NEUROBIOLOGIA

Gdzie ten faul?!

Bocian Konrad · 1 stycznia 2010

Mistrzostwa Świata w piłce nożnej za nami.  Zawody o tej randze zawsze wiążą się wieloma emocjami, a tych w Afryce nie brakowało. Nie uznane bramki, niesprawiedliwie przyznane rzuty karne lub kontrowersyjne faule to jedne z wielu błędów jakie mogą popełnić sędziowie podczas meczu. Już na samą myśl o Howardzie Webbie, polskim kibicom zaciskają się pięści. Tym ciekawsze więc wydają się  wyniki eksperymentu związanego z jednym z podstawowych błędów percepcyjnych. O tym jak bardzo o wyniku spotkania może zaważyć podyktowanie rzutu wolnego lub karnego nikogo nie trzeba przekonywać. Trudniej wyjaśnić, że błąd popełniony przez sędziego może wynikać  z kultury, w której się wychował. Okazuje się, że nauka czytania od lewej do prawej strony wpływa na sposób w jaki spostrzegamy oraz rozumiemy wydarzenia zachodzące w świecie.

INNE TEKSTY

BlogDay 2010

Teloch · 31 stycznia 2010

Badania.net zaczynał jako blog autorski i koncepcja tego rodzaju medium jest nam dalej bliska. Dlatego, tak jak wszystkie blogi w tym dniu, bierzemy udział w międzynarodowej inicjatywie BlogDay 2010.

PSYCHOLOGIA

Efekt modlitwy

mparzuchowski · 31 stycznia 2010

Aż osiemdziesiąt siedem procent ankietowanych przez redakcję amerykańskiego Newsweeka zgadza się z tezą “Bóg wysłuchuje modlitwy”, a 82 procent modląc się “prosi o zdrowie lub sukces dla dziecka lub innego członka rodziny”. Religia najczęściej postrzegana jest jako zestaw twierdzeń dogmatycznych, poza zasięgiem pojmowania naukowego. Rzeczywiście trudno jest dowieść empirycznie, że „Bóg istnieje i nas kocha”, ale kilka elementów wiary można zweryfikować. Jednym z nich jest efektywność praktyk religijnych: modlitwy i medytacji.

PSYCHOLOGIA

Zdrowa kontrola

Teloch · 30 stycznia 2010

Osoby, które lubią prowadzić samochód, bardzo chwalą sobie możliwości jakie przedstawia użytkownikowi auto, ale też poczucie kontroli, władzy, które nad nim sprawujemy. Owo poczucie kontroli jest dla nas, jako ludzi, niezwykle ważne.

Mechanizm poszukiwania kontroli przez wolny wybór jest wrodzony, towarzyszy nam od małego. Dzieci przedszkolne na ten przykład preferują samodzielny wybór nagrody, nad pozostawienie tej decyzji w rękach osoby dorosłej - nawet wtedy, gdy z samodzielnym wyborem wiążą się koszty, np. odroczenie pozyskania nagrody (Brigham i Hockstra, 1985). Ale nawet dorośli, kurczowo trzymając się kontroli, robią głupie rzeczy. Dobrym przykładem są wahadłowce NASA. Były co prawda budowane jako cuda nowoczesnej technologii pozwalającej na ich wielokrotne wykorzystywanie przy przenoszeniu ludzi na orbitę - w ten sposób ich użytkowanie miało być opłacalne. W praniu okazało się jednak, że promy kosmiczne nie są ani tanie, ani bezpieczne, ani szybkie, bo przygotowanie startu trwa całymi miesiącami. Przy przepychaniu projektów skrzydlatych wahadłowców lądujących niczym normalne samoloty działało jednak silne lobby wojskowych pilotów. Nie było im w smak, że wracając na Ziemię będą siedzieć skuleni w kapsule. Chcieli mieć kontrolę, chcieli mieć możliwość ręcznego lądowania. Skutek tego taki, że za parę lat NASA będzie musiało wynajmować miejsca w Rosyjskich Sojuzach.

ŚRODOWISKO

Nieekologiczne samochody elektryczne

Agata Kukwa · 29 stycznia 2010

17 calowe aluminiowe felgi, reflektory ksenonowe, światła do jazdy dziennej LED, skórzana tapicerka, system 10 głośników i radio satelitarne, 140 koni mechanicznych  i silnik diesla o pojemności 2 litrów. Oto nowe oblicze ekologicznych samochodów. Mimo, że artykuł miał być o samochodach elektrycznych zaczniemy od Audi A3 TDI 2.0.

Silnik diesla i ekologia? Tak! Wspomniany wyżej samochód wygrał w konkursie Green Car of The Year 2010 na łamach czasopisma Green Cars Journal. Konkurencja była bardzo ekologiczna, w szranki z Audi A3 stanęła hybryda Honda Insight, Merkury Milan Hybrid, Toyota Prius oraz VW Golf TDI. To co przekonało jurorów o wyższości Audi nad konkurentami to rekordowo niskie spalanie – 5,595 L ropy na 100 km. Wysoka wydajność (50% wyższa niż wariant napędzany benzyną) sprawia, że emisja CO2 podczas spalania paliwa jest niezwykle niska jak na 2 litrowy silnik diesla. Co więcej, Audi zapewnia, że samochód ten jest przystosowany do jazdy na 5% biodieslu.

CHEMIA

Molekuła Miesiąca – tytanowy złoty środek

Rafa Marszaek · 28 stycznia 2010

Czy jesteście posiadaczami pięknego, błyszczącego jak złoto tytanowego zegarka, za którego zapłaciliście fortunę? Jeśli tak, jest duża szansa, że przepłaciliście (jeśli jest to Rolex, to przepłaciliście za markę, jeśli inna marka, to przepłaciliście za etykietkę). Znakomita większość wyrobów użytkowych ometkowana jako wyroby tytanowe – głównie noże, zegarki, ostrza do maszynek do golenie, ale także na przykład ultra-twarde wiertła – nie jest tytanowa sensu stricte…

Tym, co odpowiada za trwałość takich produktów, a także za złotawy połysk jest w istocie azotek tytanu. Brzmi podobnie, ale jednak nie to samo. Azotek tytanu jest materiałem ceramicznym wykorzystywanym jako materiał powłokowy – albo warstwa wzmacniająca czy też ochronna, ale także dekoracyjna. Większość produktów tzw. tytanowych jest tak naprawdę wykonana ze stali pokrytej właśnie tym niezwykłym związkiem.

CIEKAWOSTKI

Mit Mehrabiana

Bocian Konrad · 27 stycznia 2010

Albert Mehrabian to emerytowany profesor psychologii Uniwersytetu Kalifornijskiego. W latach 60 jako młody doktor zafascynowany był komunikacją międzyludzką oraz jej werbalną i niewerbalną formą. By sprawdzić swoje założenia, zaprojektował dwa eksperymenty, które na zawsze wpisały się w karty historii psychologii, samemu Mehrabianowi zapewniły światową sławę. Do dziś jego odkrycie znane jest jako reguła 7% - 38% - 55%.

Ankieta: Czy znasz regułę 7% - 38% - 55%?

  • Tak: 23 głosów (24%)
  • Nie: 16 głosów (17%)
  • Pierwszy raz o niej słyszę: 55 głosów (59%)

Łącznie oddano 94 głosów. Ankieta zakończona (przeniesiona z archiwum).

CHEMIA

Dlaczego dietetyczne napoje powodują przybieranie na wadze?

Agata Kukwa · 26 stycznia 2010

Każdy wie jak ważna jest zrównoważona dieta, ale nie każdy wie dlaczego pewnych produktów należy unikać. Skala pH określa kwasowość i zasadowość roztworów wodnych w zakresie od 0 do 14, gdzie 0 oznacza środowisko silnie kwasowe, a 14 silnie zasadowe. Krew każdego człowieka powinna mieć pH między 7.35 a 7.45, ale często jest inaczej. Nawet niewielkie zmiany pH Twojej krwi mogą powodować tworzenie warunków sprzyjających różnego rodzaju dolegliwościom, a także przybieraniu na wadze. Dlaczego? Jakie produkty powodują obniżenie lub podwyższenie pH krwi?

CIEKAWOSTKI

Grzyb-pasożyt i mrówka-zombi

Wojciech Pastuszka · 25 stycznia 2010

Grzyb Ophiocordyceps unilateralis nie rośnie sobie spokojnie w trawie czy na drzewie. Jego strategia przetrwania i rozmnażanie się jest dużo bardziej dramatyczna, niż grzybów, które znamy z polskich lasów. Żywicielem pasożytniczego Ophiocordyceps unilateralis są mrówki. Jednak grzyb nie tylko pożera ich ciało, ale robi też rzecz dużo bardziej niesamowitą – przejmuje kontrolę nad umysłem żywiciela.

Grzyb zmusza zarażoną mrówkę, by udała się w miejsce, które jest najbardziej dogodne dla jego rozwoju i rozmnażania się. Jak ustalił zespół badaczy, który obserwował w Tajlandii zaatakowane przez Ophiocordyceps unilateralis mrówki, ofiara prawie zawsze wspinała się na liść wiszący około 25 cm nad ziemią po północno-zachodniej stronie rośliny i wgryzała się w główną żyłkę po spodniej stronie liścia. Miejsca te miały 94-95 proc. wilgotności i temperaturę na poziomie 20-30 stopni Celsjusza.

PSYCHOLOGIA

Lesbijkę rozpoznasz po twarzy

Bocian Konrad · 24 stycznia 2010

Spostrzeganie tak oczywistych cech jak rasa, płeć czy wiek raczej nie zaskakuje. Co innego orientacja seksualna. W serii trzech eksperymentów Nicholas Rule oraz jego współpracownicy wykazali, że bez wskazówek w postaci fryzury, makijażu, a nawet brwi, twarz oraz same oczy, pozwalają wyłuskać informację na temat seksualnych preferencji. 

W literaturze anglojęzycznej możemy spotkać się ze słowem „gaydar”, które odnosi się do intuicyjnej umiejętności rozpoznawania orientacji seksualnej. Gdy chwilę o niej pomyślimy, łatwo dojść do wniosku, że gesty,ubiór oraz sposób zachowania może wiele powiedzieć na temat seksualnych zainteresowań drugiej osoby. Tak więc ciężko uznać, że jest to wyjątkowa umiejętność wybranych osób. Okazuje się, że w sposób automatyczny i z dużą precyzją jesteśmy w stanie określić orientację seksualną kobiet i mężczyzn. Wspomniany już Nicholas Rule w 2008 roku (Rule & Ambady, 2008) udowodnił, że ludzie potrafią oszacować czy mężczyzna jest hetero czy homoseksualny wyłącznie na podstawie twarzy widzianej przez 50 milisekund (1 ms = 0,001 s)!