocji (wywoływanych przez fake newsy), dzięki czemu odbiór dowolnej informacji powinien być bardziej analityczny i opierać się na analizie treści, a nie na wrażeniu emocjonalnym.

WEŹ UDZIAŁ W BADANIU!

Weź udział w badaniu i wygraj voucher do Empiku!

jpiaskowski · 24 stycznia 2021

W ostatnim czasie, jednym z najbardziej popularnych tematów rozmów są szczepionki. Poniższe badanie dotyczy tego, co ludzie o nich myślą. Udział w badaniu zajmie około 7-10 minut. Badanie jest anonimowe, a wyniki analizowane będą wyłącznie zbiorczo. Proszę o uważne czytanie poleceń oraz udzielanie szczerych odpowiedzi.

WEŹ UDZIAŁ W BADANIU!

Osoby, które zostawią na końcu badania swój adres e-mail wezmą udział w losowaniu nagrody - vouchera do sieci sklepów Empik o wartości 50zł, który będzie można wykorzystać na terenie całej Polski.

ZDROWIE

Z jaką skutecznością działają szczepionki?

jpiaskowski · 11 stycznia 2021

Niektórzy wietrzą spisek farmaceutów. Niektórzy nie ufają bezpieczeństwu składników szczepionek. Jeszcze inni zarzucają szczepionkom brak skuteczności. Jak jest naprawdę? Jakie mamy dowody na skuteczność szczepionek przeciwko grypie? Wyniki ogromnego badania opublikowane w prestiżowym czasopiśmie Vaccine w roku 2020, dowodzą bezsprzecznie – szczepionki przeciwko grypie działają! Najefektywniej działają na dzieci, a są nieco mniej skuteczne w ochronie dorosłych.

Aby ocenić skuteczność jakiegokolwiek oddziaływania trzeba mieć jakiś punkt odniesienia. Na przykład, by zbadać skuteczność kremu antytrądzikowego musimy znaleźć wiele osób, które będą stosowały dwa rodzaje kremów - pierwszy krem, który ma składnik antytrądzikowy (substancję czynną nazwijmy ją X) oraz drugi krem, który tej substancji nie zawiera (wersję placebo). Poza tym składnikiem oba środki, powinny być zupełnie nierozróżnialne. Jeśli skóra poprawi się u obu grup, czyli “zadziałają” oba kremy, to oznacza, że prawdopodobnie X nie jest szczególnie skutecznym środkiem, a skóra poprawia się u badanych na skutek np. zmiany diety lub samego tylko monitorowania stanu skóry i przekonania o skuteczności obu kremów. Mógł też zadziałać na przykład upływający czas (naturalny przebieg wielu chorób zmienia nasilenie objawów w czasie). Jeśli jednak substancja czynna X ma rzeczywiście działanie antytrądzikowe, to poprawę wyglądu skóry powinniśmy zaobserwować WYŁĄCZNIE u osób losowo przydzielonych do stosowania kremu X. Wówczas byłaby to zasługa jedynie aktywnego składnika X (substancji czynnej).

KSIĄŻKI

Kosmologiczne koany - recenzja książki

annakor · 21 stycznia 2021

Do książki tej zabierałam się jak do jeża. Coś od samego początku spowodowało mój opór i chęć lektury. Może to kwestia tego, że była to lektura nieplanowana przeze mnie? A może odniesienia do praktyki zen? Przyznam szczerze, że obawiałam się nieco zbytniej poetyki New Age i sięgania po metafory i odwołania na pograniczu nauki i wiary. Owszem, były takie czasy kiedy zaczytywałam się we „Wróżce” i innych tego typu gazetach. Miałam nawet specjalny stoliczek w rogu pokoju z dwoma słonikami, co miało (według zasad feng shui) spowodować znalezienie odpowiedniej pary. Lata jednak mijają i teraz znacznie bliżej mi do nauki niż ezoteryki.

BIOLOGIA

Dlaczego delfiny mają tak duże mózgi, czyli co nieco o ewolucji mózgu u zębowców

krawczyk · 5 stycznia 2021

Walenie (cetacea) są, obok naczelnych, stworzeniami o największej wielkości względnej mózgu. Wśród nich wyróżniają się zębowce (odontoceti), do których należą m.in. delfiny, zyfie oraz kaszaloty. Dane anatomiczne stwierdzają nie tylko wysokie wartości współczynnika encefalizacji (stosunku wielkości mózgu do rozmiarów ciała, Gingerich, 2015), ale i odpowiednio większą ilość neuronów oraz komórek glejowych w korze nowej w porównaniu do naczelnych, wśród nich człowieka (Mortensen i in., 2014).

Stworzenia te cechują się inteligencją, są znane ze zdolności do echolokacji oraz złożonych procesów komunikacyjnych (choć akurat to fiszbinowce – druga grupa waleni tworzy słynne pieśni), potrafią również używać narzędzi (Krützen i in., 2005). Wiele gatunków prowadzi też bogate życie społeczne. Wśród czynników, które mogły wpłynąć na wyewoluowanie tak dużych mózgów u waleni naukowcy wyróżniają zwyczaje żywieniowe, echolokację oraz złożone życie społeczne. Włoski zespół (Serio i in., 2019) zbadał trendy ewolucyjne we względnej wielkości oraz masie mózgu waleni, za pomocą metody porównań filogenetycznych (Castiglione i in., 2018). W swoich analizach uwzględnili dane dotyczące całej linii ewolucyjnej waleni, a więc gatunki żyjące i wymarłe, a szczególną uwagę zwrócili na porównanie zębowców z pozostałymi waleniami (fiszbinowcami i wymarłymi prawaleniami) oraz różnice w sposobie odżywiania się.

PSYCHOLOGIA

Deklaracja braku uprzedzeń sprzyja dyskryminacji

AnnaTom · 2 stycznia 2021

Badania opublikowane w Science Advances wskazują, że w zawodach początkowo typowo męskich, które z czasem stały się popularne także wśród kobiet, uprzedzenia ze względu na płeć nie zniknęły. Co ciekawe, utrwalane są przez tych, którzy uważają, że problemu dyskryminacji nie ma.

Kobiety wciąż pozostają niedostatecznie reprezentowane w wielu zawodach. Dowody wskazują również, że te nieliczne, pracujące w obszarach zdominowanych przez mężczyzn mogą doświadczać skutków szkodliwych uprzedzeń (np. dotyczących wynagrodzenia, awansu czy traktowania wśród współpracowników). Wielu pracodawców podejmuje wysiłki by liczebność kobiet w tych zawodach wzrosła. Wiąże się to po części z przekonaniem, że jedną z przeszkód dla równości płci, jest brak kobiet, które zdobywają stopnie naukowe, a następnie robią karierę w pewnych dziedzinach.

Badanie przeprowadzone przez doktora Christophera Begeny z Uniwersytetu w Exeter wraz z zespołem miało na celu sprawdzić, czy w profesjach wcześniej z przewagą mężczyzn, w których obecnie występuje silna reprezentacja kobiet, wciąż będzie widoczna stronniczość ze względu na płeć.

Do badania wybrano grupę weterynarzy, w której w ciągu niecałych 60 lat liczebność kobiet wzrosła z 8% do 50% w 2017 roku. Najpierw zapytano ich “jak często doświadczają dyskryminacji w pracy?” oraz “w jakim stopniu czują się doceniani”. Następnie zaprojektowano eksperyment z udziałem menadżerów, którzy na co dzień zajmują się ewaluacją pracowników. Przedstawiono im karty wydajności weterynarza, przypisane męskiemu lub żeńskiemu imieniu. Wszystkie inne dane były takie same. Na koniec poproszono ich o opinie: czy kobiety w swoim zawodzie są dyskryminowane?

Zebrane wywiady wykazały, że kobiety doświadczały więcej dyskryminacji i mniej uznania niż mężczyźni. Ponadto wielu menedżerów uważało, że dyskryminacja ze względu na płeć nie jest już problemem w tym zawodzie. Jednak ci sami menedżerowie w badaniu byli bardziej skłonni do m.in. niższej oceny kompetencji lub proponowania mniejszego wynagrodzenia osobie o damskim imieniu.

PSYCHOLOGIA

"Naturalnie lepsze"- błąd naturalistyczny niszczy zdrowie publiczne?

Redakcja · 18 stycznia 2021

Jako konsumenci mamy do czynienia z szerokim wyborem “naturalnych” produktów. Możemy zacząć poranek od tostu posmarowanego naturalnym masłem orzechowym, prać ubrania naturalnym proszkiem do prania, a Ci z nas, którzy palą papierosy, mogą cieszyć się naturalnym papierosem American Spirit.

Bez wątpienia “naturalny trend” jest dominującą siłą w przemyśle konsumenckim, a w szczególności w sektorze spożywczym – ponad 60 procent wszystkich produktów wprowadzonych na rynek w 2019 r. chwaliło się etykietami takimi jak “organiczny”, “naturalny” i “bez dodatków”. Ten trend nie wyłonił się z próżni. Zaspokaja nasze stale rosnące preferencje dla tego, co naturalne. Niektórzy twierdzą, że nasze zamiłowanie do tego, co naturalne, jest wyrazem tęsknoty za światem bez współczesnych zanieczyszczeń, problemów i epidemii związanych z ekstensywną działalnością przemysłową człowieka. Inni twierdzą, że preferencja dla naturalności jest także odbiciem uniwersalnego, ponadczasowego sposobu myślenia.

KSIĄŻKI

Pogranicze wszystkiego. Podróże po Wołyniu.

annakor · 11 stycznia 2021

Czym jest Wołyń? W naszych polskich głowach Wołyń kojarzy się przede wszystkim z rzezią, śmiercią i konfliktem. Wołyń to fragment naszej historii, ale nie tylko. To przeszłość, przyszłość i teraźniejszość, o czym w niesamowity sposób pisze Natalia Bryżko-Zapór w książce „Pogranicze wszystkiego. Podróże po Wołyniu” wydanej przez Wydawnictwo Czarne.

Autorka nie skupia się na historii, bardziej interesują ją czasy współczesne. W swoich reportażach skupia się na ludziach – indywidualnych jednostkach, z którymi rozmawia, oraz szeroko pojętej grupie Wołynian. Nie dokonuje jednak żadnych uogólnień, nie dokonuje też ocen – opisuje jak jest, jak to widzi, bez oceniania. Co ciekawe, autorka opisując historię Wołynia porusza tematy często w Polsce pomijane – pisze o Żydach i ich kulturze, o prawosławiu i procesie zdobywania autokefalii, o innych religiach funkcjonujących na Ukrainie. Wołyń jest miejscem, w którym ścierają się przeróżne wpływy – geopolityczna historia tego rejonu jest niezwykle ciekawa i o tym pisze Bryżko-Zapór. Zwraca uwagę na wiele aspektów, o których często nie pamiętamy lub po prostu ich nie znamy. Konia z rzędem temu, kto na hasło „Wołyń” odpowie „baptyści, Polesie, kultura żydowska, jewroblachy”. Autorka, z dużym wyczuciem, opisuje zaś wszystkie te aspekty. Co ważne, przywoływane zdarzenia historyczne służą analizie teraźniejszości, a nie utrwalaniu konfliktów.

PSYCHOLOGIA

Mowa nienawiści, a zdrowie psychiczne osób LGBT+

nkrolak · 8 stycznia 2021

Żyjemy w czasach, w których mowa nienawiści staje się powszechną formą wypowiadania  poglądów, a nagłówki jak “Polska homofobicznym liderem Unii Europejskiej” coraz rzadziej wywołują zaskoczenie. Czy mowa nienawiści to zjawisko, które naprawdę możemy dostrzec wobec mniejszości seksualnych w Polsce? 

Przyjęta w Radzie Europy definicja mowy nienawiści obejmuje formy wypowiedzi, które szerzą, propagują czy usprawiedliwiają  nienawiść, mogącą wyrażać się w agresywnym nacjonalizmie lub etnocentryzmie, dyskryminacji i wrogości wobec mniejszości. Kiedy przyjrzymy się bliżej temu zjawisku w Polsce, okazuje się, że ten problem  od jakiegoś czasu  w znaczącej większości dotyka osób LGBTQ+. Z raportu “Sytuacja społeczna osób LGBTA w Polsce”  między innymi możemy dowiedzieć się, że znaczna większość, bo aż 70% polskiej młodzieży LGBTQ+ ma myśli samobójcze, a 50% objawy depresyjne. Przyczyna nasilenia się objawów depresyjnych u osób LGBTQ+ wynika z głównych czynników modelu stresu mniejszościowego, którymi są przemoc fizyczna i psychiczna. Potwierdzają to badania opublikowane w Psychosomatic Medicine Journal: mowa nienawiści może zwiększać liczbę samobójstw wśród osób wykluczanych. To pokazuje jak ważne jest zwrócenie uwagi na tę problematykę.