CHEMIA

Kapusta biała w roli głównej

Zuzanna Marciczyk · 23 stycznia 2010

Biała, czerwona, włoska, pekińska. Tylko kapusta ma zdolności regulowania ciepłoty ciała. Korzystnie wpływa na włosy, paznokcie i skórę. Łagodzi bóle reumatyczne, spowalnia procesy starzenia oraz rozwój nowotworów. Sok ze świeżej główki ma właściwości przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe.

Starożytni Rzymianie uznawali ją za lek uniwersalny. Uczeni z Wydziału Chemicznego Politechniki Gdańskiej badają wpływ uprawy kapusty na zmniejszenie zanieczyszczenia gleby, a naukowo rzecz ujmując „zdolności asymilacyjne metali ciężkich w celu rekultywacji terenów zdegradowanych”. Pracują także nad wykorzystaniem soku z kapusty jako naturalnego środka ochrony roślin, a także utylizacją wytłoków.

TECHNOLOGIE

Panie pilocie, dziura w samolocie!

Micha Jarosz · 22 stycznia 2010

Trzymetrowa dziura w poszyciu jumbo jeta to zazwyczaj materiał na film katastroficzny (brakuje tylko węży). Tymczasem w należącym do NASA B747 nazwanym Clipper Lindbergh pojawienie się takiego otworu w trakcie lotu nie jest czymś niespodziewanym, ani niebezpiecznym.

Samolot ten został specjalnie przekonstruowany, aby móc przenosić 2,5-metrowej średnicy teleskop programu SOFIA (Stratospheric Observatory for Infrared Astronomy – Stratosferyczne Obserwatorium Astronomii w Podczerwieni).

Po co w ogóle montować teleskop w samolocie? Mogłoby się wydawać, że więcej z tym zachodu niż pożytku. Otóż szczególnie w przypadku obserwacji prowadzonych w zakresie promieniowania podczerwonego, ziemska atmosfera (a konkretnie atomy wodoru wchodzące w skład cząsteczek pary wodnej) pochłaniają znaczącą ilość interesujących nas fal. Z tego powodu im wyżej umieścimy teleskop, tym więcej podczerwonego „światła” może on zarejestrować. Oczywiście najlepiej byłoby teleskop wynieść na orbitę okołoziemską (jak obserwatorium Hubble’a), czy wręcz okołosłoneczną (jak planowane obserwatorium Webb-a), jednakże koszty takich obserwatoriów są kolosalne w porównaniu z kosztami umieszczenia teleskopu w samolocie, nawet jeśli wiąże się to z poważnymi przeróbkami. Wyzwania inżynieryjne, jakim musieli stawić czoło projektanci tego wyjątkowego obserwatorium, były niezwykłe. Aby wyeliminować wpływ turbulencji i drgań pojazdu na układ optyczny teleskopu, został on zamontowany w olbrzymim łożysku olejowym. Trzy żyroskopy zabezpieczają układ przed wpływem nagłych wstrząsów i podmuchów wiatru oddziaływających bezpośrednio na konstrukcję teleskopu.

ZDROWIE

Co w mleku piszczy?

tomasz · 21 stycznia 2010

Uwielbiasz mleko, jogurty, kefiry i maślankę? Lubisz na śniadanie zjadać ser biały z dżemem lub miodem? Nie wyobrażasz sobie dobrego sosu chrzanowego bez śmietany? A jednak nie jadasz tych produktów zbyt często, bo po spożyciu odczuwasz dyskomfort, bąbelki w kiszkach, gazy jelitowe, a może nawet dostajesz rozwolnienia. Zapewne masz nietolerancję laktozy, której przyczyną jest niedobór enzymu (laktazy) odpowiedzialnego za rozkładanie tego dwucukru w naszym przewodzie pokarmowym do glukozy i galaktozy. Jeżeli podobne „rewelacje” odczuwasz również po innych produktach, owocach, słodkich warzywach, tłustych potrawach, Twoja nietolerancja laktozy jest zapewne połączona z IBS (irritable bowel syndrome, zespół jelita drażliwego) – chorobą zaliczaną do cywilizacyjnych, której przyczyny nie są znane, a źródłem jest wrażliwość na rozmaite składniki pokarmu, takie jak fruktoza, sorbitol czy tłuszcze.

ZDROWIE

Skąd się bierze jesienna depresja?

Agata Kukwa · 21 stycznia 2010

„Za oknem śnieg, więc sezon grzanego wina, czerwonego barszczu i wełnianych skarpet uważam za rozpoczęty!” tak podsumowała tegoroczną jesienną aurę jedna z naszych czytelniczek. Jesień to również czas nasilających się sezonowych zaburzeń nastroju, których bezpośrednie przyczyny ciągle owiane są tajemnicą.

Potocznie nazywana sezonową depresją naprawdę nosi nazwę sezonowego zaburzenia afektywnego pochodzącą od angielskiego seasonal affective disorder o przewrotnym skrócie SAD (ang. smutny). Na to schorzenie cierpią osoby, które regularnie, w specyficznych okresach w ciągu roku doświadczają zaburzeń afektywnych. Depresja zwykle rozpoczyna się jesienią i trwa całą zimę, niekiedy (w ok. 20% przypadków) przeradzając się w manię. Na wiosnę, kiedy dni stają się coraz dłuższe objawy ustępują pozostając w uśpieniu aż do następnej jesieni.

PSYCHOLOGIA

Czas na szczęście!

Bocian Konrad · 19 stycznia 2010

Najnowsze badanie Cassie Mogilner pokazuje, że w haśle „czas to pieniądz” liczy się tylko jeden element, który wpływa na poziom szczęścia – czas. Myśląc o nim, zamiast o pieniądzach jesteśmy w stanie zmotywować się do podjęcia konkretnych zachowań, które sprawią, że poczujemy się bardziej szczęśliwi. Choć brzmi to jak recepta na życie idealne, nie ma w tym żadnej magii czy tajemnicy. Po prostu czysta nauka.

Cassie Mogilner z Uniwersytetu w Pensylwanii wykazała, że jeśli bez świadomości drugiej osoby, aktywujemy jej pojęcie czasu, będzie chętniej poświęcała go na kontakty z przyjaciółmi lub rodziną. W konsekwencji powinna być bardziej radosna, ponieważ są to zachowania utożsamiane ze szczęściem. Z drugiej strony, gdy zwiększymy jej dostępność kategorii związanej z pieniędzmi, automatycznie więcej czasu spędzi na pracowaniu, a mniej na socjalizacji. Praca, jak wiemy z badań, poziomu szczęścia nie podnosi (Kahneman, Krueger, Schkade, Schwarz, Stone, 2004).

PSYCHOLOGIA

18 listopada Europejskim Dniem Wiedzy o Antybiotykach

prof. Waleria Hryniewicz mgr Beata Maziska - Narodowy Progra · 18 stycznia 2010

Już po raz trzeci, 18 listopada Europa obchodzi Dzień Wiedzy o Antybiotykach (EDWA). Został on ustanowiony w 2008 roku przez Komisję Europejską na wniosek Europejskiego Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób.

Celem Europejskiego Dnia Wiedzy o Antybiotykach jest zwrócenie uwagi i podniesienie świadomości zarówno społeczeństwa, polityków jak i profesjonalistów medycznych na temat niezwykle groźnego zjawiska w obszarze zdrowia publicznego, jakim jest narastająca i szybko rozprzestrzeniająca się oporność na antybiotyki wśród drobnoustrojów wywołujących najważniejsze i najpowszechniejsze zakażenia u człowieka. Konsekwencją tego zjawiska jest ograniczenie możliwości skutecznego leczenia infekcji, a więc zwiększająca się zachorowalność i śmiertelność z powodu zakażeń. Narastająca oporność jest tym bardziej niebezpieczna, bowiem jednocześnie zmniejszyło się zainteresowanie firm farmaceutycznych poszukiwaniem nowych leków przeciwdrobnoustrojowych. W ostatnich dwudziestu latach wprowadzono jedynie dwa nowe antybiotyki i to o bardzo wąskich wskazaniach. Dlatego jedynym wyjściem na dzień bieżący jest racjonalna antybiotykoterapia i stosowanie antybiotyków jedynie tam, gdzie mogą one naprawdę przynieść korzyść.

ZDROWIE

Magia reklamy suplementów diety - magnez

Agata Kukwa · 17 stycznia 2010

Producenci suplementów diety zwariowali. Nowa reklama jednego z preparatów zawierających magnez głosi, że „Minister Zdrowia zwiększył zalecaną dawkę dziennego spożycia magnezu”, a reklamowany produkt jest najlepszy spośród innych dostępnych na rynku, ponieważ zawiera 100% dziennej dawki. Zadacie sobie pewnie pytanie „No… i co z tego?”

Zalecane przez Ministra zdrowia dzienne spożycie magnezu to 375 mg. Faktycznie, w 2007 dawka ta była niższa i wynosiła 300 mg, jednak jej zwiększenie nastąpiło już 18 maja 2010 razem z wydaniem nowego rozporządzenia Ministra Zdrowia. Nikt co prawda nie mówi w reklamie,  że to stało się właśnie teraz, ale nie mówi też, że stało się to już pół roku temu.

CIEKAWOSTKI

Reality show i problemy w "realu"

Agata Kukwa · 16 stycznia 2010

Kiedy Big Brother ukazał się na antenie był drugim w historii polskiej telewizji reality show. Rok wcześniej stacja TVN wypuściła w eter słynnego Agenta. Jednak popularność Big Brother’a zaskoczyła wszystkich – 4.5 mln widzów tygodniowo dawało TVN 30% udziału w rynku. Popularność reality show szybko przemija, ale skutki takich programów mogą być odczuwane znacznie dłużej, nie tylko przez bohaterów.

Laguna Beach jest małym miastem w stanie Kalifornia w hrabstwie Orange, które stało się sławne w 2004 roku gdy MTV wyemitowało pierwszą serię nowego reality show o intrygującym tytule Laguna Beach: The Real Orange County. Szybka sława od razu przyniosła miastu korzyści płynące z masowych wizyt fanów serialu, a właściciele sklepów, restauracji i hoteli świętowali zwiększone obroty. Taka forma promocji ma jednak swoje wady.

PSYCHOLOGIA

Nie rozkminiaj!

Bocian Konrad · 13 stycznia 2010

Można powiedzieć, że za każdym razem gdy wykonujemy nudną i monotonną czynność, nasz umysł rozpoczyna wędrówkę wzdłuż linii czasu. Znajdując się w teraźniejszości potrafimy wędrować myślami w przeszłość lub przyszłość, roztrząsając sprawy, które się wydarzyły, mogą się wydarzyć lub nigdy nie będą miały miejsca. Czy takie zachowanie nie wydaję się Wam znajome?

Od kilku lat psychologowie badają zjawisko, które nazwali wędrującym umysłem (ang. wandering mind). Jest to powszechne i bardzo ciekawe zjawisko, ponieważ dotyczy każdego człowieka. Wystarczy, że przez chwilę zastanówcie się, jak często rozmyślacie o rzeczach, których aktualnie nie wykonujecie. Udało się? Jeśli tak, to na chwilę skorzystaliście z niesamowitej zdolności własnego umysłu: podróży w czasie.

KONKURSY

Rozstrzygnięcie konkursu z miłości do niepodległości!

Agata Kukwa · 12 stycznia 2010

Waszym zadaniem było odpowiedzieć na 10 pytań w jak najkrótszym czasie, a na koniec podać imię/pseudo i adres mailowy. Swoich sił w sumie próbowało 88 osób, jednak tylko 64 dopełniło wszystkich warunków zadania konkursowego. Nagrodę w konkursie w postaci tajemniczej pozycji książkowej wydawnictwa Smak Słowa zdobywa osoba, która odpowiedziała poprawnie na wszystkie 10 pytań w jedyne 2 minuty i 1 sekundę.

Na początek prezentujemy poprawne odpowiedzi na pytania konkursowe.

Którą rocznicę odzyskania niepodległości dzisiaj obchodzimy? a) 92 b) 95 c) 81 d) 23 e) 48
Po ilu latach Polska uzyskała niepodległość w 1918 roku? a) po 125 b) po 215 c) po 121 d) po 123 e) po 223
Kiedy po raz pierwszy odzyskanie niepodległości w 1918 roku uznano świętem narodowym? a) 3 maja 1791 roku b) 1 września 1939 roku c) 23 kwietnia 1937 roku d) 21 kwietnia 1928 roku e) 29 kwietnia 1919 roku
Komu Rada Regeneracyjna przekazała władzę 11 listopada 1918 roku? a) Tadeuszowi Kościuszce b) Stanisławowi Augustowi Poniatowskiemu c) Janowi III Sobieskiemu d) Józefowi Piłsudskiemu e) Stefanowi Batoremu
Jak miał na drugie imię Józef Piłsudski? a) August b) Jan c) Eugeniusz d) Klemens e) Maksymilian
Narodowe Święto Niepodległości zyskało swoją obecnie obowiązująca nazwę w 1989 roku. Jak oryginalnie nazywało się święto obchodzone 11 listopada? a) Święto Walki z Okupantem b) Święto Niepodległości c) Dzień Niepodległości d) Święto Wolności Narodowej e) Dzień Odzyskania Niepodległości
W 1945 roku komunistyczne władze państwowe ustanowiły świętem narodowym dzień 22 lipca, zamiast 11 listopada. Jak nazywało się to święto? a) Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności b) Święto Wyzwolenia Narodowego c) Narodowe Święto Odrodzenia Polski d) Święto Pracy e) Narodowe Święto Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
11 listopada jest dniem wolnym od pracy. Ile w sumie świąt państwowych związanych jest z tym przywilejem? a) 3 b) 4 c) 5 d) 6 e) żadne, tylko 11 listopada
11 listopada obowiązek podniesienia flagi państwowej spoczywa na: a) organach administracji rządowej b) organach państwowych c) państwowych jednostkach administracyjnych d) organach jednostek samorządu terytorialnego e) wszystkich wymienionych
Gdzie odbywają się główne obchody Narodowego Święta Niepodległości z udziałem najwyższych władz państwowych? a) Na Placu Niepodległości w Warszawie b) Na Placu Zamkowym w Warszawie c) Na Krakowskim Przedmieściu w Warszawie d) Przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie e) Na Zamku Królewskim W warszawie

Wspomnianym na początku zwycięzcą, a właściwie zwyciężczynią jest Maggie.Odpowiedziała na 10 pytań w najkrótszym czasie równym 2 min 1 s. Serdecznie gratulujemy!