PSYCHOLOGIA

Zagubiona przesyłka

mparzuchowski · 25 stycznia 2010

Jak w subtelny sposób zbadać rzeczywiste uprzedzenia wobec pewnej grupy etnicznej? Amerykańscy naukowcy wykorzystali w tym celu omyłkową wiadomość e-mail.

Po wydarzeniach z 11 września 2001 roku, nastroje Amerykanów wobec osób pochodzenia arabskiego drastycznie się zmieniły. Profesor Brad Bushman z Uniwersytetu w Michigan i Angelica Bonacci z Uniwersytetu Stanowego w Iowa postanowili sprawdzić, czy Arabowie są w Stanach istotnie dyskryminowani.

512 studentów wypełniało baterię testów mierzących między innymi ich uprzedzenia wobec różnych grup etnicznych. Dwa tygodnie później do badanych wysłano wiadomość poczty elektronicznej, która w zamierzeniu miała trafić do kogoś innego. Adresatem wiadomości była osoba o nazwisku pochodzenia arabskiego lub europejskiego. Wiadomość informowała adresata, że nie został lub został wyróżniony prestiżowym czteroletnim stypendium akademickim. Do odebrania stypendium (lub potwierdzenia faktu jego nieotrzymania) należało jedynie wysłać potwierdzenie odebrania tej wiadomości w ciągu 48 godzin.

CIEKAWOSTKI

Zbieraj największe napiwki

mparzuchowski · 24 stycznia 2010

Jeśli pracujesz w zawodzie, w którym mile widziana jest wdzięczność klientów, rozbijaj kwotę rachunku na kilka mniejszych. Takie praktyczne wnioski płyną z badań psychologów: im większą sumą mamy się podzielić tym mniejszy jej procent oddajemy w napiwku.

Badacze z Uniwersytetu Waszyngtona w St.Louis, wykazali, że im większy jest rachunek tym mniejszy napiwek zostawiamy obsłudze. Leonard Green, Joel Myerson oraz Rachel Schneider zebrali dane z 1000 rachunków i napiwków z dwóch różnych restauracji, salonów fryzjerskich i taksówek.

CZY WIESZ, ŻE?

Palacze to twardziele

Bocian Konrad · 23 stycznia 2010

Badania na szczurach dowiodły, że nikotyna oprócz właściwości uzależniających wykazuje również działanie przeciwbólowe. Co ciekawe, nikotyna uśmierza ból jeszcze skuteczniej o ile jej podaniu towarzyszy sacharoza. Robin Kanarek i Catherine Carrington postanowiły sprawdzić czy papierosy i cukier w taki sam sposób działają na ludzi.

Do eksperymentu zaproszono 24 regularnie palących mężczyzn i 25 kobiet. Każdy z uczestników proszony był o zachowanie szczególnego postu przez 12 godzin przed badaniem (badany miał nie palić, nie pić niczego oprócz wody oraz niczego nie jeść) oraz bardzo szczególnej diety przez kolejne cztery dni badania.

CHEMIA

Prąd z ziemniaków na poważnie

Agata Kukwa · 22 stycznia 2010

Do tej pory energia elektryczna pozyskiwana z ziemniaków była przedmiotem jedynie szkolnych lub domowych eksperymentów. Naukowcy postanowili zbadać ukryty potencjał ziemniaka na poważnie. Wykorzystując proste ogniwo galwaniczne naukowcom z Jerozolimy udało się pokazać, że gotowane ziemniaczki mogą być całkiem wydajnym źródłem prądu.

Wytworzenie energii elektrycznej z ziemniaków możliwe jest dzięki połączeniu ich w tak zwane ogniwo galwaniczne. Są nim dwie elektrody (metale) zanurzone w elektrolicie, czyli substancji zdolnej do przenoszenia ładunku między elektrodami. Kiedy zachodzą reakcje między elektrodą, a elektrolitem produkowany jest prąd. Ligi Galvani prowadził obserwacje produkcji prądu z tkanek zwierzęcych już w latach 80. XVIII wieku. Nazywał to wtedy „zwierzęcym prądem”. Dopiero Aleksandro Volta odkrył, że nie jest to kwestia organizmu żywego, a elektrolitu, którym mogą być np. soki warzyw lub owoców. Ciekawostkę stanowi fakt, że Volta sprawdzał wytworzone napięcie własnym językiem. Do sporządzenia tradycyjnej ziemniaczanej baterii wystarczą jedynie dwa ziemniaki, dwa ocynkowane gwoździe, dwie miedziane monety, trzy kable i urządzenie na baterie. Dziecinnie proste:

CZY WIESZ, ŻE?

Warto mieć potężnego wroga

Teloch · 21 stycznia 2010

Człowiek bytuje w świecie nieuporządkowanym, chaotycznym, pełnym lepszych i gorszych losowych zdarzeń. Wpływ zbiegów okoliczności na nasze życie jest jednak niepokojący – mamy naturalną skłonność do katalogowania rzeczywistości, a co za tym idzie, do jej kontrolowania. Możemy odczuwać dyskomfort, kiedy los co rusz ukazuje swoją władzę nad naszymi planami. Okazuje się, że w takiej sytuacji warto mieć potężnego wroga.

Potrzeba kontroli jest jedną z podstawowych psychicznych potrzeb człowieka. Jako osoba kompetentna i skuteczna muszę przecież posiadać jakąś władzę nad sobą, innymi, jak i otaczającym nas światem. Wspólny wróg natomiast od początku dziejów traktowany był jako element spajający grupę czy usprawiedliwiający kolektywne działania. Sullivana, Landaua oraz Rothschilda, Badaczy z University of Kansas zastanowiło, czy w chwili zachwianego poczucia kontroli wróg, jakikolwiek by on nie był, zostanie obarczony za to winą.

WYKŁADY

Duże premie nie dają lepszych wyników

mparzuchowski · 20 stycznia 2010

Dan Ariely z Massachusetts Institute of Technology opowiada o irracjonalnym postrzeganiu ludzkiej motywacji do pracy. Wyniki badań Ariely’ego przedstawialiśmy wcześniej w wykładzie “Co nas motywuje”, ale nic nie zastąpi wysłuchania opisu rezultatów badań z ust samego autora - ludzie wierzą, że im więcej pieniędzy otrzymają, tym lepsze wyniki będą osiągali w pracy. Nic bardziej mylnego! Życzymy miłego seansu.

Ankieta: Czy sądzisz, że gdybyś zarabiał/a więcej pieniędzy to osiągał/a byś lepsze wyniki w pracy?

NEUROBIOLOGIA

Zrób sobie przerwę na drzemkę

Bocian Konrad · 20 stycznia 2010

W ciągu ośmiogodzinnego dnia pracy każdego dopada uczcie zmęczenia, połączonego z ziewaniem i niekontrolowanym opadaniem powiek. Popołudniowa senność ogarnia nas po posiłku do tego stopnia, że jesteśmy w stanie zasnąć z głową opartą o blat biurka. Jednak czy taki sposób spania może być zbawienny dla organizmu?

O pozytywnych właściwościach krótkich drzemek nikogo nie trzeba przekonywać. Wcześniejsze badania pokazują, że już 10 minut snu usuwa oznaki zmęczenia i poprawia koncentrację (Brooks, Lack, 2006). Ciężko jednak o wygodne łóżko w pracy lub szkole więc najczęściej korzystamy z tego co mamy pod ręką – ławki, biurka lub krzesełka.

CZY WIESZ, ŻE?

Możesz obliczyć swój ślad ekologiczny

Agata Kukwa · 19 stycznia 2010

Ile planet byłoby potrzebnych gdyby wszyscy prowadzili taki styl życia jak Ty? Sprawdź jak bardzo jesteś (nie)ekologiczny. Ślad ekologiczny (ang. ecological footprint) jest miarą zapotrzebowania człowieka na zasoby ekosystemu ziemskiego. Stanowi porównanie stopnia eksploatacji zasobów naturalnych ze zdolnością planety do ich regeneracji.

W 2006 roku średni ślad ekologiczny człowieka wynosił 1.44 planety. Oznacza to, że zużywamy dobra naturalne znacznie szybciej niż są wytwarzane w naturze. Pierwszy model obliczania śladu ekologicznego opracował 1992 roku Mathis Wackernagel w ramach swojej rozprawy doktorskiej na Uniwersytecie Kolumbii Brytyjskiej.

CIEKAWOSTKI

Refleks oznaką długowieczności

mparzuchowski · 18 stycznia 2010

Szkoccy badacze obliczyli, że czas reakcji prostej jest silniej powiązany z długością życia niż inteligencja. Co to oznacza? Choć z wcześniejszych badań wynikało, że osoby z niższym ilorazem inteligencji, umierają wcześniej niż osoby o wyższym IQ, wygląda na to, że długie badania kwestionariuszowe można zastąpić krótkim testem refleksy.

Iana Deary z Uniwersytetu w Edynburgu i Geoff Der ze Szpitala Uniwersyteckiego w Glasgow porównali dane zebrane od 898 badanych w 1988 roku do danych na temat śmiertelności wśród tych samych badanych w 2002 roku. W pierwszym pomiarze (gdy badani mieli około 56 lat) oceniano ich iloraz inteligencji, stan zdrowia oraz mierzono czas reakcji prostej (rejestrowano jak szybko badany przycisnął klawisz po ujrzeniu odpowiedniej liczby na ekranie komputera).

CIEKAWOSTKI

Co mówią geny Żydów

Wojciech Pastuszka · 16 stycznia 2010

Grupy Żydów żyjące na Bliskim Wschodzie i w Europie mają wspólne genetyczne korzenie. Ich najbliższymi krewniakami są zaś Palestyńczycy, Druzowie i Beduini, a w Europie mieszkańcy Włoch.

Takie wyniki przyniosły analizy genetyczne, które naukowcy z USA i Izraela przeprowadzili korzystając z genów aż 237 osób z 7 wspólnot żydowskich żyjących w Iranie, Iraku, Włoszech, Grecji, Turcji, Syrii i środkowo-wschodniej Europie (Aszkenazyjczycy). Geny te badacze porównywali z danymi o DNA nieżydowskich mieszkańców tych terenów zgromadzonymi w ramach Human Genome Diversity Project.