INNE TEKSTY

Polacy w Nature!

Agata Kukwa · 8 stycznia 2010

Charles Darwin pewnie nawet nie podejrzewał, że w Polsce, około 70 km pod Kielcami zostaną odnalezione kolejne, niezbite dowody potwierdzające jego przełomową teorię ewolucji. Potrzebne było ponad 150 lat aby jednoznacznie wyjaśnić jak ryby znalazły się na lądzie. Dokonali tego młodzi, polscy naukowcy z Uniwersytetu Warszawskiego, którzy w jednym z kamieniołomów w Górach Świętokrzyskich odnaleźli najstarsze na świecie ślady pierwszych czworonogów.

Nikt w środowisku naukowym nie podważa już teorii ewolucji Darwina, toczą się jednak spory nad formę i lokalizację na osi czasu kluczowych dla nauki przemian. Do tej pory uważano, że stworzeniami uwikłanymi w przemianę ryb w płazy były tak zwane Elpistotege oraz Tiktaalik. Ich obecność na ziemi datowano na około 385 do 375 milionów lat temu. Uważa się że były to stworzenia, które miały bezpośredni związek z przemianą zwierząt wodnych w lądowe czworonogi. Tiktaalik reprezentujący jednocześnie cechy ryb oraz płazów był stworzeniem do niedawna uważanym za “brakujące ogniwo” ewolucji.

PSYCHOLOGIA

Władza deprawuje

Bocian Konrad · 28 stycznia 2009

Gdy niedawno media żyły głośną sprawą Krzysztofa Piesiewicza, Maciej Maleńczuk stając w jego obronie stwierdził, że “artystom więcej wolno”. Przyglądając się zachowaniom elit rządzących oraz goniących się nawzajem afer, można pomyśleć, że przede wszystkim więcej wolno politykom. Najnowsze badania Jorisa Lammersa z Uniwersytetu w Tilburgu pokazują, że nie jest to tylko pusty frazes.

Władza posiada niesamowitą moc deprawowania ludzi. Kto pędzi drogą za rządowym konwojem? Polityk. Kto zdemolował dwa wózki golfowe w jednym z hoteli na Cyprze? Politycy. Kto jest zamieszany w aferę hazardową? Po raz kolejny politycy. Oczywiście każdy kraj jest inny, jednak w każdym afery z udziałem polityków są na porządku dziennym. Właśnie dlatego dr Lammers postanowił sprawdzić czy poczucie władzy, może prowadzić do moralnej hipokryzji, która sprawia że innych oceniamy surowiej, gdy siebie w tej samej sytuacji traktujemy pobłażliwie.

PSYCHOLOGIA

Palę, bo lubię

Bocian Konrad · 24 stycznia 2009

Prawdopodobnie każdy, kto pali papierosy, zauważył w pewnym momencie swojej nikotynowej kariery, że palenie z innym palaczem, jest o wiele przyjemniejsze niż palenie w samotności. Dlaczego? Ponieważ jak pokazują badania Zena Harakeha i jego zespołu, palimy dużo więcej gdy lubimy kompanów naszych papierosowych eskapad.

Nie ma znaczenia czy jest to masowa impreza, spotkanie przy piwie czy po prostu krótka przerwa na dymka, bo za każdym razem wypalamy więcej papierosów niż byśmy tego chcieli. A wtedy z rana dusi nas kaszel, doskwiera płytki oddech i po raz kolejny przyrzekamy rzucić ten paskudny nałóg. Oczywiście wyjaśnień dotyczących ilości spalanych papierosów może być tyle ile samych nałogowych palaczy, jednak to zaproponowane przez holenderskiego badacza Zena Harakeha wydaje się być dość przekonywające, ponieważ opiera się na relacjach społecznych.

PSYCHOLOGIA

W jaki sposób oglądamy filmy pornograficzne?

Bocian Konrad · 21 stycznia 2009

Różnice między kobietami i mężczyznami w sposobie odbioru informacji niosących ze sobą silną stymulację seksualną, znane są od dawna, jednak badacze nie potrafią znaleźć odpowiedzi na źródło tych różnic. Wiadomo, że na poziomie neuronalnym, genitalnym, a nawet przedmiotowym trudno znaleźć wspólny mianownik dla obu płci, choćby dlatego, że panie i panów podniecają całkiem odmienne rzeczy. Idealnym materiałem do zbadania tych różnic, okazała się pornografia, która w Internecie nie posiada żadnych granic.

Dr Heather Rupp z Instytutu Kinseya postanowiła sprawdzić gdzie wędruje nasz wzrok, gdy jesteśmy sam na sam z pornograficznym materiałem. Dzięki okulografowi (eye-tracker) była w stanie sprawdzić nie tylko gdzie konkretnie badani patrzyli, ale także jak długo. W sumie wykorzystano 364 zdjęcia ściągnięte z Internetu, które oglądało 15 mężczyzn i 30 kobiet. Panie podzielone na te które owulują normalnie oraz te które używają pigułek antykoncepcyjnych. Dr Rupp założyła, że panowie będą przede wszystkim patrzeć na narządy płciowe i ciało kobiety, gdy panie na twarze aktorów oraz kontekst czyli ubrania i tło. Wyniki okazały się przeczyć jej przypuszczeniom.

PSYCHOLOGIA

Stereotypy kolejności urodzin

mparzuchowski · 18 stycznia 2009

Pierworodni synowie i córki są uważani za najinteligentniejszych. Co zaskakujące, najstarsze rodzeństwo naprawdę osiąga większe sukcesy niż ich bracia czy siostry - twierdzą polscy i amerykańscy psycholodzy, którzy badali wpływ stereotypów na nasze życie.

Pierworodni są nie tylko najinteligentniejsi, ale też najbardziej odpowiedzialni, posłuszni oraz… najmniej twórczy. Dzieci “średnie” w kolejności urodzeń są zazdrosne, a najmłodsze - najbardziej kreatywne, a przy tym nieposłuszne, nieodpowiedzialne i wygadane. Jedynacy zaś są niezgodni. Kto tak twierdzi? Prawie wszyscy. Tak przynajmniej wynika z badań Nicholasa Herrery i Roberta Zajonca z Uniwersytetu Stanforda w USA.

PSYCHOLOGIA

Różnice z podobieństwa

mparzuchowski · 6 stycznia 2009

Mimo że przeciętne rodzeństwo więcej łączy niż dzieli, z opisów pociech udzielanych przez rodziców można wywnioskować, że postrzegają je jak noc i dzień - przekonują amerykańscy badacze na łamach Journal of Personality and Social Psychology. Kimberly Saudino z Uniwersytetu w Boston w dotychczas prowadzonych badaniach zaciekawił fakt, że rodzice bliźniąt monozygotycznych, mimo wspólnego genotypu, dostrzegają małe podobieństwo między temperamentem swoich dzieci.

Zaintrygowana tymi rezultatami postanowiła sprawdzić czy rodzice rodzeństwa niebliźniaczego dzielą równie mylne złudzenia. Aby to sprawdzić, Saudino wraz z Annie Wertz, Jeffreyem Gagne i Sonią Chawla porównali oceny temperamentu wydane przez rodziców z obiektywnymi miarami poziomu aktywności i nieśmiałości u 95 par rodzeństwa między 3 a 8 rokiem życia (połowa par była tej samej płci, a połowa różnej).

PSYCHOLOGIA

Trening czyni mistrza spokojnym

mparzuchowski · 30 stycznia 2009

“Myślę tylko o tym, żeby oddać dobry skok” - wypowiedź Adama Małysza, potwierdza ustalenia badaczy z Michigan State University. Nie powinniśmy skupiać się na wykonaniu czynności, które poprzednio długo i żmudnie ćwiczyliśmy, choć skupiony trening polepsza wykonanie w stresujących warunkach.

Ostatnie pięć sekund decydującego meczu, piłka trafia w nasze ręce, staramy się trafić jak najlepiej i …. rzut z naszej ulubionej pozycji trafia obok kosza. Sportowcy, którzy regularnie prezentują wyćwiczone, automatyczne umiejętności sensomotoryczne prześladuje zjawisko “krztuszenia” - wykonania poniżej możliwości w stresujących warunkach. Psycholodzy dowodzą, że “krztusimy się” bo przykładamy zbyt wiele uwagi do wykonywanej zazwyczaj automatycznie czynności.

PSYCHOLOGIA

Subtelna moc dotyku

Bocian Konrad · 28 stycznia 2009

Lekkie dotknięcie w ramię obcej osoby nie pozostanie niezauważone, jednak wydaje się na tyle trywialne, że trudno uwierzyć aby mogło mieć wpływ na nasze zachowanie. Nic bardziej mylnego! Badania profesora Nicolasa Gueguen z Universitu de Bretagne-Sud we Francji pokazują, jak skutecznym narzędziem perswazji może być dotyk.

Niby nic, zwykłe klepnięcie w ramię, albo subtelne muśnięcie, które często zostaje przez nas zignorowane. Owszem, czujemy się przez chwilę nieswojo, gdy obca osoba zaczyna się zbytnio spoufalać, jednak rzadko kiedy zwracamy jej na to uwagą i kontynuujemy konwersację. Gdy rzeczywiście ktoś dotyka nas, bo ma taką manierę, trudno dopatrzyć się w tym czegoś złego. Jednak gdy robi to w konkretnym celu, powinniśmy mieć się na baczności. Choć błahy, dotyk okazuje się mieć niesamowitą moc prezentowania dotykającego w innym, o wiele korzystniejszym dla niego świetle. Przykład?

PSYCHOLOGIA

Dlaczego warto nauczyć dziecko kłamać?

mparzuchowski · 25 stycznia 2009

Chcielibyśmy aby nasze pociechy wyrosły na porządnych ludzi: były szczere i zawsze mówiły prawdę. Jednocześnie rodzice najczęściej sami uczą dzieci mijać się z prawdą np. podczas świątecznych uroczystości wymuszamy wdzięczność formułką “Powiedz: dziękuję!”. W ten sposób oczekujemy od dzieci okrzyków radości na widok każdej kolejnej pary skarpet czy niemodnej zabawki. W efekcie, maluchy dowiadują się, że nieszczera radość gwarantuje im więcej uśmiechu i tulenia przez dorosłych, niż gdy wyrażają swoje prawdziwe odczucia. Nie ma jednak powodu do niepokoju - tego rodzaju kłamstewka wychodzą bowiem dzieciom na dobre!

Na łamach przeglądu Psychological Science naukowcy z Texas A&M University Jessica Kieras, Rene Tobin, William Graziano oraz Mary Rothbart donoszą, że istnieje związek pomiędzy reakcję przedszkolaków na niechciany prezent a ogólna umiejętnością kontroli swojego zachowania. Badacze wykazali, że reakcja mimiczna dzieci na podarunek w postaci brzydkiej grzechotki pozwala przewidzieć ich wiedzę z zakresu innych, często niepisanych, zasad zachowania społecznego.

PSYCHOLOGIA

Seks według Kanadyjczyków

Bocian Konrad · 22 stycznia 2009

Seks to szeroko rozumiane pojęcie, które nie zawsze udaje się zdefiniować. Czy seksem jest już petting czy dopiero penetracja? A może do abstynencji seksualnej można zaliczyć kontakt oralny, ale seks analny już nie? Na te i podobne pytania odpowiadali Kanadyjscy studenci biorący udział w badaniu profesor E. Sandra Byers z Uniwersytetu w Nowym Brunswicku.

Pani profesor razem ze swoimi współpracownikami, postanowiła sprawdzić, w jaki sposób studenci rozumieją pojęcie abstynencji seksualnej oraz pojęcie uprawiania seksu przedstawiając 17 potencjalnych zachowań, od wspólnej kąpieli w wannie zaczynając, przez oralny kontakt z genitaliami, a na seksie analnym kończąc.