Śmiertelna obawa

Osobniki przesadnie ostrożne umierają szybciej – takie wnioski płyną z badań nad szczurami.

Sonia Cavigelli i Martha McClintock z Uniwersytetu w Chicago ustawiały w klatkach młodych samców nieznane tunele, kule i pomosty. Te spośród szczurów, które obawiały się eksploracji nowych przedmiotów, zaklasyfikowano jako jednostki neofobiczne (obawiające się nowości). Co ciekawe, bojaźliwość jednostek utrzymywała się na przestrzeni całego ich życia.

Badacze odkryli, że szczury neofobiczne na widok niespotykanego przedmiotu wydzielały duże ilości hormonu stresu (glukokortykoidów). Ten rodzaj pobudzenia u reszty gryzoni powstaje najczęściej jedynie w sytuacji zagrożenia życia (reakcja walka-ucieczka). Szczury neofobiczne były więc pobudzone dużo częściej niż ich nieobawiający się nowości bracia i umierały średnio trzy miesiące wcześniej niż pozostali. Hormony stresu mają negatywne oddziaływanie na system odpornościowy, co przekłada się na długość życia jednostki. Różnica trzech miesięcy jest całkiem znacząca, biorąc pod uwagę, że średnia długość życia tego gatunku wynosi około 24 miesięcy.

Wyhaftuj swój ból

“Trykociarki” - kobiety przysłuchujące się obradom Trybunału Rewolucyjnego, zawzięcie szydełkowały, gdy na ich oczach setki osób ginęły na gilotynie. W tym szczególnym przykładzie z historii badaczy zaintrygował fakt czy robótki ręczne rzeczywiście zmniejszają okropieństwo oglądanych zdarzeń.

W serii eksperymentów, naukowcy z Uniwersytetu College w Londynie udowodnili, że zadania wymagające orientacji wzrokowo-ruchowej podczas oglądania poruszającego filmu, zmniejszają jego oddziaływanie. Badacze prezentowali uczestnikom kilkunastominutowy film, zawierający szczególnie drastyczne sceny ofiar wypadków samochodowych. Widzowie zostali losowo przydzieleni do grupy eksperymentalnej, która podczas seansu wykonywała zadania dodatkowe i grupy kontrolnej, która jedynie oglądała film. Przez następny tydzień, badani zapisywali w dzienniku ilość i treść myśli, które powracały do wydarzeń oglądanych na filmie. Tak jak przewidywali naukowcy, oglądający, których zadaniem było wystukiwanie specyficznego wzoru na klawiaturze (zadanie wzrokowo-ruchowe), deklarowali znacząco mniej natrętnych myśli na temat emocjonującego filmu niż widzowie z grupy kontrolnej, którzy nie wykonywali żadnego zadania.

Nie podchodź za blisko

Czy zdarzyła Ci się wcześniej taka sytuacja: jedziesz autobusem z mp3 na uszach i wraz z zapełniającym się autobusem czujesz się coraz bardziej nieswojo? Okazuje się, że to dość powszechne wrażenie: muzyka w słuchawkach zwiększa dystans między nami a innymi osobami oraz wzbudza wzrost powierzchni przestrzeni odczuwanej jako osobista.

Nietrudno zauważyć, że kiedy słuchamy muzyki w słuchawkach jesteśmy mniej świadomi ludzi i przestrzeni wokół nas. Trudniej nam dostrzec osoby, które do nas mówią, możemy nie zauważyć nadjeżdżającego roweru czy ludzi obok nas. Tę właściwość postanowili sprawdzić badacze z Manchesteru: Donna Lloyd, Anna Coates, Jasmin Knopp, Sarah Oram oraz Samantha Rowbotham. Ustalili jaki jest wpływ tego szczególnego rodzaju oddawania się przyjemności słuchania muzyki na odczuwaną przestrzeń osobistą.

Szalona piana

Eksperyment zwany słoniowa pasta do zębów (ang. elephant toothpaste) budzi od dawna zainteresowanie internautów. Zawsze pojawia się pytanie „Jak to działa?” Mechanizm tego zjawiska kryje się oczywiście w chemii. Co więcej, przeprowadzenie tego widowiskowego doświadczenia w domu jest naprawdę dziecinnie proste.

Zanim wyjaśnimy tajemnicę eksperymentu zobaczmy o czym mowa.

Trzeba przyznać, że fontanna kolorowej piany wygląda spektakularnie. Czy możemy powtórzyć taki eksperyment w domu?

Jak to działa?

W naczyniu stojącym na stole znajduje się mieszanina złożona z nadtlenku wodoru (H₂O₂), detergentu oraz kilku kropel barwnika spożywczego. To co studenci mieszają w małych naczynkach to nasycony roztwór jodku potasu (KI). Kiedy zostaje dodany do reszty składników rozpoczyna się burzliwa reakcja chemiczna. Za produkcję piany odpowiedzialny jest oczywiście detergent, jednak piana różni się znacznie od tej, którą widzimy podczas mycia naczyń czy kąpieli. Wszystkie malutkie bąbelki tworzące pianę wypełnione są normalnie powietrzem. W powyższym eksperymencie wypełnia je tlen uwalniany z nadtlenku wodoru według prostej reakcji: 2H₂O₂ -> O₂ + 2H₂O Dodanie jodku potasu znacznie przyspieszają i dynamizuje powyższą reakcję, a tym samym cały proces tworzenia piany. Jodek potasu działa tutaj jako katalizator. Kolor szalonej piany z filmu zapewnia dodanie czerwonego i żółtego barwnika spożywczego.

Pierwsze wielokomórkowce?

Skamieniałości domniemanych organizmów wielkości od 1 do 12 cm odkryli w Gabonie geolodzy. Nie byłoby w tym nic niezwykłego, gdyby nie to, że pochodzą one ze skał sprzed 2,1 mld lat.

Badacze zakładają, że organizmy te mogły powstać w związku z pojawieniem się tlenu (tzw. wielka katastrofa tlenowa sprzed 2,45-2,32 mld lat). Badania geochemiczne skał, w których je znaleziono wskazują, że żyły w osadach na dnie zbiornika wypełnionego natlenioną wodą.

Uważaj z kim się porównujesz!

Wyobraź sobie zawody, na których pośród 10 osób zajmujesz 5. lub 6. miejsce. Jak ocenisz swój występ: jako przeciętny, dobry, a może średni? Załóżmy teraz, że zmodyfikowano formułę zawodów i podzielono uczestników według wyników na dwie 5 osobowe grupy. Badania Marka Alicke  i  jego współpracowników pokazują, że tego typu podział diametralnie zmienia sposób, w jaki oceniamy swoje umiejętności.

5 miejsce da Ci ostatnią pozycję w pierwszej, a tym samym lepszej grupie. Jednak 6 miejsce uplasuje Cię na pozycji lidera, drugiej i niestety gorszej grupy. Zasadnicze pytanie brzmi: w której z nich ocenisz swoje umiejętności jako lepsze i wyższe od przeciętnej?

Historia pewnego oszusta

Wspominałem w październiku zeszłego roku o profesorze Hwangu Woo-Suku, w kontekście wyroku koreańskiego sądu skazującego go za fałszerstwa, których dopuścił się na polu nauki. Hwang Woo-Suk jest być może najbardziej znanym współczesnym naukowcem oszustem, lecz nie wynika to ze skali oszustwa, ale raczej z faktu, że badania prowadził w dziedzinie niezwykle kontrowersyjnej i przyciągającej uwagę nie tylko świata naukowego, ale też wielu laików – w dziedzinie klonowania, jak twierdził, ludzi.

Wikipedyści to egoiści

Chociaż Wikipedia nie była pierwszą wolną encyklopedią redagowaną internetowo, to ona swoją popularnością stała się jednym z symboli Web 2.0. Każdy użytkownik może tu dodać swoje trzy grosze do tworzonych i modyfikowanych na bieżąco haseł – pomysł na tyle chwytliwy, że owych haseł w anglojęzycznej wersji serwisu znajdziemy 19 136 095, co czyni ją największą encyklopedią elektroniczną na świecie. Nad jakością materiałów czuwa tam oddział 1707 administratorów, którzy próbują zapanować nad rzeszą 11 405 930 użytkowników.

Kryzys demograficzny

Druga gospodarka Świata za 100 lat zmierzy się z poważnym problemem: Japonia to najstarsze społeczeństwo na Świecie. Przyrost naturalny jest bliski zeru - Japonki rodzą bardzo mało dzieci a społeczeństwo nie akceptuje imigrantów. Spodziewając się fali niżu demograficznego japońscy naukowcy znaleźli oryginalne rozwiązanie dla tego problemu. Poniżej prezentujemy reportaż na temat rozwoju humanoidalnej robotyki w służbie starzejącemu się społeczeństwu.

Ewolucja empatii

Zapraszamy do obejrzenia kolejnego wykładu z serii RSA Animate. Tym razem Jeremy Rifkin, amerykański ekonomista, politololog oraz publicysta, opowiada o sposobie w jaki ewoluowała empatia. Przytaczając szereg najnowszych odkryć naukowych, Rifkin podkreśla wpływ empatii na rozwój człowieka oraz społeczeństwa w którym żyje. Oczywiście i tym razem każde zdanie zostało oprawione zabawnymi rysunkami twórców RSA Animate, dzięki którym wykład zmienia się w interesujące widowisko.